- Αλεξία Βλάρα
Υπάρχουν καλλιτέχνες που με το έργο τους δεν αποτυπώνουν απλώς τη συλλογική μνήμη ενός τόπου, αλλά διαμορφώνουν κομμάτια της. Ο Διονύσης Σαββόπουλος, που μόλις έφυγε από τη ζωή, είναι μια τέτοια φυσιογνωμία: ένας μουσικός, στιχουργός και ερμηνευτής που υπήρξε ταυτόχρονα χρονικογράφος, σατιρικός, ποιητής και σχολιαστής της ελληνικής κοινωνίας από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα. Στην αυτοβιογραφία του Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα, που κυκλοφόρησε φέτος από τις Εκδόσεις Πατάκη, ο Σαββόπουλος μας άνοιξε την καρδιά του και ξεδίπλωσε, με το γνώριμό του ύφος, την προσωπική του διαδρομή, παράλληλα με εκείνη της Ελλάδας, που αλλάζει, ονειρεύεται, σκοντάφτει, μα συνεχίζει.
Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου γίνεται σαφές ότι δεν πρόκειται για μια κλασική, γραμμική αφήγηση. Ο Σαββόπουλος δεν εξιστορεί τη ζωή του «κατά κεφάλαια». Προτιμά έναν πιο αυθόρμητο, χύμα τρόπο, που ταιριάζει απόλυτα στο πνεύμα του και στον τίτλο του βιβλίου. Ο αναγνώστης συναντά έναν αφηγητή που γράφει όπως μιλά: με ρυθμό, χιούμορ, έντονα συναισθήματα, διαλείμματα στοχασμού και ξαφνικές εκρήξεις ειλικρίνειας. Μνήμες από τα παιδικά χρόνια στη Θεσσαλονίκη, η απόφαση να εγκαταλείψει τη Νομική για την Τέχνη, οι πρώτες εμφανίσεις στον χώρο του τραγουδιού, η σχέση του με τη λογοκρισία της δικτατορίας, οι άνθρωποι που αγάπησε και όσοι τον πλήγωσαν, όλα περιγράφονται με μια διαύγεια και μια αμεσότητα που συγκινούν.
Είναι ένα ύστατο δώρο προς το αναγνωστικό κοινό, μια πράξη μνήμης και αέναης επανασύνδεσης.
Το ύφος είναι –όπως και ήταν αναμενόμενο– μοναδικό: λογοτεχνικό και ρέον, με αναφορές στη φιλοσοφία, την πολιτική, το τραγούδι, τη θεατρικότητα, ακόμα και σε αρχέγονες εικόνες του ελληνικού τοπίου και της καθημερινότητας. Παρά τον τίτλο, τίποτα δεν μοιάζει τυχαίο. Κάθε επεισόδιο, κάθε μικρή ή μεγάλη ιστορία είναι τοποθετημένη με φροντίδα, για να φανερώσει κάτι ουσιώδες, είτε για τον ίδιο τον δημιουργό είτε για το ευρύτερο κοινωνικό σώμα. Ο Σαββόπουλος εξομολογείται, αλλά ταυτόχρονα στοχάζεται. Δεν διστάζει να επανεκτιμήσει τις επιλογές του, να παραδεχτεί λάθη, να αυτοσαρκαστεί, να δώσει χώρο στον άλλο εαυτό του, τον αντιφατικό, τον τρυφερό και πνευματώδη.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούν οι σελίδες όπου μιλά για τη σύζυγό του Άσπα και την οικογένειά του – εκεί η αφήγηση γίνεται πιο ήσυχη, σχεδόν εσωτερική, δίνοντας φως σε μια πλευρά του Σαββόπουλου που συχνά ξεχνούσαμε πίσω από τη δημόσια εικόνα. Εξίσου συναρπαστικά είναι τα στιγμιότυπα με ανθρώπους-κλειδιά του ελληνικού πολιτισμού: τον Τσαρούχη, τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη, αλλά και τον Παπακωνσταντίνου, τον Καραμανλή ή τον Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν πρόκειται για κουτσομπολίστικες καταγραφές· είναι ζωντανές, γεμάτες συναίσθημα, μικροϊστορίες που φωτίζουν την εποχή τους.
Το βιβλίο Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα δεν είναι απλώς μια καταγραφή ζωής, είναι ένας καθρέφτης εποχών και ψυχών. Είναι ένα ύστατο δώρο προς το αναγνωστικό κοινό, μια πράξη μνήμης και αέναης επανασύνδεσης. Δεν προσφέρει στρογγυλεμένες αλήθειες, αντίθετα, ανοίγει παράθυρα στην αβεβαιότητα, στον ενθουσιασμό, στον πόνο, στην αγάπη, στον χρόνο – αυτόν που, όντως, τρέχει χύμα. Ένα βιβλίο που δεν διαβάζεται μόνο. Ακούγεται, ανασαίνεται, συνοδεύει. Όπως τα καλύτερα τραγούδια του.
Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα
Διονύσης Σαββόπουλος
Εκδόσεις Πατάκη
336 σελ.
ISBN 978-618-07-1071-7
Τιμή €17,70
Η Αλεξία Βλάρα είναι πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος.
https://diastixo.gr/kritikes/diafora/25431-giati-ta-chronia-trechoun-chyma
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου