- Πέτρος Γκάτζιας
Ο Σεπτέμβρης ήταν γλυκός στα τελειώματά του, το φθινόπωρο του 2007, στο Φράιμπουργκ, πολύ κοντά στον Μέλανα Δρυμό. Το απόγευμα, λίγο προτού το φως σβήσει από το σκοτάδι της νύχτας, ο Βόλφγκανγκ και η Έλενα Μπελτράκι υποδέχτηκαν τους καλεσμένους τους στην ανακαινισμένη βίλα τους, γεμάτη πίνακες και γλυπτά. Μια πενταώροφη μινιμαλιστική κατασκευή με πρόσοψη από γυαλί, ξύλο και ατσάλινες δοκούς.
Λίγοι γνώριζαν τότε πως ο Μπελτράκι, ένας ψηλός άντρας με μακριά ξανθά μαλλιά, ο οποίος θύμιζε χίπη αλλά παρουσιαζόταν ως συλλέκτης, ήταν στην πραγματικότητα ένας από τους διασημότερους πλαστογράφους. Θα το μάθαιναν τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν κατέληξε σε γερμανικές φυλακές μαζί με τη σύζυγό του, η οποία έκανε τον μεσάζοντα στην πώληση των πλαστών έργων.
Μέχρι τότε, είχε δημιουργήσει περίπου 300 πίνακες που αποδίδονται ψευδώς σε 120 διάσημους καλλιτέχνες. Το παράδοξο είναι πως πολλά από τα έργα του βρίσκονται ακόμη σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, κυρίως στην Ιαπωνία. Η εξήγηση είναι απλή, όπως σχολιάζει ο ίδιος: «Οι Ιάπωνες αγόραζαν πολλά έργα τέχνης από την Ευρώπη τις δεκαετίες του 1980 και του 1990».
Στα χρόνια που ακολούθησαν, διευθυντές σε πινακοθήκες και συλλέκτες κατέρρεαν όταν μάθαιναν πως το αριστούργημα που είχαν ακριβοπληρώσει δεν ήταν παρά άλλος ένας Μπελτράκι. Πρόσφατα, μάλιστα, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Τοκουσίμα ανακοίνωσε ότι ένα από τα έργα της συλλογής του θα αποσυρθεί γι’ αυτόν τον λόγο. Παρόμοια ανακοίνωση εξέδωσε και το Μουσείο Τέχνης του Κότσι· το 1996, αγόρασε έναν πίνακα, αφού πρώτα επιβεβαίωσε ότι στο παρελθόν ανήκε σε Γερμανό έμπορο έργων τέχνης και σε συλλέκτη. Το έργο παρουσιάστηκε σε 15 εκθέσεις και παραχωρήθηκε με δανεισμό σε μουσεία τρεις φορές. Ο Μπελτράκι, όπως αποδείχτηκε, είχε καταφέρει να ξεγελάσει τους πάντες.
Ο μετρ της πλαστογραφίας υποστηρίζει πως αντέγραψε πρώτη φορά έναν Πικάσο όταν ήταν δώδεκα ετών. Αφού αποβλήθηκε από το σχολείο στα δεκαεφτά του, ταξίδεψε στην Ευρώπη και τη βόρεια Αφρική, αγοράζοντας παλιούς πίνακες τους οποίους αποκαθιστούσε και μεταπωλούσε. Πέρασε ενάμιση χρόνο σε παραλία στο Μαρόκο και έζησε σε κοινόβιο στην Ισπανία. Περιπλανήθηκε στη Βαρκελώνη, στο Λονδίνο και στο Παρίσι, αγοράζοντας και πουλώντας πίνακες σε αγορές με αντίκες. Έζησε σε πλωτό σπίτι στο Άμστερνταμ. Κάποτε, αγόρασε δύο χειμερινά τοπία ενός άγνωστου Ολλανδού ζωγράφου του 18ου αιώνα για 250 δολάρια το καθένα. Τη δεκαετία του ’70 τέτοιου είδους πίνακες πωλούνταν τουλάχιστον πέντε φορές ακριβότερα. Τους αντέγραψε με παραλλαγές στο ατελιέ του και τους μεταπώλησε με σημαντικό κέρδος.
Αυτό που τον έκανε να διαφέρει είναι πως αντί να αντιγράφει απλώς τα έργα, δημιούργησε τις δικές του εκδοχές χαμένων πινάκων, για τους οποίους δεν υπήρχαν διαθέσιμες εικόνες, και τους παρουσίαζε σαν πρωτότυπους.
Τώρα, έχοντας περάσει προ πολλού τα εβδομήντα και ζώντας ως κανονικός ζωγράφος με τη γυναίκα του στην Ελβετία, χαμογελάει πονηρά όταν θυμάται τι έκανε στα νιάτα του. Τα μαλλιά του παραμένουν ξανθά και μακριά, θολωμένα όμως από αρκετές λευκές τρίχες. Και αν κάποτε έμοιαζε με χίπη, σήμερα θυμίζει περισσότερο Βαυαρό αστό του 19ου αιώνα.
Ο Πέτρος Γκάτζιας είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
https://diastixo.gr/epikaira/storyteller/25533-apathlh-texni-plastografias
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου