Κλεονίκη Δρούγκα: «Η αλήθεια είναι πολλές»

 

Αγγελική Στεφανίδου

 

 

Ο τίτλος της συλλογής διηγημάτων Η αλήθεια είναι πολλές  της Κλεονίκης Δρούγκα (εκδ. Νίκας, 2024) από μόνος του προκαλεί και υπονοεί την πολλαπλότητα των βιωμάτων, την υποκειμενικότητα της ανθρώπινης εμπειρίας, αλλά και την αναζήτηση –ίσως μάταιη, ίσως σωτήρια– για την αυθεντικότητα.

Η συλλογή περιλαμβάνει 37 διηγήματα, οργανωμένα σε έξι θεματικές ενότητες: εαυτός, οι άλλοι, έρωτας, οικογένεια, προσφυγιά, μέλλον. Μέσα από αυτές η συγγραφέας χαρτογραφεί το ψυχικό και κοινωνικό τοπίο της σύγχρονης ζωής με λόγο λιτό, άμεσο, αλλά πάντα φορτισμένο με το ποιητικό της βλέμμα, ένα βλέμμα που δεν παύει να στέκεται με ενσυναίσθηση και κατανόηση απέναντι στον Άνθρωπο.

Η πρώτη ενότητα, Εαυτός, είναι μια κατάδυση στον εσωτερικό κόσμο, τις μάχες και τις σιωπές της αυτογνωσίας. Οι ιστορίες αυτής της ενότητας αγγίζουν την πάλη με τις προσωπικές αλήθειες, τα ερωτήματα που αναδύονται από τις σχέσεις, τους αποχωρισμούς, τις επιλογές και τις σιωπηρές υποχωρήσεις. Ο εσωτερικός μονόλογος, η εξομολογητική διάθεση και η υπαρξιακή αγωνία διατρέχουν το κάθε κείμενο, μετατρέποντας τη γραφή σε καθρέφτη του αναγνώστη.

Στη δεύτερη ενότητα, Οι άλλοι, φωτίζεται η επίδραση των άλλων πάνω μας – των σημαντικών και των λιγότερο σημαντικών. Πώς μας καθορίζουν οι σχέσεις, πώς διαχειριζόμαστε τα συναισθηματικά «απορρίμματα» που μας φορτώνουν, πώς ισορροπούμε ανάμεσα στο «δούναι» και το «λαβείν». Η Δρούγκα στήνει χαρακτήρες που μοιάζει να έχουν ξεπηδήσει από τη δική μας καθημερινότητα.

Χαρτογραφεί το ψυχικό και κοινωνικό τοπίο της σύγχρονης ζωής με λόγο λιτό, άμεσο, αλλά πάντα φορτισμένο με το ποιητικό της βλέμμα.

Η ενότητα Έρωτας αποτελεί έναν λυρικό στοχασμό πάνω στη δύναμη, την απουσία ή την απώλεια του έρωτα. Ο έρωτας εδώ δεν είναι εξιδανικευμένος αλλά απογυμνωμένος, με όλες του τις αντιφάσεις: ανεκπλήρωτος, εξ αποστάσεως, κατά φαντασίαν, συμβιβαστικός. Η συγγραφέας αποτυπώνει με ευαισθησία την τρωτότητα της ανθρώπινης καρδιάς, αλλά και τη μοναξιά που συχνά υποκρύπτεται ακόμα και στις πιο «γεμάτες» σχέσεις.

Στην Οικογένεια, η συγγραφέας καταπιάνεται με το πιο οικείο και ταυτόχρονα πιο περίπλοκο πλαίσιο σχέσεων: τη μητέρα και την αμφίθυμη αγάπη της, τους ηλικιωμένους που εγκαταλείπονται, τα αγαπημένα πρόσωπα που απουσιάζουν. Η οικογένεια εμφανίζεται ως θερμοκήπιο αγάπης και, ταυτόχρονα, ως τόπος τραυμάτων, ένα δίπολο που γεννά ισχυρές συναισθηματικές εντάσεις.

Η πέμπτη ενότητα, Προσφυγιά, μεταφέρει το βλέμμα σε εκείνους που έχουν χάσει πατρίδα και ζωή. Οι αφηγήσεις διαποτίζονται από πόνο, αλλά και από μια ακατάβλητη ανάγκη για επικοινωνία και επαφή. Η συγγραφέας δεν καταγράφει απλώς· αφουγκράζεται, μοιράζεται, αναπαριστά.

Στην τελευταία ενότητα, Μέλλον, η ελπίδα και η αγωνία συνυπάρχουν με φράσεις-προβλέψεις που αφορούν όχι απλώς το αύριο, αλλά το βαθύτερο ανθρώπινο αίτημα για ουσία και αλήθεια.

Η γραφή της Κλεονίκης Δρούγκα είναι άρτια και πολυεπίπεδη, κινηματογραφική, γεμάτη εικόνες που μαγεύουν και συναισθηματικά βάθη που ταράζουν. Η γλώσσα της αξιοποιεί το στολίδι όπου υπάρχει ανάγκη: οι φράσεις «Τα νερά τρέχουν από τα μαλλιά της, το χώμα κολλάει στα χείλη της» («Στο Ρελαντί») είναι ενδεικτικές του οπτικού δυναμισμού της αφήγησης. Σε άλλα σημεία, οι λεκτικές κατασκευές μοιάζουν σχεδόν αποστάγματα ποίησης («Νάμα»): «Βλέπει μπροστά της τα φωνήεντα και τα σύμφωνα των λέξεων να τουρτουρίζουν, να αναμιγνύονται άναρχα, να ψάχνουν πετσέτα».

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον τίτλο της συλλογής: «Η αλήθεια είναι πολλές», που υπονοεί όχι μόνο την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας, αλλά και την προσωπική φύση κάθε εμπειρίας. Η συγγραφέας αποδέχεται και αποτυπώνει ότι κάθε άνθρωπος έχει τη δική του αλήθεια, και μέσα από τις ιστορίες της επιχειρεί να τους δώσει φωνή.

Εντέλει, η συλλογή αυτή δεν είναι απλώς ένα λογοτεχνικό επίτευγμα· είναι μια πράξη ευαισθησίας, παρατήρησης, κατανόησης. Η Κλεονίκη Δρούγκα, με την ωριμότητα και την εκφραστική της ευστοχία, μας προσκαλεί σε έναν κόσμο που δεν χαρίζεται στις βεβαιότητες αλλά τολμά να κινηθεί στον χώρο των αντιφάσεων, της τρυφερότητας, της απώλειας, της αγάπης. Ένα βιβλίο που δεν διαβάζεται μόνο· βιώνεται. Και που, όπως κάθε σημαντικό έργο τέχνης, μας αφήνει λίγο πιο πλούσιους και λίγο πιο ανθρώπινους.

«Όλα έχουν λίγη σκοτεινιά, ακόμη και το φως το ίδιο», γράφει ο Antonio Porchia στο μότο που επέλεξε η συγγραφέας. Και πράγματι, μέσα από αυτό το φως και τη σκιά, η Κλεονίκη Δρούγκα μάς προσφέρει μια συλλογή που φωτίζει ακριβώς εκεί που πονάμε – και άρα εκεί που ζούμε αληθινά.

[Η Αγγελική Στεφανίδου είναι φιλόλογος, επιμελήτρια κειμένων.]

 

Η αλήθεια είναι πολλές
Κλεονίκη Δρούγκα
Εκδόσεις Νίκας
166 σελ.
ISBN 978-960-296-517-7
Τιμή €13,50

https://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/25663-alitheia-einai-polles

https://diastixo.gr/ 

Παναγιώτης Παπαϊωάννου: «30 εισιτήρια»

 

Αλεξία Βλάρα

 

  

Μερικά βιβλία δεν θέλουν εισαγωγή. Σου ανοίγουν κατευθείαν την πόρτα και σε βάζουν μέσα: φώτα που χαμηλώνουν, ιδρώτας στον σβέρκο, χέρια στον αέρα, μια χορδή που τεντώνει έτοιμη να σπάσει. Το 30 Εισιτήρια: Χίλιες ζωές σε κάθε live  του Παναγιώτη Παπαϊωάννου είναι ακριβώς αυτό το είδος βιβλίου. Ένα βιβλίο που θυμάται συναυλίες, τις εξιστορεί και σε επιστρέφει σ’ εκείνες. Στο πλήθος, στο πάτημα του χώματος ή του τσιμέντου, στη στιγμή που το πρώτο ρεφρέν πέφτει και το σώμα προηγείται της σκέψης, σαν να ξυπνά κάποιο αταβιστικό ένστικτο που λέει «τώρα είμαστε μαζί».

Από τους Police στο Σπόρτινγκ το 1980 μέχρι τους Waterboys στο Ηρώδειο του σχεδόν-αύριο, ο συγγραφέας δεν καταγράφει απλώς τριάντα συναυλίες. Καταγράφει τριάντα στιγμές συλλογικής μύησης. Τριάντα φορές που κάτι συνέβη ταυτόχρονα μέσα και έξω από τον καθένα. Κάθε «εισιτήριο» γίνεται ένα μικρό φυλαχτό, μια μνήμη αφής και ήχου. Είναι η απόδειξη ότι ήσουν εκεί, ότι άφησες για λίγο τον κόσμο έξω και παραδόθηκες στον ήχο, ότι στάθηκες πλάι σε ανθρώπους που ίσως δεν γνώρισες ποτέ, αλλά τους ένιωσες περισσότερο από πολλούς που συνάντησες στην καθημερινότητά σου.

Καταγράφει τριάντα στιγμές συλλογικής μύησης. Τριάντα φορές που κάτι συνέβη ταυτόχρονα μέσα και έξω από τον καθένα.

Το βιβλίο λειτουργεί σαν χάρτης μιας προσωπικής αλλά και συλλογικής ενηλικίωσης. Γιατί όλοι μεγαλώνουμε, αλλά όχι όλοι με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι μεγαλώνουν με δίσκους. Κάποιοι με σκηνές. Κάποιοι με πλήθη. Εδώ, οι χώροι των συναυλιών μετατρέπονται σε τόπους μνήμης: Σπόρτινγκ, Ρόδον, Λυκαβηττός, Θέατρο Βράχων, Μαλακάσα, ΟΑΚΑ, Ηρώδειο. Καθένας κουβαλά τη δική του υγρασία, τη δική του φθορά, το δικό του παρελθόν, σχεδόν σαν να έχει προσωπικότητα. Κι ανάμεσά τους, οι άνθρωποι. Φανατικοί, τρυφεροί, πολύπλοκοι. Άλλοι που έψαχναν κάτι να τους σώσει. Άλλοι που ήθελαν απλώς να ανασάνουν. Άλλοι που έφτασαν εκεί τυχαία και έφυγαν διαφορετικοί.

Ο συγγραφέας τούς προσεγγίζει με βλέμμα ανθρωποκεντρικό, σχεδόν εγκληματολογικό στη λεπτομέρεια, όπως ταιριάζει στο επάγγελμά του, αλλά και βαθιά τρυφερό. Δεν παρατηρεί από απόσταση. Κοιτά από μέσα. Προσπαθεί να καταλάβει τι σημαίνει να ανήκεις έστω για λίγα λεπτά σε έναν κοινό ρυθμό. Τι σημαίνει να αφήνεις τον εαυτό σου να χαθεί και να βρεθεί μέσα στην ίδια στιγμή.

Η γραφή του είναι ρυθμική, ζωντανή, αισθησιακή. Έχει εκείνη τη σφραγίδα της προφορικότητας που θυμίζει τα ραδιοφωνικά μανιφέστα του Μαστοράκη, αλλά και την ακρίβεια, τη λεπτότητα και την πικρή γλύκα των κειμένων του Μάρκου Φράγκου για το rock’n’roll. Δεν εξιδανικεύει, δεν ωραιοποιεί, δεν καταγράφει τα τραγούδια, καταγράφει το δέος, την αναπνοή πριν από τη στιγμή, την κραυγή που δεν βγήκε αλλά ακούστηκε.

Κι όσο προχωράς, συνειδητοποιείς πως τα 30 εισιτήρια γίνονται 30 ζωές. Ζωές που αλλάζουν όπως αλλάζει η πόλη, οι σχέσεις, οι φιλίες, η ίδια η μουσική. Όπως αλλάζει ο τρόπος που κρατάμε τα εισιτήρια στα χέρια: από το χαρτί που φυλάγαμε στα πορτοφόλια ή στα κουτιά με τα «σημαντικά», μέχρι το ψυχρό, επίπεδο, άυλο QR code στο κινητό. Μαζί με τη μετάβαση αυτή χάνεται και κάτι μικρό, ανεπαίσθητο, αλλά ουσιώδες: η σώμα-με-σώμα εμπειρία του ανήκειν.

Το βιβλίο αυτό δεν είναι νοσταλγία. Είναι θρήνος και ύμνος μαζί. Μια υπενθύμιση πως η μουσική δεν είναι κάτι που ακούμε απλώς, αλλά κάτι που μας συμβαίνει. Μας αλλάζει. Μας σώζει λίγο λίγο, στα κρυφά. Κι όταν κλείνεις το βιβλίο, μένει κάτι πολύ απλό και πολύ ακριβό, η βεβαιότητα πως μέσα σε κάθε live, όσο σύντομο κι αν είναι, μπορεί πράγματι να χωρέσει μια ολόκληρη ζωή. Ή και χίλιες.

 

30 εισιτήρια
Χίλιες ζωές σε κάθε live (1980-2027)
Παναγιώτης Παπαϊωάννου
Δίαυλος
360 σελ.
ISBN: 978-960-531-519-1
Τιμή: 18,00€

Η Αλεξία Βλάρα είναι πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος.

https://diastixo.gr/kritikes/diafora/25669-30-eisitiria

https://diastixo.gr/

Ibtisam Azem: «Το βιβλίο της εξαφάνισης»

 

 Θανάσης Λιακόπουλος

 

 

Την παλαιστινιακής καταγωγής συγγραφέα Ιπτισάμ Άζεμ, που ζει και εργάζεται ως δημοσιογράφος στη Νέα Υόρκη, μας συστήνουν οι Εκδόσεις Gutenberg για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με Το βιβλίο της εξαφάνισης, σε μετάφραση από τα αραβικά της Πέρσας Κουμούτση, με αφορμή μάλιστα και την παρουσία του στη μακρά λίστα του Booker International 2025. Πρόκειται για ένα βιβλίο του 2014, που σκαρφάλωσε στη μακρά λίστα του Booker το 2025. Η συγγραφέας αριθμεί τέσσερα συνολικά βιβλία, με άλλα δύο μυθιστορήματα γραμμένα στα αραβικά και μια συλλογή διηγημάτων. Το εν λόγω βιβλίο έχει ήδη μεταφραστεί στα αγγλικά, ιταλικά και γερμανικά.

Θα τονίσουμε πάλι εδώ πως το βιβλίο γράφτηκε το 2014, ήτοι δεν είχαν επισυμβεί όλα αυτά που διαμείβονται συγχρονικά στη Γάζα και στην Παλαιστίνη μεταξύ Χαμάς-Παλαιστινίων και Ισραηλινών. Και τελικά αυτό βοηθάει για να δούμε πιο βαθιά εκείνο που θέλει να μας πει η συγγραφέας μέσω μιας αλληγορίας, με την πρώτη ματιά. Τι θα γινόταν αν, μέσα σε μια νύχτα, όλοι οι Παλαιστίνιοι εξαφανίζονταν από το Ισραήλ και την περιοχή εν γένει, χωρίς κανένα ίχνος; Πρόκειται πράγματι για μια ανατρεπτική αλληγορία που αφορά τον αποκλεισμό ενός λαού από την κανονικότητα και τη διαγραφή του από τον χάρτη της ιστορίας. Μέσω όμως αυτού του αλληγορικού-παραβολικού σύμπαντος που στήνει η Άζεμ προκύπτουν καταγωγικά ανθρωπολογικά και φιλοσοφικά ερωτήματα ενδεδυμένα λογοτεχνικό μανδύα, που έξυπνα η συγγραφέας δεν μπαίνει στη διαδικασία να ερμηνεύσει.

«Η μνήμη μιας πόλης είναι η αρχιτεκτονική της. Οι πόλεις και οι τόποι χωρίς παλιά οικοδομήματα δεν έχουν μνήμη».

Το μυθιστόρημα αναφέρεται στη μυστηριώδη εξαφάνιση, εν μια νυκτί, όλων των Παλαιστινίων της περιοχής, κυρίως μέσα από δύο φωνές. Του Ισραηλινού δημοσιογράφου Άριελ και του Παλαιστίνιου γείτονά του Άλαα. Τι επισυμβαίνει στο Ισραήλ εξαιτίας της εξαφάνισης, πώς κινητοποιούνται οι ισραηλινές δυνάμεις, τι γίνεται στην καθημερινότητα του κόσμου; Στην ουσία όμως εκείνο το πιο βαθύ που θέλει να πει η συγγραφέας έρχεται μέσω της φωνής της Τάτα, της γιαγιάς του Άλαα, και πιο συγκεκριμένα δι’ ενός κόκκινου σημειωματάριου που διαβάζει ο Άριελ στο άδειο διαμέρισμα του εξαφανισμένου Άλαα.

Το βιβλίο αποφεύγει την πολιτική στάση διά της αιωρήσεως, ακριβώς εξαιτίας αυτού του σημειωματάριου που διαβάζει ο Άριελ και εκφράζει την επιθυμία να το μεταφράσει. Το σημειωματάριο του Άλαα έχει σημείο αναφοράς τη γιαγιά του και τη ζωή της στη Γιάφα πριν και μετά τη Νάκμπα (=καταστροφή) του 1948, μέσα από μια πολύ ανθρώπινη ματιά, που υπερβαίνει τον άνθρωπο χωρίς ποτέ να τον χάνει από το κέντρο του άξονά του, π.χ. στο κεφ. 21, όπου μιλάει ο Άλαα λέγοντας: «Η Γιάφα είναι η καταραμένη πόλη μου. Τι γίνεται όμως με τις πόλεις που γεννιούνται ξαφνικά, μια κι έξω; Και άραγε υπάρχουν τέτοιες πόλεις, δίχως ιστορία και δίχως μνήμη», αναφερόμενος στη Λευκή Πόλη, το Τελ Αβίβ. Και λίγο πιο πριν: «Η μνήμη μιας πόλης είναι η αρχιτεκτονική της. Οι πόλεις και οι τόποι χωρίς παλιά οικοδομήματα δεν έχουν μνήμη».

Άρα, παρατηρώντας με πιο υπερβατική ματιά το βιβλίο και μέσω της Τάτα και του εξαφανισμένου Άλαα, που η φωνή του υπάρχει εξαιτίας των σημειώσεών του, βλέπουμε και το βάθος του βιβλίου της Άζεμ. Η εξαφάνιση των ανθρώπων δεν αναιρεί ό,τι έχει προϋπάρξει, ό,τι έχει γραφτεί, ό,τι έχει συμβεί κάπου στο παρελθόν και γενικά ό,τι έχει προηγηθεί. Η εξαφάνιση μπορεί να λειτουργήσει συγχρονικά ως λύση σε πολιτικό επίπεδο, χωρίς όμως να καταφέρει να αναιρέσει το παρελθόν.

Έτσι, λοιπόν, η συγγραφέας εδώ «παίζει» με δυο-τρεις τύπους εξαφάνισης. Την εξαφάνιση των ανθρώπων που δημιουργεί πρακτικά προβλήματα, την εξαφάνιση του τόπου με την πρώτη Νάκμπα και την εξαφάνιση της μνήμης, που δεν μπορεί να επιτευχθεί εξαιτίας του κόκκινου σημειωματάριου του Άλαα. Ήδη από το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου, μέσω της γιαγιάς Τάτα, τονίζεται σε συνδυασμό με τη μνήμη η αναίρεση της εξαφάνισης του τόπου όπου έχουν ζήσει τις ζωές τους αυτοί οι άνθρωποι.

Πόσο κοντά στην πρόσφατη καθ’ ημάς ιστορία είναι αυτά τα σημεία του βιβλίου! Και πρέπει εδώ, αποδίδοντας τα εύσημα στη συγγραφέα, να τονίσουμε τον λεπτό χειρισμό αυτών των αξόνων-εργαλείων του μυθιστορήματος, προκειμένου ο αναγνώστης να μπει όσο πιο βαθιά γίνεται στην έννοια του ανθρώπινου. Χωρίς να παραβλέπει το πολιτικό σκέλος που εκπροσωπείται μέσα από ελάχιστες σελίδες βιαιοτήτων εκατέρωθεν, είτε σκληρών είτε πιο ανώδυνων. Γεγονός που δεν θα μπορούσε να αποφευχθεί πλήρως ένεκα της κατάστασης στην περιοχή. Και δι’ αυτών πάντα να λειτουργούν συμπληρωματικά-λογοτεχνικά, αφού ερμηνεύουν κάποια σημεία της ιστορίας.

Η λύση σε όλα είναι η ανθρωπινότητα και τίποτα λιγότερο. Αποτελεί ό,τι πιο λογοτεχνικά ανθρώπινο μακριά από πολιτικές και γεωστρατηγικές αναφορικά με την περιοχή και μακριά από όσα ακολούθησαν μετά το 2014, τον χρόνο γραφής του βιβλίου.

 

Το βιβλίο της εξαφάνισης
Ibtisam Azem
μετάφραση: Πέρσα Κουμούτση
Gutenberg
288 σελ.
ISBN 978-960-01-2695-2
Τιμή €17,00

Ο Θανάσης Λιακόπουλος είναι συγγραφέας και κριτικός βιβλίου

https://diastixo.gr/kritikes/xenipezografia/25675-vivlio-tis-eksafanisis

https://diastixo.gr/ 

Μαριανίνα Κριεζή: «Τα στιχάκια της καληνύχτας»

 

Κατερίνα Ζαμαρία

 

  

Χρειάζονται συστάσεις για τη Μαριανίνα Κριεζή; Το «Χρυσαλιφούρφουρο», η «Ρόζα Ροζαλία», «Ο χορός των μπιζελιών», «Δεν είμαστε Ζουλού», «Η μαγιονέζα», το «Μες στο μουσείο» είναι μερικά από τα διάσημα «παιδιά» της… τα τραγούδια της θρυλικής ραδιοφωνικής εκπομπής «Εδώ Λιλιπούπολη», όλους τους στίχους των οποίων είχε γράψει, και που εξακολουθούν να τραγουδιούνται ακόμα από μικρούς και μεγάλους. Και όχι μόνο αυτά. Ποιος δεν πόνεσε για τη «Σερενάτα», ποιος δεν ήπιε «Τσάι γιασεμιού», ποιος δεν ψιθύρισε «Φτιάξε, καρδιά μου, το δικό σου παραμύθι» γιατί χανόμαστε; Και ποιος δεν έχει δακρύσει εκείνα «Τα ήσυχα βράδια»… Εκτός αυτών, η Μαριανίνα Κριεζή έγραψε, μετέφρασε και διασκεύασε πολλά παιδικά βιβλία. Ανάμεσά τους Ο Εμμανουήλ Α. Μπακακούλης, Αχ, γιατί να είμαι γάτα, Σοκολάκης και Ζαχαρούλα Τρυποδόντη.

Και μπορεί να «έφυγε» τον Φεβρουάριο του 2022, αλλά εξακολουθεί να είναι παρούσα, αυτή τη φορά με Τα στιχάκια της καληνύχτας, που κυκλοφορούν για πρώτη φορά από τις Εκδόσεις Άμμος. Ένα τρυφερό παιδικό εικονογραφημένο βιβλίο, για καληνύχτα και όνειρα γλυκά, που απευθύνεται σε ηλικίες από 2 ετών.

Η ποιητικότητα της γραφής της Μαριανίνας Κριεζή, ως κύριο χαρακτηριστικό της, είναι παρούσα και εδώ. Χαρακτηριστικά της στιχουργικής της όπως η τρυφερότητα, η ευαισθησία, και το χιούμορ –που δεν διαφοροποιούνταν είτε επρόκειτο για στίχους για παιδιά είτε για ενήλικο κοινό– συνοδεύουν και αυτό το βιβλίο.

O στίχος γίνεται ο καθρέφτης μέσα από τον οποίο το μικρό παιδί θα κάνει τις ταυτίσεις με τα δικά του συναισθήματα: «Όταν η μαμά γελάει, αχ, το σπίτι τραγουδάει/ κι όταν είναι λυπημένη, αχ, το σπίτι μας σωπαίνει».

Βρισκόμαστε κάπου στην οδό Ονείρων, στο κέντρο της Αθήνας… μιας άλλης Αθήνας… όπου σπουργιτάκια πετάνε στον ουρανό και κελαηδούν χαρούμενα με όσα βλέπουν. Μπαίνουμε στο σπίτι της οικογένειας της μικρούλας Εριφύλης και μοιραζόμαστε στιγμές της καθημερινότητάς της. Γνωρίζουμε τη μαμά, τον μπαμπά και τη γιαγιά της, τη Μαρίνα. Αλλά μαθαίνουμε και πώς νιώθει… πότε είναι χαρούμενη και πότε λυπημένη. Γιατί, όσο κι αν φαίνεται απλό, είναι εξαιρετικά δύσκολο να μεταφέρεις τα συναισθήματα ενός παιδιού και να τα αποδώσεις έτσι ώστε να γίνουν κατανοητά από ένα δίχρονο. Και αυτό ακριβώς κάνει εδώ η Κριεζή· ο στίχος γίνεται ο καθρέφτης μέσα από τον οποίο το μικρό παιδί θα κάνει τις ταυτίσεις με τα δικά του συναισθήματα: «Όταν η μαμά γελάει, αχ, το σπίτι τραγουδάει/ κι όταν είναι λυπημένη, αχ, το σπίτι μας σωπαίνει». Θέλει μεγάλη δεξιοτεχνία –και ενσυναίσθηση, φυσικά– να αποδώσεις με τέτοιο μεταφορικό τρόπο το κυρίαρχο συναίσθημα του παιδιού, που επηρεάζεται από τη διάθεση της μητέρας. Ή του πατέρα, που όταν μαλώνει, «σκοτεινιάζει και νυχτώνει».

Η εικονοπλαστική δύναμη των στίχων αποκαθιστά την εικόνα της σκονισμένης πόλης που ξαναβρίσκει την ομορφιά της, μιας πόλης που φωτίζεται τη νύχτα με φωτάκια, μοιάζοντας σαν τούρτα με κεράκια. Μιας πόλης όπου τα πουλιά τιτιβίζουν στο μπαλκόνι της Εριφύλης και της ζητούν μια ρώγα κόκκινο σταφύλι, για να τους φέγγει στο ταξίδι τους προς το φεγγάρι. Με φαντασία και ευρηματικότητα δίνει πνοή σε τούτη τη μικροϊστορία, μια ιστορία σε ένα βιβλίο αγκαλιάς, που προορίζεται να διαβαστεί λίγο πριν τα μικρά πάνε για ύπνο. Ο ρυθμός του έμμετρου στίχου, η αμεσότητα και η αποτύπωση των συναισθημάτων λειτουργούν ως το κατευναστικό υπόβαθρο για να γίνουν οι στίχοι ο προάγγελος της καληνύχτας. Η ομοιοκαταληξία και ο απλός στίχος καθιστούν την πρόσληψη του κειμένου εύκολη από τους λιλιπούτειους αναγνώστες.

Και φυσικά, όπως σε κάθε καλό βιβλίο, η ιστορία και οι εικόνες γεννούν απορίες και συναισθήματα στα παιδιά και γίνονται αφορμή για συζήτηση, για έναν διάλογο που θα ενθαρρύνει τις ευαισθησίες και την ελεύθερη έκφραση του παιδιού.

Η Έλσα Κουτσουκανίδου με το βιβλίο αυτό κάνει το ντεμπούτο της στον χώρο της εικονογράφησης για παιδιά – και το κάνει με επιτυχία, καθώς αποδίδει με τις παιδικότροπες εικόνες της τον μικρόκοσμο της ιστορίας. Με το λευκό, το βαθύ μπλε και το κίτρινο να κυριαρχούν, με τα ξύλινα παραθυρόφυλλα, τα ροζ γεράνια στο μπαλκόνι και τις νεραντζιές των Εξαρχείων, με το καρό τραπεζομάντιλο, τις ταράτσες με τις κεραίες της τηλεόρασης και την απλωμένη μπουγάδα, προσδίδει τη δική της ποιητική ατμόσφαιρα στο κείμενο. Και κάπου εκεί, κρυμμένα μέσα στις εικόνες της διακρίνεις τις χρυσαφένιες ομελέτες, τον ουρανό με τα σπουργίτια, το χρυσό άστρο, τον ξύλινο μπουφέ, τον παπαγάλο, που «δραπετεύσανε» από τη Λιλιπούπολη (με την οποία μεγάλωσε, αφού ο πατέρας της με αυτά τα τραγούδια τη νανούριζε στα παιδικά της χρόνια στην Αθήνα) και τρυπώσανε σε τούτο το κείμενο.

Ένα βιβλίο για μεγαλόφωνη ανάγνωση. Ένα βιβλίο για μικρά παιδιά αλλά και για όσους, αν και μεγάλωσαν, εξακολουθούν να πιστεύουν πως όλος ο κόσμος είναι μια Λιλιπούπολη.

 

Τα στιχάκια της καληνύχτας
Μαριανίνα Κριεζή
εικονογράφηση: Έλσα Κουτσουκανίδου
Άμμος
32 σελ.
ISBN 978-618-5865-19-1
Τιμή €11,90

https://diastixo.gr/kritikes/paidika/25657-ta-stixakia-tis-kalinixtas

https://diastixo.gr/ 

O Ron Deibert, επικεφαλής του Citizen Lab στην Αθήνα

 

O Ron Deibert, επικεφαλής του Citizen Lab στην Αθήνα Who Watches the Watchers? Spyware, κράτος δικαίου και η άμυνα της δημοκρατίας

Το Eteron - Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή διοργανώνει την Πέμπτη 21 Μαΐου 2026, στις 18:30, στον χώρο του Eteron, δημόσια εκδήλωση με τίτλο: Who Watches the Watchers? Spyware, κράτος δικαίου και η άμυνα της δημοκρατίας”. Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης θα είναι ο Ron Deibert, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, ιδρυτής και διευθυντής του The Citizen Lab στη Σχολή Munk School of Global Affairs & Public Policy του Πανεπιστημίου του Τορόντο, ενός από τους πλέον αναγνωρισμένους διεθνώς ερευνητικούς φορείς για την ψηφιακή επιτήρηση, το commercial spyware και τις επιπτώσεις τους στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία. Η παρουσία του Ron Deibert στην Ελλάδα αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική ευκαιρία για τη δημόσια συζήτηση γύρω από την τεχνολογία, την κρατική ισχύ και το κράτος δικαίου. Έχει βρεθεί στην πρώτη γραμμή της διεθνούς έρευνας για τη βιομηχανία του spyware, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο προηγμένα εργαλεία ψηφιακής παρακολούθησης χρησιμοποιούνται σε διαφορετικές χώρες και πολιτικά περιβάλλοντα. Σε μια περίοδο όπου οι τεχνολογίες παρακολούθησης γίνονται ολοένα πιο ισχυρές, πιο αόρατες και πιο εμπορικά διαθέσιμες, η ομιλία του Ron Deibert έρχεται να φωτίσει ένα από τα πιο κρίσιμα δημοκρατικά ερωτήματα της εποχής μας: ποιος ελέγχει εκείνους που έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν; Η εκδήλωση θα επικεντρωθεί στην keynote ομιλία του Ron Deibert, ο οποίος θα παρουσιάσει τη μεγάλη διεθνή εικόνα της βιομηχανίας spyware, τις απειλές που δημιουργεί για τις δημοκρατίες και τα lessons learned από υποθέσεις ψηφιακής επιτήρησης σε διαφορετικές χώρες. Παράλληλα, μετά την ομιλία θα ακολουθήσει συζήτηση, με στόχο να συνδεθεί η διεθνής εμπειρία με την ελληνική πραγματικότητα και θα συμμετέχουν οι: Αικατερίνα Παπανικολάου - Δικηγόρος & Πρώην μέλος ΑΔΑΕ,  Ζαχαρίας Κεσσές - Δικηγόρος θυμάτων του Predator, καθώς και η Ελπίδα Βαμβακά, συνιδρύτρια και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Homo Digitalis. Την εκδήλωση θα συντονίσει η δημοσιογράφος, Δώρα Αναγνωστοπούλου.   Η συζήτηση θα εστιάσει στα ερωτήματα που αναδεικνύονται και στην Ελλάδα: Πώς λειτουργεί η παγκόσμια αγορά του commercial spyware; Γιατί οι δημοκρατικοί θεσμοί δυσκολεύονται να την ελέγξουν; Ποιες είναι οι συνέπειες για τη δημοσιογραφία, την προστασία των πηγών, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημόσια ζωή; Τι σημαίνει πραγματική λογοδοσία στην ψηφιακή εποχή; Η εκδήλωση φιλοδοξεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό δημόσιο διάλογο για τα όρια της κρατικής ισχύος, την προστασία των δικαιωμάτων και την ανάγκη θεσμικής λογοδοσίας απέναντι σε τεχνολογίες που λειτουργούν συχνά στο σκοτάδι. Μπορείτε να βρείτε το Δελτίο Τύπου της εκδήλωσης και τα σχετικά εικαστικά στον σύνδεσμο εδώ.

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Υπεύθυνο Επικοινωνίας του Eteron, Βασίλη Πανάγου, στο v.panagou@eteron.org ή στο 6982263206.

eteron.org press@eteron.org

Επίσκεψη της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, Σoφίας Ζαχαράκη, στο Κάιρο

 

19.05.2026: Επίσκεψη της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, Σoφίας Ζαχαράκη, στο Κάιρο: Συναντήσεις με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και τον Αιγύπτιο Υπουργό Ανώτατης Εκπαίδευσης & Επιστημονικής Έρευνας – Επίσκεψη στα Ελληνικά Σχολεία στην Ηλιούπολη – Συνάντηση στην Πρεσβευτική Κατοικία με τους Πρυτάνεις του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου και του Capital University

Η Ελληνίδα Υπουργός, συνοδευόμενη από τον Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων Γ. Καλαντζή, και τον Πρέσβυ της Ελλάδος Ν. Παπαγεωργίου, ξεκίνησε τις συναντήσεις της με τον Υπουργό Ανώτατης Εκπαίδευσης & Επιστημονικής Έρευνας, Δρα Abdelaziz Konsowa, με τον οποίον εξέτασε τρόπους συνεργασίας των δυο χωρών στους τομείς της ανώτατης παιδείας και της έρευνας. Μία εκτενής και ιδιαιτέρως παραγωγική συζήτηση για τις υφιστάμενες δυνατότητες, στο πλαίσιο και των στρατηγικών σχέσεων των δύο χωρών.

Η Υπουργός επισκέφθηκε τα Ελληνικά Σχολεία, Αχιλλοπούλειο και Αμπέτειο, στην Ηλιούπολη και συναντήθηκε με διδάσκοντες και μαθητές, καθώς και τον Πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου.

Συνάντηση της Υπουργού στην Πατριαρχική Μονή του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Κάιρο με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρο, προς τον οποίον εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της Πολιτείας για το ιεραποστολικό έργο που επιτελεί σε όλη την Αφρική. Παράλληλα, τον ενημέρωσε για την απόφαση άμεσης και ουσιαστικής στήριξης των πρεσβυγενών Πατριαρχείων και της Μονής Σινά μέσω της πρωτοβουλίας θεσμοθέτησης των κληρικών της Ομογένειας.

Στην Πρεσβευτική Κατοικία, η Υπουργός συναντήθηκε με τους Πρυτάνεις του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) και του Capital University (πρώην Helwan) και Καθηγητές των δύο Ιδρυμάτων. Παρουσία της κας Υπουργού, οι δύο Πρυτάνεις υπέγραψαν Συμφωνία μεταξύ των δύο Πανεπιστημίων για ίδρυση παραρτήματος του ΔΠΘ εντός του Capital University.

19 مايو 2026: زيارة وزيرة التعليم والشؤون الدينية والرياضة اليونانية "صوفيا زاخاراكي" إلى القاهرة – لقاءات مع بطريرك الإسكندرية للروم الأرثوذكس ووزير التعليم العالي والبحث العلمي – زيارة للمدارس اليونانية بمصر الجديدة – لقاء بمقر إقامة سفير اليونان مع رئيسي جامعة "ديموقريطس" اليونانية وجامعة العاصمة.

بدأت الوزيرة اليونانية سلسلة لقاءاتها، يرافقها الأمين العام للشؤون الدينية بوزارة التعليم اليونانية "جيورجيوس كالانتزيس"، وسفير اليونان لدى مصر "نيقولاوس باباجيورجيو"، بلقاء وزير التعليم العالي والبحث العلمي، الدكتور "عبد العزيز قنصوة"، حيث بحثت معه سبل التعاون بين البلدين في مجالي التعليم العالي والبحث العلمي، وقد دارت بين الجانبين مناقشات موسعة ومثمرة للغاية، حول الإمكانيات المتاحة في إطار العلاقات الاستراتيجية بين البلدين.

ثم قامت الوزيرة بزيارة المدرستين اليونانيتين بمصر الجديدة، مدرسة "أخيلوبوليوس" والمدرسة العبيدية، حيث التقت بالمدرسين والطلاب، كما التقت أيضاً برئيس الجمعية اليونانية بالقاهرة.

كما عقدت الوزيرة لقاء مع بطريرك الإسكندرية للروم الأرثوذكس "ثيودوروس الثاني"، وذلك بدير "مار جرجس" البطريركي بمصر القديمة، حيث أعربت له عن امتنان الدولة اليونانية لجهوده الرعوية في جميع أنحاء أفريقيا، وأبلغته بقرار تقديم الدعم الفوري والملموس لبطريركية الروم الأرثوذكس ودير سانت كاترين بسيناء، من خلال مبادرة إضفاء الطابع المؤسسي على رجال الدين بالجالية اليونانية.

وقد التقت الوزيرة بمقر إقامة السفير اليوناني، برئيسي جامعة "ديموقريطس" اليونانية وجامعة العاصمة (حلوان سابقًا) و عدد من أساتذة الجامعتين، حيث شهدت توقيع رئيسي الجامعتين على اتفاقية لإنشاء فرع لجامعة "ديموقريطس" داخل جامعة العاصمة.

19.05.2026: Greek Minister of Education, Religious Affairs & Sports, Ms Sofia Zacharaki, visits Cairo: Meetings with Minister of Higher Education & Scientific Research, Dr Abdelaziz Konsowa, and Patriarch Theodoros II of Alexandria & all Africa – Visit to the Greek Schools in Heliopolis – In the presence of the Minister, meeting at the Greek Ambassador’s Residence between the President of Democritus University of Thrace and Capital University

Meeting of the Greek Minister with the Egyptian Minister of Higher Education & Scientific Research, Dr Abdelaziz Konsowa. A particularly fruitful discussion on exploring ways of further cooperation in tertiary education and research, in the overall context of strategic relations between Greece and Egypt.

In their meeting at Saint Georges Monastery in Old Cairo, the Minister expressed to His Beatitude Patriarch Theodoros II of Alexandria & all Africa Greece’s gratitude for his exceptional work in the entire African continent and announced the Greek Government’s decision to assist all Greek Orthodox Patriarchates and Saint Catherine’s Monastery in Sinai in coping with their staffing needs.

Minister Zacharaki met at the Greek Ambassador’s Residence the Rector of Democritus University of Thrace and the President of Capital University (formerly Helwan). In the presence of the Greek Minister, the Heads of the two Universities signed an agreement establishing a branch of Democritus University in the Capital University.

- https://tinyurl.com/3tbv28yf

https://tinyurl.com/58a5zb5z

Πρεσβεία της Ελλάδος στην Αίγυπτο سفارة اليونان في مصر