Γιούρι Πάινς: «Η Αιώνια Αυτοκρατορία»

 

Λεύκη Σαραντινού

 

 

Η κινεζική αυτοκρατορία ιδρύθηκε το 221 π.Χ. και διήρκεσε ως το 1912 μ.Χ., όταν αντικαταστάθηκε από την κινεζική δημοκρατία. Μιλάμε, επομένως, για την πιο μακραίωνη αυτοκρατορία στην ανθρώπινη ιστορία. Πώς και γιατί συνέβη αυτό το μικρό θαύμα; Αυτό ακριβώς είναι και το κεντρικό ερώτημα στο ανά χείρας βιβλίο, με τίτλο Η Αιώνια Αυτοκρατορία, του συγγραφέα και πανεπιστημιακού καθηγητή Γιούρι Πάινς, το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σε μετάφραση της Μαρίας Παπαηλιάδη και επιστημονική επιμέλεια των Στέφανου Γκαντόλφο και Άννας-Ειρήνης Μπάκα.

Αναντίρρητα πρόκειται για ένα αυστηρά επιστημονικό πόνημα, που αναλύει με κάθε λεπτομέρεια την αυτοκρατορική κουλτούρα και την πολιτική ιδεολογία μιας χώρας με πιο μακραίωνο πολιτισμό ακόμα και από την Ελλάδα. Κι ενώ οι Έλληνες γνώριζαν τον πολιτικό κατακερματισμό στα χρόνια της αρχαιότητας, οι Κινέζοι ήδη από το 221 π.Χ. γνώριζαν τι θα πει αυτοκρατορική ενότητα.

Ποια ήταν, λοιπόν, τα σημεία της κινεζικής ιδεολογίας που μπόρεσαν να κρατήσουν τη συνοχή της αυτοκρατορίας διά μέσου τόσων αιώνων; Η γραφειοκρατία της, το εκπαιδευτικό της σύστημα, η παντοδυναμία και η ιερότητα του μονάρχη, η διευρυμένη οικογένεια και η μεγάλη σημασία της, η σημαντική κοινωνική κινητικότητα, παρά τη μεγάλη σημασία της ιεραρχίας, αλλά και η ομοιομορφία στη γλώσσα σε μία έκταση τόσο αχανή όσο σχεδόν οι στέπες της Ασίας.

Η αυτοκρατορική αντίληψη των Κινέζων συνοψίζεται στην αρχή: τα πάντα υπό τον Ουρανό οφείλουν να είναι ενωμένα υπό έναν και μοναδικό μονάρχη. Ο Κινέζος αυτοκράτορας διαδραμάτιζε σπουδαίο ρόλο σε όλους τους τομείς της κοινωνικής, πολιτικής, πολιτιστικής και οικονομικής ζωής, αλλά και στον τομέα της θρησκείας, καθότι θεωρούνταν ιερό πρόσωπο. Ιδού τι μας λέει ο συγγραφέας για το ιερό πρόσωπο του αυτοκράτορα στην Κίνα, ο οποίος αποτέλεσε, όπως ήταν φυσικό, τον πυρήνα του αυτοκρατορικού ιδεώδους:

Η ευελιξία του διοικητικού συστήματος της αυτοκρατορίας, πάντως, ήταν αυτή που επέτρεψε στην αυτοκρατορία τη μακροζωία της.

Θεωρητικά, ο Κινέζος αυτοκράτορας ήταν ο ισχυρότερος άνθρωπος στον κόσμο. Η δόξα του ήταν προπάντων συμβολική. Λόγω της μοναδικότητάς του, ο αυτοκράτορας ήταν η προσωποποίηση της υπέρτατης αρχής της ενότητας της επικράτειας, ενώ με την ιδιότητα του «Υιού του Ουρανού» ενεργούσε ως μοναδικός διαμεσολαβητής και εκπρόσωπος της ύψιστης θεότητας, του Ουρανού. […] Ο ίδιος λατρευόταν ως ο ανώτερος ρυθμιστής του χρόνου και του χώρου. […] Η συμβολική σημασία του αυτοκράτορα ήταν ανάλογη με την πραγματική εξουσία την οποία αναμενόταν να κατέχει. Ο αυτοκράτορας ήταν ο ανώτατος διοικητής, νομοθέτης και δικαστής της επικράτειας. Ο αρχιστράτηγος, ο ανώτατος θρησκευτικός άρχοντας και ο κορυφαίος διδάσκαλος. Ήταν ο επίσημος κυρίαρχος των εδαφών «ανάμεσα στις θάλασσες». Καμία σπουδαία απόφαση ή σημαντικός διορισμός δεν προχωρούσε χωρίς τη ρητή του έγκριση. Δεν υπήρχαν θεσμικοί περιορισμοί στην εξουσία του.

Κατανοούμε, επομένως, πόσο βαθιά ριζωμένη ήταν η αυτοκρατορική κουλτούρα στην Κίνα. Η ευελιξία του διοικητικού συστήματος της αυτοκρατορίας, πάντως, ήταν αυτή που επέτρεψε στην αυτοκρατορία τη μακροζωία της. Ακόμα, η επιρροή των λογίων, όπως για παράδειγμα του Κομφούκιου, υπήρξε πολύ σημαντική στη διαμόρφωση της αυτοκρατορικής ιδεολογίας και στην αντίληψη ότι κράτος και οικογένεια οφείλουν να παραμένουν ενωμένα. Οι λόγιοι πλαισίωναν τον αυτοκράτορα και λάμβαναν δημόσια αξιώματα, όπως και οι ευγενείς, ύστερα από αυστηρές εξετάσεις. Αριστοκράτες και λόγιοι συμμαχούσαν με τους εκάστοτε αυτοκράτορες, ήταν όμως και οι διαμεσολαβητές μεταξύ μονάρχη και λαού. Τι γίνεται, όμως, με αυτόν τον τελευταίο;

Ο λαός πολλές φορές ανέτρεψε δυναστείες στη μακραίωνη κινεζική ιστορία μέσω λαϊκών εξεγέρσεων, οι οποίες, όμως, αντί να υπονομεύσουν την αυτοκρατορική εξουσία, εν τέλει τη δυνάμωναν, μέσω της αλλαγής των δυναστειών και της εκτόνωσης της όποιας έντασης.

Εκτός από τον πρόλογο των επιστημονικών επιμελητ(ρι)ών του τόμου, τον πρόλογο του συγγραφέα για την ελληνική έκδοση και την εισαγωγή, το βιβλίο χωρίζεται σε έξι κεφάλαια που εξετάζουν καθέναν από τους πυλώνες της αυτοκρατορικής κουλτούρας της Κίνας: Το ιδεώδες της μεγάλης ενότητας, Ο μονάρχης, Οι λόγιοι, Οι τοπικές ελίτ, Ο λαός, Η αυτοκρατορική κουλτούρα στη νεότερη εποχή. Στο τελευταίο κεφάλαιο ο συγγραφέας εξετάζει πώς έφθινε σταδιακά η αυτοκρατορική κουλτούρα κάτω από την επιρροή της ιδεολογίας του κομμουνισμού κατά τον εικοστό αιώνα. Βέβαια, στις μέρες μας ακόμα και η επιρροή του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας μειώνεται σταδιακά. Το αξιόλογο έργο, από τα λίγα που έχουν εκδοθεί στην ελληνική γλώσσα και αφορούν την Κίνα και τον πολιτισμό της, συμπληρώνει η παράθεση εκτενών σημειώσεων, βιβλιογραφίας, καθώς και ένα χρήσιμο ευρετήριο.

 

Η Αιώνια Αυτοκρατορία
Η πολιτική κουλτούρα της αρχαίας Κίνας και η αυτοκρατορική της κληρονομιά
Γιούρι Πάινς
Μετάφραση: Μαρία Παπαηλιάδη
Επιστημονική επιμέλεια: Στέφανος Γκαντόλφο, Άννα-Ειρήνη Μπάκα
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
440 σελ.
ISBN 978-618-230-064-0
Τιμή €21,00

Λεύκη Σαραντινού  ιστορικός και συγγραφέας

https://diastixo.gr/kritikes/meletesdokimia/25328-aionia-autokratoria

https://diastixo.gr/ 

Πέτρος Γκάτζιας: «Ψεύτικος ήλιος»

 

 Αλεξία Βλάρα

 

 

Ο Πέτρος Γκάτζιας με το νέο του μυθιστόρημα, Ψεύτικος ήλιος (Οδός Πανός, 2025), έρχεται να θέσει στο προσκήνιο μια νόσο, κάνοντάς τη γνωστή στο ευρύ κοινό: τη Θανατηφόρο Οικογενή Αϋπνία (FFI). Δύο κεντρικά πρόσωπα, δύο περιοχές και πολλοί χαρακτήρες πλέκουν το νήμα της ιστορίας, δημιουργώντας ένα σύνθετο αλλά και γοητευτικό παζλ.

Ο συγγραφέας δεν αρκείται στην αφήγηση μίας ιστορίας, αλλά μέσα από διάφορα γνωμικά που έχει επιλέξει στην αρχή του κάθε κεφαλαίου, παροιμίες, ρητά, σκέψεις φιλοσόφων ή και απλά λόγια της καθημερινότητας, δίνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να στοχαστεί πάνω σε κάθε κεφάλαιο ξεχωριστά και στο πώς μπορεί να επηρεάσει τη δική του αντίληψη. Με έντονη λυρικότητα και ποιητικό λόγο χτίζει μία πιο ανάλαφρη δομή, αρκούμενος πάντα στα βασικά και στα ουσιώδη. Το χάρισμά του είναι ότι μπορεί να πλέκει στην αφήγηση διαλόγους με έντονη περιγραφική δύναμη πάνω στα συναισθήματα και στα πρόσωπα. Λόγια που λέγονται με δυσκολία, αλλά μένουν και φωλιάζουν στον νου και στην ψυχή. Η μυστηριώδης νόσος που προσπαθεί να αναδείξει ο συγγραφέας, η κληρονομικότητά της και ο τρόπος που μεταδίδεται, είναι κάτι αληθινό. Αν και χάνεται στο βάθος των αιώνων, παραμένει δίπλα μας, πανταχού παρούσα. Ο δόκτωρ Όιτερ την κατατάσσει στις εγκεφαλικές νόσους, συναφείς με τη γνωστή νόσο των τρελών αγελάδων.

Ένα βιβλίο που δεν διαβάζεται επιπόλαια αλλά βιώνεται, αφήνοντας στο τέλος μια γεύση βαθιάς αναζήτησης και προβληματισμού.

Μέσα σε όλα αυτά, βλέπουμε να αναδύεται ένας έντονος έρωτας: της Σιλβάνα και του Δανού. Ένας έρωτας παράφορος, με την πίστη πως η δύναμή του θα ξορκίσει το κακό. Ανόητο ίσως, μα ταυτόχρονα τόσο αγνό και τόσο τραγικό. Όπως λέει και ο Βολταίρος σε ένα αγαπημένο κεφάλαιο του βιβλίου: «Για να βρεις ποιος εξουσιάζει, απλώς σκέψου ποιος είναι αυτός που δεν επιτρέπεται να κριτικάρεις». Η μνήμη, άλλωστε, είναι αυτό το παιχνίδι του μυαλού που σε κάνει αδύναμο αλλά παράλληλα και πολύ δυνατό. Κάποιες προκαταλήψεις, όπως να μην κάνουμε παιδιά για να μη μεταβιβάσουν την ασθένεια, αλλά και κάποια διλήμματα που φέρνουν σε αντιπαράθεση τους ήρωες, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με μια εποχή που μας θέλει υποταγμένους, που κρύβει την αλήθεια ή ακόμη και αποθαρρύνει την έρευνα για να βρεθεί η αιτία της νόσου που οδηγεί στον ξαφνικό θάνατο.

Ο Πέτρος Γκάτζιας δεν αναδεικνύει μόνο τους προβληματισμούς μιας κοινωνίας αλλά μιλάει άμεσα στον αναγνώστη, θίγοντας καίρια ζητήματα: την προσκόλληση στις προκαταλήψεις, τις δεισιδαιμονίες, τις σκιές της σιωπής. Ο Ψεύτικος ήλιος φωτίζει μόνο μία πτυχή της αλήθειας, οι υπόλοιπες μένουν στο σκοτάδι, για να τις ανακαλύψει ο καθένας μέσα του. Όλοι οι άνθρωποι έχουν τα μυστικά τους, όλοι μπορούν να κρύψουν κάτι που δεν θέλουν να αποκαλυφθεί. Ποιος, όμως, είναι αυτός που θα κρίνει το σωστό και το λάθος; Απέναντι σε αυτά τα μυστικά, η ενσυναίσθηση και ο έλεγχος των συναισθημάτων αναδεικνύονται σε απόλυτη αρμονία στο συγκεκριμένο βιβλίο.

Ο Ψεύτικος ήλιος είναι ένα μυθιστόρημα για απαιτητικούς αναγνώστες. Δεν θα τους χαϊδέψει τα αυτιά ούτε την ψυχή· θα τους προβληματίσει, θα τους ταρακουνήσει και θα τους κάνει να σκεφτούν το πολυτιμότερο αγαθό της ζωής: την υγεία. Ένα βιβλίο που δεν διαβάζεται επιπόλαια αλλά βιώνεται, αφήνοντας στο τέλος μια γεύση βαθιάς αναζήτησης και προβληματισμού.

 

Ψεύτικος ήλιος
Πέτρος Γκάτζιας
Οδός Πανός
128 σελ.
ISBN 978-960-477-735-8
Τιμή €12,00

Αλεξία Βλάρα πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος

https://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/25312-gkatzias-pseftikos-ilios

https://diastixo.gr 

Lisa Damour: «Η συναισθηματική ζωή των εφήβων»

 

Κατερίνα Ζαμαρία

 

 

Η εφηβεία είναι μια περίοδος έντονων διακυμάνσεων και ανακαλύψεων, που χαρακτηρίζεται από την ταυτόχρονη εμφάνιση συναισθηματικής αστάθειας, αυξημένης ευαισθησίας και αναζήτησης ταυτότητας. Οι έφηβοι αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως η διαχείριση των συναισθημάτων τους, η ανάπτυξη σχέσεων και η προσαρμογή σε αλλαγές, ενώ παράλληλα προσπαθούν να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους.

Κι αν η εφηβεία πάντα ήταν η ηλικία που απασχολούσε μικρούς και μεγάλους, τα πράγματα σήμερα είναι πιο πολύπλοκα. Η σημερινή εποχή είναι ιδιαίτερα στρεσογόνα για τους εφήβους: έχοντας ήδη την τραυματική εμπειρία της πανδημίας, η κλιματική κρίση, η βία, η κοινωνική αναταραχή και οι ανησυχίες για το μέλλον στη μεταβατική εποχή μας τους γεμίζουν άγχος, και τα έντονα συναισθήματα της ηλικίας αυτής είναι δύσκολο να εκφραστούν και να γίνουν κατανοητά.

Ζούμε στην εποχή όπου οι άνθρωποι «νιώθουν άσχημα γιατί νιώθουν άσχημα», γεγονός που τρομοκρατεί γονείς και παιδιά.

Η συγγραφέας Λίζα Νταμούρ, με την ιδιότητα της κλινικής ψυχολόγου, με σαφείς, επιστημονικά τεκμηριωμένες εξηγήσεις και με διαφωτιστικά παραδείγματα από την καθημερινότητα, μοιράζεται με τους αναγνώστες πρακτικές πληροφορίες, εξαιρετικά χρήσιμες για να στηριχτούν έφηβοι και γονείς σε αυτήν τη μεταμορφωτική –αλλά και συχνά δύσκολη- διαδρομή προς την ενηλικίωση. Οι πληροφορίες δίνονται σε γλώσσα απλή, με τη χρήση επιστημονικής ορολογίας στο πλαίσιο του αναγκαίου μέτρου, δεδομένου ότι το βιβλίο απευθύνεται σε γονείς, εκπαιδευτικούς και ειδικούς της ψυχικής υγείας.

Η Νταμούρ ξεκινά από μια ιδιαίτερη επισήμανση, που διαφοροποιεί την οπτική της από την κυρίαρχη της εποχής. Όπως εύστοχα παρατηρεί, η άνοδος της βιομηχανίας της ευεξίας δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι μια πλειάδα προϊόντων αυτοφροντίδας δίνει τη δυνατότητα απομάκρυνσης των ανεπιθύμητων συναισθημάτων. Το γεγονός αυτό μεταβάλλει και τον τρόπο με τον οποίον ο πολιτισμός ορίζει την ψυχική υγεία. Ενώ στην πραγματικότητα αυτή περιλαμβάνει ένα φάσμα συναισθημάτων με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι όλοι οι άνθρωποι, σήμερα η ψυχική υγεία έχει εξισωθεί με την ευχάριστη ψυχική διάθεση. Ζούμε στην εποχή όπου οι άνθρωποι «νιώθουν άσχημα γιατί νιώθουν άσχημα», γεγονός που τρομοκρατεί γονείς και παιδιά.

Πάνω σε αυτήν τη βάση καταρρίπτει τρεις κυρίαρχους μύθους σχετικά με την ψυχολογία των εφήβων. Ο πρώτος αφορά την άποψη ότι το συναίσθημα είναι εχθρός της λογικής. Υποστηρίζει πως οι έφηβοι πρέπει να μάθουν να αποκωδικοποιούν τα συναισθήματά τους ως αυτό που πραγματικά είναι: μια πληροφορία. Ο δεύτερος μύθος αφορά την αντίληψη ότι τα δύσκολα συναισθήματα βλάπτουν τους εφήβους. Η Νταμούρ υποστηρίζει το ακριβώς αντίθετο: πως η Συναισθηματικη Δυσφορία αποτελεί ένδειξη ανάπτυξης. Εξηγεί, βέβαια, ότι όταν ο πόνος μετατρέπεται σε τραύμα, τότε χρειάζεται η παρέμβαση ειδικού. Ο τρίτος μύθος αφορά την ευθραυστότητα των εφήβων, μύθος που συνδέεται τόσο με τους φόβους –λόγω άγνοιας– των γονιών όσο και με τη σύγχυση ταύτισης της ψυχικής υγείας με την ευτυχία.

Εκτενής αναφορά γίνεται και στη σχέση φύλου και συναισθημάτων. Επισημαίνεται ότι υπάρχει μια δέσμη προσδοκιών που αφορούν την έκφραση κάποιων συναισθημάτων, διαμέσου ενός έμφυλου συναισθηματικού κώδικα που εδραιώνεται μέσω της διαπαιδαγώγησης. Αυτές οι έμφυλες διαφορές αφορούν τόσο την ενσυναίσθηση όσο και την επιθετικότητα, αλλά και τον τρόπο που εκφράζει (ή δεν εκφράζει) κάποιος τα συναισθήματά του με βάση το φύλο. Υπό αυτό το πρίσμα εξετάζονται και φαινόμενα όπως η παρενόχληση ή ο σεξισμός, που συσχετίζονται με την απουσία αυτοσεβασμού εκ μέρους του εφήβου.

Πρέπει να επισημανθεί ότι ένα από τα στοιχεία που καθιστούν το βιβλίο αξιοπρόσεκτο έχει να κάνει με το γεγονός ότι για πολλά από τα θέματα που θίγονται λαμβάνεται υπόψη το δεδομένο ότι πολλοί έφηβοι πλέον αυτοπροσδιορίζονται με μια φυλοεπεκτατική ταυτότητα, δίνοντας την ευκαιρία στον αναγνώστη να προσεγγίσει την ψυχοσύνθεση των εφήβων και πέρα από το παραδοσιακό δυαδικό φύλο.

Με τρόπο σαφή εξηγεί τις αλλαγές που προκαλεί στον εγκέφαλο η εφηβεία, γεγονός που συνδέεται με πολλές από τις «ανεξήγητες» ή «προβληματικές» συμπεριφορές των εφήβων. Εστιάζει σε ζητήματα που οδηγούν σε προστριβές γονιών-εφήβων, όπως π.χ. η χρήση της τεχνολογίας, η απόδοση στο σχολείο, τα ωράρια ύπνου ή τα όρια. Εξηγεί ότι πολλές φορές η προκλητική διάθεση των εφήβων συνδέεται με τα μπερδεμένα συναισθήματά τους και δε διστάζει να «επικρίνει» τους γονείς οι οποίοι δεν μπαίνουν καν στον κόπο να αναρωτηθούν πόση αλήθεια μπορεί να κρύβεται πίσω από τις κατηγορίες ή τα σχόλια που κάνουν γι’ αυτούς οι έφηβοι. Ακριβώς γι’ αυτό τονίζει την αναγκαιότητα να εξετάζουν και οι γονείς τα δικά τους συναισθήματα, συναισθήματα που συχνά απορρέουν από δικές τους ανάγκες ή φόβους, να προβληματίζονται και να επαναπροσδιορίζουν και τη δική τους στάση και οπτική.

Η Λίζα Νταμούρ παρομοιάζει την εφηβεία με ένα ποτάμι που, ενώ ρέει, ξαφνικά ξεχειλίζει και αυτή η –συναισθηματική– πλημμύρα πρέπει να εκφραστεί. Και μολονότι ένα ισχυρό ρεύμα ενέχει κινδύνους, μπορεί να αποτελέσει και τεράστια πηγή δύναμης, μετατρέποντας τους εφήβους σε επικοινωνιακούς, ικανούς και συμπονετικούς ανθρώπους. Γι’ αυτό συμβουλεύει τους γονείς –και όχι μόνον– πως αν θέλουν να βοηθήσουν τους εφήβους να ανακτήσουν τον συναισθηματικό τους έλεγχο, πρέπει να λειτουργούν ως σταθερή παρουσία, να ακούνε με προσοχή και υπομονή, να παρέχουν έμμεση συμπαράσταση όταν ο έφηβος δεν είναι έτοιμος ή δε θέλει να μιλήσει. Ταυτόχρονα δίνει πρακτικές οδηγίες, με αναφορά σε πλειάδα παραδειγμάτων από την επαγγελματική της πείρα, για τη Συναισθηματική Ρύθμιση των εφήβων, δηλαδή τρόπους ώστε οι νέοι να μάθουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και να τα εξωτερικεύουν δημιουργικά.

«Είναι δυσάρεστο να συγκρούεσαι με το παιδί σου, όμως πάντα με ανησυχεί η απουσία σύγκρουσης μεταξύ εφήβου και γονιού παρά η ύπαρξή της» γράφει η Νταμούρ, συμπληρώνοντας την Άννα Φρόιντ που υποστηρίζει πως αυτές οι ψυχικές διακυμάνσεις, που σε οποιοδήποτε άλλο στάδιο της ζωής θεωρούνται αφύσικες, «δεν σημαίνουν τίποτα περισσότερο από το ότι η δομή της προσωπικότητας ενός ενηλίκου χρειάζεται τον χρόνο της για να αναδυθεί».

 

Η συναισθηματική ζωή των εφήβων
Lisa Damour
μετάφραση: Χριστίνα Κασσεσιάν
Εκδόσεις Παπαδόπουλος
336 σελ.
ISBN 978-618-232-054-9
Τιμή €17,99

https://diastixo.gr/kritikes/meletesdokimia/25329-sunaisthimatikh-zoh-efhvon

https://diastixo.gr/ 

Eva Baltasar: «Μπόουλντερ, η γυναίκα του βράχου»

 

Μαρία Δριμή

 

 

Η Καταλανή Εύα Μπαλταζάρ (Βαρκελώνη, 1978) άρχισε το συγγραφικό της έργο ως ποιήτρια. Από το 2008 έως το 2021 εξέδωσε έντεκα ποιητικές συλλογές, που απέσπασαν σημαντικά βραβεία: Miquel de Palol (2008), Bener Ribas (2010), Gabriel Ferrares (2015). Το πρώτο της μυθιστόρημα, με τίτλο Πέρμαφροστ, κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2023 από τις Εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση Ευρυβιάδη Σοφού, και ακολούθησε φέτος το Μπόουλντερ, η γυναίκα του βράχου, πάλι από τις Εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση Ευρυβιάδη Σοφού.

Το βιβλίο περιγράφει την ερωτική σχέση και τη συμβίωση δύο γυναικών. Η κεντρική ηρωίδα εργάζεται ως μαγείρισσα σε ένα εμπορικό πλοίο. Σε μια στάση στο Τσαϊτέν γνωρίζει τη Σάμσα, που είναι γεωλόγος. Ο έρωτας είναι κεραυνοβόλος. Η Σάμσα δεν αλλάζει μόνο τη ζωή αλλά και το όνομα της ερωμένης της, την αποκαλεί Μπόουλντερ, όπως o μεγάλος βράχος, ο ογκόλιθος. Καθώς για τη Σάμσα προκύπτει μια επαγγελματική ευκαιρία στο Ρέικιαβικ, η Μπόουλντερ αποφασίζει να την ακολουθήσει. Η πρώτη δουλειά της Μπόουλντερ στην Ισλανδία είναι σε ένα κινέζικο εστιατόριο. Συνδέεται φιλικά με το αφεντικό της, τον Ράγκναρ, με τον οποίο διατηρεί επαφές και όταν αργότερα αλλάζει δουλειά.

Οι δυο γυναίκες ζουν μαζί δέκα ολόκληρα χρόνια και ταξιδεύουν σε όλη τη χώρα, η Σάμσα λόγω επαγγελματικής περιέργειας και η Μπόουλντερ απολαμβάνοντας τις στιγμές με τη σύντροφό της. Καθώς περνούν τα χρόνια, η Σάμσα γίνεται πρόσωπο αναφοράς για την Μπόουλντερ, είναι ο άνθρωπος της ζωής της, η οικογένειά της:

Η Μπαλταζάρ αποφεύγει τις όποιες κακοτοπιές λυρισμού, επεξηγηματικότητας ή κοινοτοπίας και μας δίνει ένα σφιχτοδεμένο αφηγηματικό κείμενο που διαβάζεται απνευστί.

Η αγάπη μου για εκείνη είναι ακριβώς αυτό, η επιθυμία της συντροφιάς της με κάθε ίνα ιστού και σκέψης, από το μεδούλι του κάθε κόκαλου. Να την επιθυμώ πάση θυσία, με πείνα, με πυρετό, με απελπισία.

Παρά την αμοιβαιότητα στον έρωτα και στην αγάπη, οι δυο γυναίκες είναι εντελώς διαφορετικές. Η Μπόουλντερ είναι πιο αντισυμβατική και ανεξάρτητη από τη Σάμσα, ζει για την ηδονή, τον αισθησιασμό, την ερωτική επιθυμία. Η Σάμσα, αντίθετα, θέλει να προχωρήσουν τη ζωή τους ένα βήμα πιο πέρα, να δημιουργήσουν μια πλήρη οικογένεια, έτσι ανακοινώνει στην Μπόουλντερ ότι επιθυμεί να ξεκινήσει μια διαδικασία τεκνοποίησης μέσω σπερματέγχυσης. Από το σημείο αυτό, οι δρόμοι τους αρχίζουν ανεπαίσθητα να αποκλίνουν. Η Μπόουλντερ συναινεί απρόθυμα, παρακολουθεί όλη τη διαδικασία αποστασιοποιημένη. Οι αλλαγές στο σώμα και τη διάθεση της Σάμσα και στη συνέχεια η ενασχόληση με το μωρό απομακρύνουν την Μπόουλντερ, την αποξενώνουν από τη σύντροφό της. Η σχέση τους πια θυμίζει πολυκαιρισμένο συμβατικό γάμο, η Σάμσα είναι περισσότερο μητέρα της μικρής Τίνα παρά ερωμένη της Μπόουλντερ:

Μήνες ολόκληροι χωρίς σεξ. Αυτό που δυσκολεύομαι περισσότερο να καταλάβω είναι η ελαφρότητα της Σάμσα, αυτό το διάφανο χαμόγελο, το λαμπερό φιλί που μου δίνει στα χείλη κάθε πρωί όταν κατεβαίνει να πάρει πρωινό και ακτινοβολεί μια απίστευτη ικανοποίηση, θαρρείς και ο ύπνος είχε χρυσά χέρια.

Μοιραία η σχέση τους εκφυλίζεται, ατονεί και στο τέλος διαλύεται. Η μικρή Τίνα απομένει ο σταθερός συνδετικός τους κρίκος. Η εκφύλιση της ομόφυλης ερωτικής σχέσης σε μια συμβατική συνύπαρξη σχεδόν με χαρακτήρες παραδοσιακής οικογένειας απωθεί την κεντρική ηρωίδα, η οποία μένει αμετακίνητη στις αρχικές της επιδιώξεις, του σφοδρού πάθους και της αδιαπραγμάτευτης ηδονής, σαν βράχος προσκολλημένος στέρεα στη γη, μια πραγματική Μπόουλντερ.

Το βιβλίο της Μπαλταζάρ είναι ένα ενδιαφέρον δείγμα κουίρ λογοτεχνίας με πιο δυνατό στοιχείο του το ύφος. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί με ζηλευτή ικανότητα τα σχήματα λόγου, ανοικειώνοντας στα μάτια του αναγνώστη τη συνηθισμένη καθημερινότητα των γυναικών και δημιουργώντας έναν περίτεχνο αφηγηματικό ιστό, παρότι η ίδια η ιστορία δεν χαρακτηρίζεται από μεγάλες δραματικές εντάσεις. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση συνοδεύεται από έναν βαθμό μεροληψίας, όμως επιτρέπει την εμβάθυνση στον ψυχισμό και στις εναλλαγές συναισθήματος της κεντρικής ηρωίδας. Η Μπαλταζάρ αποφεύγει τις όποιες κακοτοπιές λυρισμού, επεξηγηματικότητας ή κοινοτοπίας και μας δίνει ένα σφιχτοδεμένο αφηγηματικό κείμενο που διαβάζεται απνευστί.

 

Μπόουλντερ, η γυναίκα του βράχου
Εύα Μπαλταζάρ
μετάφραση: Ευρυβιάδης Σοφός
Εκδόσεις Πατάκη
144 σελ.
ISBN 978-618-07-0756-4
Τιμή €9,81

Μαρία Δριμή  ιατρός εντατικολόγος και ασχολείται με την πεζογραφία και το θέατρο

https://diastixo.gr/kritikes/xenipezografia/25311-bowlder-i-ginaika-tou-vraxou

https://diastixo.gr/ 

Willem M. Roggeman: συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου

 

Αγγελική Δημοπούλου

 

 

Ο Βίλεμ Μ. Ρόχεμαν είναι Βέλγος λογοτέχνης, ο οποίος ζει στις Βρυξέλλες. Έχει γράψει ποιητικές συλλογές, μυθιστορήματα, δοκίμια και θεατρικά. Έργα του έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί σε περισσότερες από 25 χώρες, ενώ ο ίδιος έχει τιμηθεί με λογοτεχνικά βραβεία στη Φλάνδρα, την Ολλανδία, την Ιταλία, τη Λιθουανία και τη Ρουμανία. Η μέρα που ο Ίκαρος έπεσε στον κήπο μας είναι η τρίτη ποιητική συλλογή του που κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε μετάφραση της Στέλλας Πεκιαρίδη, από τις Εκδόσεις Βακχικόν.

Μόλις κυκλοφόρησε στη χώρα μας η τρίτη συλλογή σας που μεταφράζεται στα ελληνικά. Πώς νιώθετε γι’ αυτήν την έκδοση;

Mέχρι τώρα, βιβλία μου έχουν μεταφραστεί σε σχεδόν τριάντα χώρες. Στις ΗΠΑ και τον Καναδά, σε όλη την Ευρώπη από την Ισλανδία και την Ιρλανδία μέχρι το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, τη Βουλγαρία και τη Ρωσία, ακόμη και στην Ιαπωνία. Ποιήματά μου έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά και ανθολογίες σε άλλες χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Αφρική. Και τώρα έχω πράγματι τρία βιβλία στην Ελλάδα. Πρέπει να ομολογήσω ότι η Ελλάδα έχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου.

Ο ποιητής είναι ο φυσικός εχθρός των πολιτικών.

Στα ποιήματά σας βρίσκουμε ίχνη του ελληνικού στοιχείου; Πώς αυτές οι επιρροές εισέρχονται στην ποίησή σας;

Πάντα με ενδιέφερε ο ελληνικός πολιτισμός και ιδιαίτερα οι παλιοί μύθοι. Είναι κλισέ ότι η Ελλάδα είναι το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Αλλά είναι γεγονός ότι αυτά που έγραψαν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς και φιλόσοφοι είναι αξεπέραστα. Οι μύθοι του Οιδίποδα ή του Ίκαρου είναι σήμερα τόσο επίκαιροι, όσο ήταν και πριν από περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια. Στους μεταγενέστερους αιώνες, μόνο ο Δάντης και ο Σαίξπηρ έφτασαν σε αυτό το υψηλό επίπεδο. Είμαι γοητευμένος από αυτά τα αρχαία ελληνικά κείμενα. Γι’ αυτό αναφέρομαι τακτικά στα ποιήματά μου σε αυτούς τους συγγραφείς και φιλοσόφους, αλλά φυσικά γνωρίζω το μικρό ταλέντο που έχω σε σύγκριση με αυτούς τους δασκάλους.

Τι είδους ποίηση θα συναντήσουν οι Έλληνες αναγνώστες στις σελίδες αυτής της συλλογής;

Για πολλούς ποιητές, το πιο σημαντικό στοιχείο στην ποίησή τους είναι η μουσικότητα της γλώσσας. Αυτό ίσχυε πάντα. Ο Γάλλος ποιητής του 19ου αιώνα Πολ Βερλέν είπε: «De la musique avant toute chose», που σημαίνει «η μουσική πρώτα απ’ όλα». Και έγραψε πράγματι αυτό το είδος ποίησης. Οι στίχοι του είναι καθαρή μουσική, χωρίς κανένα νόημα, αλλά πολύ όμορφοι. Στην ολλανδική λογοτεχνία έχουμε επίσης πολλούς ποιητές που ενδιαφέρονται καταρχήν για τη μουσικότητα της γλώσσας τους. Για μένα αυτό δεν έχει την παραμικρή σημασία. Γράφω ένα είδος ποίησης που είναι πιο κοντά στη ζωγραφική παρά στη μουσική. Ένας σημαντικός Φλαμανδός κριτικός έγραψε ότι είμαι «ζωγράφος με λέξεις». Η ποίησή μου είναι πράγματι πολύ οπτική. Δημιουργώ εικόνες με τις λέξεις. Έτσι, ο αναγνώστης μπορεί να δει στη φαντασία του τι γράφω, ακόμα κι αν δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Νομίζω ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ποίησή μου μεταφράζεται τόσο πολύ. Είναι αδύνατον να μεταφράσεις μια ποίηση με πολλή μουσικότητα, γιατί αν θέλεις μια μουσική μετάφραση πρέπει να χρησιμοποιήσεις άλλες λέξεις σε σχέση με το πρωτότυπο. Έτσι, δημιουργείται μια εντελώς διαφορετική ποίηση. Τα ποιήματά μου είναι, νομίζω, αρκετά εύκολα στη μετάφραση, επειδή δεν υπάρχει αυτό το εμπόδιο του ήχου των λέξεων. Η σχέση μου με τη ζωγραφική προέκυψε με έναν πολύ φυσικό τρόπο. Ο θείος μου (ο αδελφός του πατέρα μου) ήταν ένας επιτυχημένος ζωγράφος. Ήθελε να γίνω κι εγώ ζωγράφος και μου έκανε μαθήματα ζωγραφικής. Έτσι, ξεκίνησα στην πραγματικότητα ως ζωγράφος. Οι γονείς μου, αντίθετα, ήθελαν να γίνω μουσικός και έτσι παρακολούθησα για έξι χρόνια μαθήματα μουσικής στις Βρυξέλλες. Αλλά όσο πεισματάρης κι αν ήμουν πάντα, παράτησα και τη ζωγραφική και τη μουσική και αποφάσισα ότι έπρεπε να γίνω συγγραφέας, ποιητής. Πάντως, η αγάπη για τη ζωγραφική παρέμεινε κι έτσι έγινα και κριτικός τέχνης.

Ο ομότεχνός σας ποιητής Guy van Hoof γράφει στην εισαγωγή του βιβλίου ότι οι στίχοι σας εκτείνονται πέρα από όλα τα σύνορα και δεν περιορίζονται στον χώρο ή τον χρόνο. Είναι κάτι που έχετε κατά νου όταν γράφετε: την υπέρβαση των συνόρων οποιουδήποτε είδους;

Αυτή είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση, επειδή η δήλωσή του έχει διαφορετικές έννοιες. Κατ’ αρχάς, είμαι κατά της διαίρεσης της λογοτεχνίας σε διαφορετικά είδη. Γράφω ποίηση, μυθιστορήματα, διηγήματα και θεατρικά έργα, αλλά για μένα όλα αυτά είναι το ίδιο πράγμα. Είναι λογοτεχνία. Στην πεζογραφία και το θέατρό μου χρησιμοποιώ επίσης ποίηση. Το πρώτο μου μυθιστόρημα ήταν Οι Κένταυροι (υπήρχε ήδη η επιρροή της αρχαίας Ελλάδας) και ήταν στην πραγματικότητα καθαρή ποίηση σε μορφή πεζογραφίας, με πολλές εικόνες. Έτσι, αρνούμαι τα όρια μεταξύ των διαφορετικών ειδών στη λογοτεχνία. Η δεύτερη έννοια της δήλωσής του είναι ότι η ποίησή μου δεν περιορίζεται στην ολλανδική γλώσσα, αλλά εκτιμάται και πέρα από τα σύνορα της χώρας μου.

Το φανταστικό στοιχείο φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη γραφή σας. Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση – σύμφωνα με το ρητό του Αϊνστάιν, που κοσμεί την πρώτη σελίδα της συλλογής;

Ναι, η φαντασία είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί χωρίς αυτήν η ζωή θα ήταν αφόρητη και καθόλου κατανοητή. Στην πραγματικότητα, το πιο σημαντικό θέμα στην ποίησή μου είναι ο χρόνος. Γι’ αυτό ταξιδεύω στον χρόνο σε άλλες περιόδους, όπως η αρχαία Ελλάδα ή η Αναγέννηση. Αλλά ο χρόνος δεν υπάρχει. Είναι μια εφεύρεση του ανθρώπου για να μπορεί να οργανώνει τη ζωή του. Και η ιδέα μας για τον χρόνο σχετίζεται με την ύπαρξή μας στη Γη. Αν ζούσαμε σε έναν άλλο πλανήτη, μια μέρα και ένας χρόνος θα είχαν διαφορετική διάρκεια. Και στο Διάστημα δεν υπάρχει καθόλου χρόνος. Ο χρόνος και ο χώρος είναι ατελείωτοι, επομένως δεν είναι μετρήσιμοι. Γι’ αυτό ο Αϊνστάιν είπε ότι ο χρόνος και η απόσταση είναι το ίδιο. Η γνώση και η λογική δεν σε βοηθούν να καταλάβεις αυτές τις άπειρες έννοιες. Μόνο η φαντασία μπορεί να βοηθήσει σε αυτό το θέμα.

Ποιες είναι οι σκέψεις σας για τον ρόλο της ποίησης στη σημερινή εποχή; Νιώθετε ότι χρειαζόμαστε περισσότερη ποίηση σήμερα;

Η πραγματικότητα είναι ανελέητη, ειδικά σε αυτήν την εποχή όπου οι πολιτικοί απειλούν ξανά με έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο και δηλώνουν χωρίς ντροπή ότι θα χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα. Ο ποιητής είναι ο φυσικός εχθρός των πολιτικών. Αυτό ίσχυε πάντα. Ο Πλάτωνας δεν ήθελε ποιητές στις κυβερνήσεις της ιδανικής του πολιτείας. Και ο Δάντης εξορίστηκε από την πόλη του, τη Φλωρεντία. Στη Σοβιετική Ένωση, οι ποιητές εξορίστηκαν στη Σιβηρία. Φυσικά, ο ποιητής είναι ανυπεράσπιστος. Ο μεγάλος Ολλανδός ποιητής Lucebert έγραψε: «Ό,τι είναι πολύτιμο είναι ανυπεράσπιστο». Δεν μπορείς να σταματήσεις μια σφαίρα με ένα ποίημα. Αλλά ο ποιητής μπορεί να αποδείξει ότι η ομορφιά και το συναίσθημα είναι πιο σημαντικά από την κατάκτηση ενός κομματιού γης.

 

Η μέρα που ο Ίκαρος έπεσε στον κήπο μας
Επιλογή ποιημάτων
Βίλεμ Μ. Ρόχεμαν
μετάφραση: Στέλλα Πεκιαρίδη
Εκδόσεις Βακχικόν
74 σελ.
ISBN 978-618-231-229-2
Τιμή 10,60€

https://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/25322-willem-roggeman

https://diastixo.gr/ 

"Τεχνητή Νοημοσύνη, Εξουσία και Εκπαίδευση"

 Ο Σελιδοδείκτης για την Εκπαίδευση και την Κοινωνία, θέλοντας να συνεισφέρει στη συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη, διοργανώνει εκδήλωση – συζήτηση την Τετάρτη 25 Φλεβάρη, στις 6μμ στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ( Λεωφόρος Συγγρού 136, αίθουσα 209, Γυάλινο κτίριο, 2ος όροφος), με ομιλητές τον Περικλή Παυλίδη, καθηγητή στο ΠΤΔΕ του ΑΠΘ, τον Παντελή Βλάχα, Δρ. Υπολογιστικής Επιστήμης, και τον Έκτορα Δελαστίκ, ερευνητή – αρθογράφο με θέμα "Τεχνητή Νοημοσύνη, Εξουσία και Εκπαίδευση".

Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και τις εφαρμογές της καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της καθημερινότητας, σε όλο και περισσότερους τομείς.

Σήμερα οι εφαρμογές της ΤΝ εξαπλώνονται σε όλες σχεδόν τις πλευρές της ζωής. Μηχανές αναζήτησης στο Διαδίκτυο, αυτόματη μετάφραση κειμένων, συσκευές επικοινωνίας, μηχανές που βοηθούν σε ιατρικές διαγνώσεις, ρομπότ στη βιομηχανία, στην αγροτική οικονομία… η διείσδυση είναι σχεδόν καθολική.

Οι όψεις της συζήτησης είναι πολλές και η ίδια η συζήτηση για την ΤΝ δυναμικά εξελισσόμενη. Το ζήτημα της δημιουργίας μηχανών που μπορούν να διευκολύνουν την ανθρώπινη ζωή, διεκπεραιώνοντας μια σειρά εργασίες, έχει μακραίωνη ιστορία. Σε όλη την ιστορική εξέλιξη, η τεχνολογία και οι μηχανές, ως αποτελέσματα και προϊόντα της εφαρμογής της επιστήμης, αλλάζουν μορφή και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή. Όμως η ανάπτυξη και ο έλεγχός τους αποτελούν πάντα πεδίο σκληρών ταξικών συγκρούσεων. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αναδύεται σε ιστορικό κενό αλλά στο πλαίσιο των καπιταλιστικών παραγωγικών σχέσεων και μάλιστα σε περίοδο όξυνσης της πολύπλευρης, συστημικής κρίσης, ολοκληρωτισμού, πολέμου και οξύτατου ανταγωνισμού κεφαλαίων και κρατών.

Για όλα τα παραπάνω η αξία της συζήτησης, της διερεύνησης και της αντιπαράθεσης γύρω από τα ερωτήματα της ανάπτυξης της ΤΝ και της χρήσης της, ειδικά στους χώρους της εκπαίδευσης αποκτά κρίσιμο χαρακτήρα.

Σας περιμένουμε!

Σελιδοδείκτης

Πάντειο Πανεπιστήμιο

https://www.facebook.com/events/873460692183982

Η όπερα «Ιλιάδα» στην Ελληνοαγγλική Αγωγή

 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. Β΄ ΑΘΗΝΑΣ
ΟΠΕΡΑ ΙΛΙΑΔΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ
ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΛΙΜΠΡΕΤΟ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΟΥΣΟΣ
Ελληνοαγγλική Αγωγή – Ιδιωτικά σχολεία – Εκπαιδευτήρια
Ομορφοκκλησιάς 21 (πρώην 47), Τ.Κ. 15122, Μαρούσι
Τρίτη 19 Μαΐου 2026 | ώρα 12:00 μμ
Εκπαιδευτική παρουσίαση της όπερας «ΙΛΙΑΔΑ» του Ομήρου με σεμινάριο: «Η προσωδία ως συνδετικός κρίκος της όπερας με την αρχαία ελληνική γραμματεία».
Επιμορφωτής Εκπαιδευτικών-Μαθητών: Παναγιώτης Καρούσος, συνθέτης (ανάλυση προσωδίας)
Συμμετέχουν: Μουσικό Σύνολο «Ραψωδοί» και Λυρικοί Σολίστ
Ειρήνη Κώνστα (υψίφωνος), Ρέα Βουδούρη (υψίφωνος), Hlín Leifsdóttir (υψίφωνος), Γιάννος Κοτζιάς (τενόρος), Γιάννης Δάρρειος (τενόρος), Μαρία Κιόρογλου (σοπράνο κολορατούρα), Μαρία Γρηγορίου (χορωδός), Σοφία Δαράκη (χορωδός), Χριστιάνα Μάνου (πιάνο).
Συντονισμός: Ρέα βουδούρη (σοπράνο).
Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Παναγιώτης Καρούσος
Διαδραστική συμμετοχή των μαθητών/μαθητριών του 1ου Γυμνασίου Αγίου ∆ημητρίου
Χαιρετισμός: Χριστόδουλος Κακαδιάρης, Διευθυντής Ελληνοαγγλικής Αγωγής
Κοσμάς Σταμάτης, διευθυντής γυμνασίου της Ελληνοαγγλικής Αγωγής
Εκπαιδευτική παρουσίαση της Όπερας «ΙΛΙΑΔΑ» του Ομήρου σε μουσική και λιμπρέτο του Παναγιώτη Καρούσου για σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η όπερα «Ιλιάδα» είναι μια πρωτότυπη δημιουργία μουσικού θεάτρου, βασισμένη στον θεματικό άξονα της Μυθολογίας με το έπος «Ιλιάδα του Ομήρου» της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Μια σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη δημιουργία. Η Ιλιάδα του Ομήρου ως θεματικός άξονας διαπερνά όλα τα είδη Τέχνης και προσφέρεται για καινούργιες ερμηνείες. Αφορά σε ένα ευρύ φάσμα θεατών (από παιδιά μέχρι ενήλικες) και όντας τόσο πολύπλευρος και πολυεπίπεδος, μπορούμε να αναδείξουμε πτυχές οι οποίες δεν είναι ευρέως γνωστές.

Η Όπερα/Ορατόριο «ΙΛΙΑΔΑ» του Ομήρου σε μουσική και λιμπρέτο του Παναγιώτη Καρούσου έχει εγκριθεί να παρουσιάζεται στα πλαίσια της Έγκριση διεξαγωγής του Εκπαιδευτικού Προγράμματος-Φεστιβάλ με τίτλο: «ΝέΟΙ ΟΜΗΡίΔΕΣ» για μαθητές/τριες Δ.Ε. της χώρας και του εξωτερικού για τα σχολικά έτη 2021-2025 για τα σχολεία της Ελλάδος και του εξωτερικού.
Έχει παρουσιαστεί στα Μεγάλα Προπύλαια του Αρχαιολογικού Χώρου της Ελευσίνας, στο Ανοιχτό Θέατρο της Δασκαλόπετρας Χίου (1η Πανελλαδική νεανική συνάντηση δημιουργικής έκφρασης, βασισμένης στα Ομηρικά έπη και τις επιδράσεις τους στην παγκόσμια γραμματεία Χίος, 14-15-16 Σεπτεμβρίου 2022 - Γυμνασίου Βροντάδου Χίου | Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) Τμήματος Σχολικών Δραστηριοτήτων Δ. Δ. Εκπαίδευσης Χίου και Σχ. Δραστηριοτήτων ΔΔΕ Κορινθίας, στο Αλεξάνδρειο Συνεδριακό Κέντρο Λουτρακίου και στο 4ο Λύκειο Κορίνθου με τα Εκπαιδευτήρια "ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ" Κορίνθου, και τη Φιλαρμονική του Δήμου Κορινθίων σε διεύθυνση Γλυκερίας Μωραϊτακη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.