Εορτασμός της Επετείου Ίδρυσης της Αλεξάνδρειας

 Εορτασμός της Επετείου Ίδρυσης της Αλεξάνδρειας

​Υπό την αιγίδα του Κυβερνείου της Αλεξάνδρειας, της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και της Πρεσβείας της Ελλάδος στο Κάιρο, ξεκινά ο εορτασμός της επετείου ίδρυσης της πόλης της Αλεξάνδρειας με το σύνθημα:

«Αλεξάνδρεια: Η Γέννηση μιας Κοσμόπολης».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026, τιμώντας την Αλεξάνδρεια ως σύμβολο συνύπαρξης πολιτισμών και ενσαρκώνοντας το πνεύμα και τα ιδανικά πάνω στα οποία ιδρύθηκε.

​Το Πρόγραμμα των Εκδηλώσεων

​Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια εορταστική παρέλαση με τη συμμετοχή παιδιών και νέων από την Αίγυπτο και την Ελλάδα, οι οποίοι θα φορούν παραδοσιακές ενδυμασίες και θα κρατούν τη σημαία της Αλεξάνδρειας. Η παρέλαση αποτελεί μια συμβολική έκφραση της πολυπολιτισμικής φύσης των πρώτων κατοίκων της πόλης και της αρμονικής τους συμβίωσης.

​Αφετηρία: Ελληνορωμαϊκό Μουσείο (Οδός Φουάντ) 10.00.

​Διαδρομή: Διέλευση από το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Πλατεία Ωρολογίου των Λουλουδιών).

​Τερματισμός: Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας (Πλατεία Πολιτισμών), όπου θα παρουσιαστούν αιγυπτιακά και ελληνικά φολκλορικά δρώμενα.

​Η εναρκτήρια συνεδρία θα πραγματοποιηθεί στη Μεγάλη Αίθουσα του Συνεδριακού Κέντρου της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας στις 14:00. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

​Επίσημες ομιλίες για την ιστορική σημασία της πόλης.

​Διάλεξη με θέμα «Ο Αλέξανδρος και η Αλεξάνδρεια».

​Προβολή του ντοκιμαντέρ «Αλεξάνδρεια: Η Αυτοκρατορία των Ιδεών».

​Απονομή βραβείων καλλιτεχνικού διαγωνισμού εμπνευσμένου από την ιστορία της πόλης.

​Έκθεση αρχαιολογικών ευρημάτων από το Ελληνικό Ινστιτούτο Έρευνας Αλεξανδρινού Πολιτισμού (H.I.R.A.C.), με αποτελέσματα των ανασκαφών στους Κήπους των Καταρρακτών (Shallalat) των τελευταίων 20 ετών, 12.30.

​Δηλώσεις Επισήμων

​Καθ. Δρ. Ahmed Zayed (Διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας):

«Αυτή η σπουδαία εκδήλωση αναδεικνύει την πλούσια πολιτιστική, επιστημονική και καλλιτεχνική κληρονομιά της Αλεξάνδρειας. Η Βιβλιοθήκη είναι περήφανη για τη συνεργασία με τους εταίρους της, με στόχο την αναβίωση της ανθρώπινης κληρονομιάς και την ενίσχυση των αξιών του διαλόγου και της ανεκτικότητας.»

​Μηχανικός Ayman Attia (Κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας):

«Ο εορτασμός αυτός ενσαρκώνει τη μοναδική ιστορική θέση της πόλης ανά τους αιώνες ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ πολιτισμών. Το Κυβερνείο στηρίζει κάθε δράση που προβάλλει την πολιτιστική ταυτότητα της Αλεξάνδρειας σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.»

​Διοργάνωση

​Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται από:

Το Κυβερνείο της Αλεξάνδρειας

​Τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

​Την Πρεσβεία της Ελλάδος στην Αίγυπτο

​Την Αρχαιολογική Εταιρεία Αλεξανδρείας

​Το Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια

​Το Ελληνικό Ινστιτούτο Έρευνας Αλεξανδρινού Πολιτισμού (H.I.R.A.C.)

​Την Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας

==============================

تحت رعاية محافظة الإسكندرية ومكتبة الإسكندرية والسفارة اليونانية بالقاهرة، تنطلق احتفالية عيد تأسيس مدينة الإسكندرية تحت شعار

"الإسكندرية: مولد مدينة عالمية"،

وذلك يوم الجمعة الموافق 24 إبريل 2026، احتفاءً بالإسكندرية رمز التعايش بين الثقافات، وتجسيدًا لروح المدينة وانعكاسًا للمثل العليا التي تأسست عليها.

يتضمن البرنامج موكبًا احتفاليًا يشارك فيه أطفال وشباب مصريون ويونانيون يرتدون الأزياء التقليدية ويحملون علم الإسكندرية، في تعبير رمزي عن طبيعة سكانها الأوائل وكيف جمعتهم في تناغم رغم اختلاف الثقافات. يبدأ الموكب من أمام المتحف اليوناني الروماني بشارع فؤاد، مرورًا بتمثال الإسكندر الأكبر بميدان ساعة الزهور، وصولًا إلى مكتبة الإسكندرية، حيث تُقام عروض فولكلورية مصرية ويونانية بساحة الحضارات.

تُعقد الجلسة الافتتاحية بالقاعة الكبرى بمركز المؤتمرات بـمكتبة الإسكندرية في تمام الساعة الثانية ظهرًا، وتتضمن كلمات رسمية وثقافية حول أهمية المدينة ودورها التاريخي، إلى جانب محاضرة عن الإسكندر والإسكندرية، وعرض الفيلم الوثائقي "الإسكندرية: إمبراطورية الأفكار". كما تشمل الفعاليات توزيع جوائز مسابقة الأعمال الفنية المستوحاة من تاريخ الإسكندرية، ومعرضًا للمقتنيات الأثرية من المركز الهلّيني لبحوث حضارة الإسكندرية، يستعرض نتائج حفريات حدائق الشلالات خلال العشرين عامًا الماضية.

وقال الأستاذ الدكتور أحمد زايد؛ مدير مكتبة الإسكندرية، إن هذه الفعالية الكبرى تأتي للاحتفاء بتأسيس مدينة الإسكندرية، لتسليط الضوء على تاريخها الحافل وإرثها الثقافي والعلمي والفني الغني. وشدد على اعتزاز المكتبة بالتعاون مع شركائها في تنظيم هذه الاحتفالية، انطلاقًا من الالتزام المشترك بإحياء التراث الإنساني وتعزيز قيم الحوار والتسامح التي تأسست عليها مدينة الإسكندرية ومكتبتها العالمية.

من جانبه، قال المهندس أيمن عطية، محافظ الإسكندرية، إن الاحتفال بعيد تأسيس مدينة الإسكندرية يجسد المكانة التاريخية الفريدة التي تتمتع بها المدينة عبر العصور، ويعكس دورها المستمر كجسر للتواصل بين الحضارات والثقافات المختلفة، مؤكدًا حرص المحافظة على دعم الفعاليات التي تُبرز الهوية الحضارية للإسكندرية وتعزز مكانتها على المستويين الإقليمي والدولي.

ينظم الاحتفالية كل من محافظة الإسكندرية، ومكتبة الإسكندرية، والسفارة اليونانية، وجمعية الآثار بالإسكندرية، والقنصلية العامة لليونان بالإسكندرية، والمركز الهلّيني لأبحاث الحضارة السكندرية، والجمعية اليونانية بالإسكندرية.

#GreeksofAlexandria

#bibalex

#Alexandria

#ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

#الاسكندرية

Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας _ΕΚΑ_Greek Community of Alexandria

Georg Wilhelm Friedrich Hegel: «Λαϊκή θρησκεία και χριστιανισμός»

 

Ανθούλα Δανιήλ

 

 

Ο Χέγκελ έγραψε τα κείμενα του τόμου Λαϊκή θρησκεία και χριστιανισμός στα 1793-1796. Αν και είναι «πρώιμα γραπτά», δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό του. Έχουν τη σφραγίδα της νιότης του που θέλει να δώσει απάντηση σε όλα, που δεν ικανοποιείται από την υπάρχουσα θρησκεία και αναζητεί μιαν άλλη, που να πηγάζει από την καρδιά και τη φαντασία και να αποβλέπει στην κοινωνία και στην πολιτική.

Την ιδανική κατάσταση την έβρισκε στην αρχαία ελληνική πόλη. Στο ζεύγμα «λαϊκή θρησκεία» και «χριστιανισμός» του τίτλου φαίνεται πως δεν υπάρχει συμφωνία, γι’ αυτό και τα γραπτά αυτά δυσκολεύονταν να δημοσιευτούν, αν και οι σχολιαστές διέβλεπαν σπέρματα που θα γονιμοποιούνταν στο μέλλον. Ωστόσο, εκείνο που τους ενδιέφερε ήταν μάλλον όχι η ουσία των γραπτών, αλλά η διαδικασία να περάσει ο νεαρός Χέγκελ στο επόμενο στάδιο της σκέψης του. Τα γραπτά αυτά παρουσιάζουν μιαν αποσπασματικότητα, η οποία δημιουργεί σύγχυση στον αναγνώστη μελετητή. Έτσι, ήταν αρκετοί εκείνοι που ασχολήθηκαν με την εκκαθάριση του αρχείου Χέγκελ, προβληματίστηκαν με ό,τι βρήκαν, μπήκαν σε μια διαδικασία συγκρίσεων ακόμα και του γραφικού χαρακτήρα, κατέστρεψαν εκείνα με τα οποία δεν συμφωνούσαν και κατέληξαν σε ερμηνεία κατά την οποία ο νεαρός φιλόσοφος είναι παιδαγωγός του λαού.

Στο βιβλίο που έχουμε στα χέρια μας από τις Εκδόσεις Ροές, η συστηματική Εισαγωγή του Κοσμά Ρασπίτσου μάς βάζει στο κλίμα της εποχής και παρέχει κάθε διευκρίνιση και αναφορά σε πρόσωπα επιφανών στοχαστών. Ενδιαφέρον έχει η σημείωση 17 της σελ. 13, όπου διαβάζουμε: «Η μετάφραση, κατά τον Χάιντεγκερ, αποτελεί μετάβαση στην περιοχή μιας διαφορετικής αλήθειας, μπορεί να μας περάσει σε μια άλλη όχθη “εντελώς άγνωστη και να βρίσκεται πέρα από ένα πολύ πλατύ ρεύμα. Εκεί εύκολα πλανάται κανείς και τις περισσότερες φορές καταλήγει σε ναυάγιο”» (πανεπιστημιακή παράδοση του 1943 με θέμα: «Ηράκλειτος. Η απαρχή της δυτικής σκέψης»).

Το βιβλίο περιλαμβάνει κείμενα αριθμημένα από το νούμερο 16 έως και το 26, και ακολουθεί το εκτενές εμπεριστατωμένο Επίμετρο.

Στο πρώτο κείμενο (Νο. 16), ο νεαρός Χέγκελ μάς μιλάει για τα παιδικά του χρόνια και τα πρώτα βήματα προς τη θεότητα. Αναρωτιέται για το αν καταλαβαίνουμε αυτό το ον και τη σχέση του κόσμου με αυτό, τον Θεό δηλαδή. Στη συνέχεια, μοιάζει να «μπολιάζεται πάνω σε μια φυσική ανάγκη του ανθρώπινου πνεύματος».

Ο νεαρός Χέγκελ από μαθητής έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορική και φιλοσοφική μελέτη της θρησκείας. Σπούδασε σε θεολογικό ίδρυμα στη Στουτγάρδη και ήταν ο καλύτερος από όλους τους μαθητές που γράφτηκαν εκεί το 1788. Η έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης του έδωσε ελπίδες για απελευθέρωση όχι πολιτική, αλλά πνευματική και πολιτιστική.

Η θρησκεία δίνει ηθικότητα, λέει, «είναι θρησκεία των αισθήσεων» και «όταν γίνεται λόγος για δημόσια θρησκεία εννοούνται έννοιες του θεού και της αθανασίας». Το αν μπορούν οι βασικές αρχές να επηρεάσουν τις πράξεις των ανθρώπων είναι «το βασικό σημείο μιας λαϊκής θρησκείας». Η «αντικειμενική θρησκεία μπορεί να τακτοποιηθεί στο μυαλό», ενώ η «υποκειμενική εξωτερικεύεται μόνο με αισθήματα και πράξεις». Η θεολογία είναι υπόθεση της διάνοιας, η θρησκεία της καρδιάς. Ο διαφωτισμός της διάνοιας σε κάνει εξυπνότερο, αλλά όχι καλύτερο, οι άνθρωποι «χωρίς αρετή δεν μπορούν να είναι ευδαίμονες», «οι πηγές των προκαταλήψεων είναι η αισθητικότητα και η φαντασία», οι προκαταλήψεις μπορεί να είναι πραγματικές πλάνες ή πραγματικές αλήθειες, οι άνθρωποι όμως δεν τις αναγνωρίζουν ως τέτοιες.

Ο «μελαγχολικός και ανατολίτικος χριστιανισμός» έδωσε έμφαση στη μετά θάνατον ζωή, εκμηδενίζοντας την παρούσα, ενώ αντίθετα στους αρχαίους Έλληνες «ο θάνατος μύριζε ζωή».

Από τα κείμενά του προκύπτει πως ο Χέγκελ θεωρούσε τον χριστιανισμό ακατάλληλο να λειτουργήσει ως δημόσια λαϊκή θρησκεία και συνέκρινε τις διδασκαλίες του με τις ιδέες της αρχαίας ελληνικής θρησκείας. Χαρακτήριζε τον χριστιανισμό «μελαγχολικό και φορτικό επιστάτη» σε αντίθεση με την αρχαία ελληνική θρησκεία, που ήταν ευφρόσυνη σαν «χαρούμενη παραμάνα» που συνοδεύει το παιδί της χωρίς να του στερεί την ελευθερία του. Για τον Ιησού λέει πως δημιούργησε μια κοινωνία ξεχωριστή από την υπόλοιπη κοινωνία –μια σέκτα–, ενώ οι μαθητές του ήταν αυτό που ήταν. Επίσης, έκανε λόγο για μια εβραϊκή μισαλλοδοξία που μεταφέρθηκε και στον χριστιανισμό. Γιατί ο «μελαγχολικός και ανατολίτικος χριστιανισμός» έδωσε έμφαση στη μετά θάνατον ζωή, εκμηδενίζοντας την παρούσα, ενώ αντίθετα στους αρχαίους Έλληνες «ο θάνατος μύριζε ζωή».

Όσον αφορά τη διδασκαλία Καντ, την αποδέχτηκε, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν είχε και αντιρρήσεις. Αποδέχτηκε τις «υψηλές αξιώσεις του Λόγου», τις οποίες όμως θεωρούσε μη ρεαλιστικές, αντίθετα πίστευε πως η αισθητικότητα ήταν το κύριο στοιχείο σε κάθε πράξη. Στον καντιανισμό το ηθικώς πράττειν έχει ηθικά ελατήρια, όλα τα άλλα αποκλείονται. Η αξίωση να είναι ο άνθρωπος ηθικός είναι αδιαπραγμάτευτη. Θεωρεί τον Ιησού «ενσώματη αρετή».

Ο Χέγκελ επηρεάστηκε και από τον Γάλλο φιλόσοφο Ζαν-Ζακ Ρουσό, ο οποίος προβαίνει στον διαχωρισμό της θρησκείας σε θρησκεία του ανθρώπου και θρησκεία του πολίτη. Η πρώτη δεν χρειάζεται ιστορική θέσμιση, ναούς, παράδοση και τελετουργίες, γιατί είναι καθαρά εσωτερική. Η δεύτερη περιορίζεται μέσα σε ορισμένη χώρα που έχει τους δικούς της θεούς και όλα καθορίζονται από τους νόμους της χώρας. Κατά τον Ρουσό, υπάρχει και η θρησκεία του ιερέα, η οποία όμως είναι προβληματική αφού έχει δύο νομοθεσίες, δύο αρχηγούς, δύο πατρίδες αλλά αντιφατικά καθήκοντα, που εμποδίζουν τον άνθρωπο να είναι και πιστός και πολίτης. Και φυσικά θεωρεί χριστιανισμό αυτόν του Ευαγγελίου και όχι τον άλλο που είναι εντελώς διαφορετικός, δεν προσφέρει τίποτα στους νόμους κι έτσι παραμένει αναποτελεσματικός.

Ο Χέγκελ, ζώντας με την επίδραση του Σέλινγκ, Φίχτε, Λέσινγκ, του συμφοιτητή του Χέλντερλιν, έβλεπε το γερμανικό ιδεώδες να αναπτύσσεται μέσα σε ένα κλίμα «ελληνομανίας», όπου το κίνητρο για ηθικότητα αλλά και για τη συγκρότηση μιας γνήσιας κοινότητας ερχόταν από την αρχαία Ελλάδα· μια νοσταλγία και ένα πρότυπο για το μέλλον.

Ο Κοσμάς Ρασπίτσος μελετά τα κείμενα του Χέγκελ, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, τα μηνύματα της εποχής, μελετά κάθε παράμετρο στην εποχή του Χέγκελ και καταθέτει ένα πλήρες κατατοπιστικό μελέτημα για τον μεγάλο στοχαστή, φτάνοντας στο σήμερα και τη σχέση Εκκλησίας και Κράτους. Παραθέτει πλούσιο υπομνηματισμό, Γερμανο-Ελληνικό Γλωσσάριο, Ευρετήριο ονομάτων, Ευρετήριο εννοιών και Βιβλιογραφία. Στο εξώφυλλο, στο έργο Calvary του Μαρκ Σαγκάλ, 1912, βλέπουμε την κατά Σαγκάλ «ενσώματη αρετή» του Χέγκελ.

Το βιβλίο αποζημιώνει τον απαιτητικό αναγνώστη.

 

Λαϊκή θρησκεία και χριστιανισμός
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Μετάφραση – Εισαγωγή – Επίμετρο: Κοσμάς Ρασπίτσος
Επιμέλεια: Δημήτρης Υφαντής
Ροές
208 σελ.
ISBN 978-960-283-542-5
Τιμή €15,00

Η Ανθούλα Δανιήλ είναι δρ Φιλολογίας, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας, μέλος της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών και μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

https://diastixo.gr/kritikes/meletesdokimia/25527-laikh-thriskeia-xristianismos

https://diastixo.gr/ 

Nina George: «Το πλωτό βιβλιοπωλείο του κυρίου Περντί»

 

Λεύκη Σαραντινού

 

 

Ο συμπαθέστατος κύριος Περντί, που αγαπήσαμε στο βιβλίο της Νίνα Γκεόργκε Το μικρό παριζιάνικο βιβλιοπωλείο, επιστρέφει τώρα πιο μεγάλος και πιο ώριμος μέσα από το νέο της μυθιστόρημα, Το πλωτό βιβλιοπωλείο του κυρίου Περντί. Τόσο το πρώτο βιβλίο όσο και αυτό ανήκουν στην κατηγορία των μυθιστορημάτων feelgood-βιβλιοφιλίας, ένα είδος που ενώ γνωρίζει μεγάλη άνθηση σήμερα, δεν ήταν πολύ συνηθισμένο την εποχή που γράφτηκε το Μικρό παριζιάνικο βιβλιοπωλείο.

Ως μία από τις πρώτες συγγραφείς του είδους, λοιπόν, η Γκεόργκε δημιουργεί ένα ανάλαφρο μεν και ευχάριστο μυθιστόρημα, το οποίο όμως παράλληλα είναι γεμάτο με εύστοχες ρήσεις σχετικά με τα βιβλία και τη ζωή γενικότερα, ρήσεις στις οποίες αρκετές φορές θα θελήσουμε να ανατρέξουμε αφότου τελειώσουμε το βιβλίο.

Οι βιβλιοφιλίες διαρκούν μια ζωή και οι λέξεις, οι χαρακτήρες, η φωνή του συγγραφέα, όσα έχετε βιώσει μαζί, είναι τόσο στενά συνυφασμένα μεταξύ τους, σαν να έχετε ζήσει χρόνια ολόκληρα με έναν άνθρωπο. […] Οι φίλοι μου από τα βιβλία αποκαλύπτουν τα πάντα για μένα, με καθορίζουν βαθιά, περιέχουν κρυμμένα κομμάτια μου, και ταυτόχρονα θυμάμαι περισσότερο τα βιβλία παρά τον εαυτό μου.

Ένα βιβλίο μπορεί να μας αλλάξει για πάντα ως ανθρώπους. Αλλά και η επαφή με τους άλλους, που θα γίνει μέσω των βιβλίων, μπορεί να μας αλλάξει για πάντα.

Πώς ικανοποιούμε τη δίψα μας για το διάβασμα; Πώς είναι το προφίλ του ανθρώπου που διαβάζει και γιατί πάντα τον συγκεκριμένο άνθρωπο τον φοβούνται όλοι οι ισχυροί; Ποια είναι η φύση μιας ιδιωτικής βιβλιοθήκης; Πώς συνδέεται το διάβασμα με την ιδιαίτερη πατρίδα μας; Πώς να μιλάς στον φόβο σου με τη βοήθεια των βιβλίων; Διαβάζουμε, άραγε, με το μυαλό ή με την καρδιά μας; Ποιες είναι οι δεκαέξι αρχές του αναγνώστη;

Σε όλα αυτά τα ερωτήματα και σε άλλα πολλά μάς απαντά η Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια των Μικρών Συναισθημάτων, το εγχειρίδιο για βιβλιοπώλισσες, βιβλιοπώλες και άλλους λογοτεχνικούς φαρμακοποιούς που συγγράφει ο κύριος Περντί και του οποίου ένα απόσπασμα παρατίθεται στο τέλος κάθε κεφαλαίου του μυθιστορήματος.

Ο κύριος Περντί, λοιπόν, έχει πολλά χρόνια που αποσύρθηκε από το «Λογοτεχνικό Φαρμακείο» του, το πλωτό βιβλιοπωλείο που είχε για τη θεραπεία πάσας νόσου διά μέσου της ανάγνωσης. Όμως, στα πεντηκοστά πέμπτα γενέθλιά του αποφασίζει ξαφνικά πως το βιβλιοπωλείο και η δουλειά του του λείπουν υπερβολικά πολύ για να μην ξανασχοληθεί μαζί τους. Επομένως, επιστρέφει για έναν νέο κύκλο θεραπειών στους ασθενείς βιβλιόφιλους και επιχειρεί ένα ταξίδι στα κανάλια της Γαλλίας με τελικό προορισμό το Παρίσι. Στην πορεία του αυτή, όμως, δεν θα θεραπεύει μονάχα τους άλλους με τα βιβλία του, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό… Διότι ένα βιβλίο μπορεί να μας αλλάξει για πάντα ως ανθρώπους. Αλλά και η επαφή με τους άλλους, που θα γίνει μέσω των βιβλίων, μπορεί να μας αλλάξει για πάντα.

Αυτή τη φορά η επάνοδος του κυρίου Περντί, ο οποίος φαίνεται να έχει λύσει το αισθηματικό κομμάτι του βίου του μέσω της αγαπημένης του Κατρίν, γίνεται με τη μορφή μιας χρονοκάψουλας, που μεταφέρει τις τελευταίες επιθυμίες ενός αγαπημένου και μεγάλου αποθανόντα συγγραφέα: του νομπελίστα Πορτογάλου Ζοζέ Σαραμάγκου. Τα τελευταία του αιτήματα θα προσπαθήσει, λοιπόν, να υλοποιήσει ο κύριος Περντί έπειτα από πολλή σκέψη. Διότι, όπως θα ανακαλύψει τελικά επιστρέφοντας στο πλωτό βιβλιοπωλείο του, μονάχα εκεί βρίσκεται στο στοιχείο του και θα καταφέρει να θεραπευτεί από την Ημερολογιακή του Μελαγχολία, τη μελαγχολία που μας πιάνει καθώς μεγαλώνουμε και συνειδητοποιούμε ότι δεν έχουμε κάνει όλα όσα θα θέλαμε…

Τα βιβλία είναι η παρέα μας, είναι οι φίλοι μας, μας προσφέρουν συμβουλές, συντροφιά, ασφάλεια, κατανόηση και θαλπωρή. Τα βιβλία διώχνουν τον φόβο μας. Πολλές φορές θέλουμε –και δικαίως– να ξαναδιαβάσουμε το ίδιο βιβλίο. Πάντα πρέπει να φεύγουμε από το σπίτι μαζί με ένα βιβλίο – ποτέ δεν ξέρεις πού θα χρειαστεί. Το διάβασμα θεραπεύει, και τα ίδια τα βιβλία σού λένε ποιος ήσουν κάποτε, την εποχή που τα διάβαζες… Καλύτερα να διαβάζουμε μόνο τα δικά μας βιβλία, να μη δανειζόμαστε, έτσι ώστε να μπορούμε να ανατρέχουμε σε αυτά όταν θέλουμε. Η ποίηση μπορεί να μας ωφελήσει τα μέγιστα, ιδιαίτερα αν τη διαβάζουμε χαμηλόφωνα – το γνωρίζατε, άραγε;

Όλες οι παραπάνω θέσεις αναλύονται με θαυμάσιο τρόπο στο εν λόγω πολύ ιδιαίτερο μυθιστόρημα της Γκεόργκε, το οποίο δικαίως μπορούμε να κατατάξουμε στα μυθιστορήματα που εξετάζουν τη φιλοσοφία των βιβλίων. Ανάλαφρο, πνευματώδες και ευχάριστο, γεμάτο με ωραίες σκέψεις, μας πλημμυρίζει με θετικά συναισθήματα όταν το διαβάζουμε.

 

Το πλωτό βιβλιοπωλείο του κυρίου Περντί
Nina George
μετάφραση: Λένια Μαζαράκη 
Κλειδάριθμος
400 σελ.
ISBN 978-960-645-728-9
Τιμή €17,70

Η Λεύκη Σαραντινού είναι ιστορικός και συγγραφέας.

https://diastixo.gr/kritikes/xenipezografia/25526-ploto-vivliopoleio-kuriou-pernti

https://diastixo.gr/ 

Κορίνα Γκούμα: «Παράλληλες ζωές»

 

Αλεξία Βλάρα

 

  

Το νέο βιβλίο της Κορίνας Γκούμα, Παράλληλες ζωές, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Δίαυλος, είναι τόσο τρυφερό και συνάμα τόσο αυθόρμητο, όσο είναι μια ρομαντική και καθημερινή ιστορία. Έχει κάτι το νεανικό, κάτι το ανέμελο και συνάμα κάτι το φανταστικό. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες σε μαγνητίζει με την αμεσότητα και την ειλικρίνειά του. Το μέγεθός του –βιβλίο τσέπης– σε βοηθά να το έχεις παντού μαζί σου. Η φωτογραφία του εξωφύλλου σε ταξιδεύει σε κάτι καλοκαιρινό κι ονειροπόλο.

Η συγγραφέας χρησιμοποιεί δύο πρόσωπα, εκείνον και εκείνη, δύο πρωταγωνιστές που αφήνει τον αναγνώστη να ονοματίσει όπως θέλει. Εκείνη είναι ρομαντική, σκέφτεται πολύ, αναζητά τον ιδανικό σύντροφο. Άραγε, εκείνος είναι ιδανικός ή όχι;

Η Κορίνα Γκούμα μιλά απευθείας στην καρδιά. Με μια γλώσσα απλή, λιτή και γεμάτη θηλυκότητα και συναισθηματισμό, στοχεύει να κάνει τον αναγνώστη να νιώσει πρωτόγνωρα συναισθήματα και παράλληλα να δώσει αγάπη και στους δύο πρωταγωνιστές. Δεν θέλει να πλαστικοποιήσει ούτε τον έναν ούτε την άλλη· προσπαθεί, αν και γυναίκα, να κρατήσει και τους δύο στην ίδια κλίμακα στοργής και αγάπης.

Καταφέρνει αυτό που λίγοι μπορούν: να μεταφέρει σε ένα μικρό βιβλιαράκι μεγάλα, ουσιαστικά θέματα.

Εκείνη ταξιδεύει, ονειροπολεί και αφήνεται· εκείνος, από την άλλη, αναζητά περιπέτεια και ταξίδια. Το βιβλίο είναι λες και χωρίζεται στη μέση, ενώ κάθε σελίδα του σε μαγεύει ακόμα περισσότερο. Από το μέσο του βιβλίου και μετά, το ρομαντικό στοιχείο αρχίζει να υποχωρεί και στη θέση του μπαίνει η λογική, η ωρίμανση των χαρακτήρων, η συνειδητοποίηση. Το πιο σημαντικό: μπαίνουν μπροστά τα βιώματα και η προσωπικότητα του καθενός.

Έτσι, ξαφνικά, ο ένας ακούει τον άλλον, ξετυλίγοντας το κουβάρι της μέχρι τώρα ζωής τους. Δεν θα αποκαλύψω περισσότερα, καθώς από κάποιο σημείο και μετά η ροή σε παρασέρνει και ξύνει πληγές, φέρνει αναμνήσεις, μα κυρίως αγγίζει τις πληγές της κοινωνίας μας, μιας κοινωνίας που φλερτάρει με την κατάθλιψη, την εγκατάλειψη, την απόσταση μπροστά στις καταστάσεις.

Η Κορίνα Γκούμα καταφέρνει αυτό που λίγοι μπορούν: να μεταφέρει σε ένα μικρό βιβλιαράκι μεγάλα, ουσιαστικά θέματα, την αγάπη, τον έρωτα, την ψυχική κατάσταση, αλλά και την ανθρώπινη μοναξιά. Ακόμη και το τρίτο πρόσωπο που μπαίνει κάποια στιγμή στην αφήγηση ως παρατηρητής, «το ψάρι», όπως το ονομάζουν, λειτουργεί ως σύνδεσμος, ως σημείο επαφής με τον έξω κόσμο. Με μια δόση ρεαλισμού και χιούμορ, ελαφρύνει την ατμόσφαιρα πριν από την τελική αποκάλυψη, όπου όλα βαραίνουν και ο αναγνώστης οδηγείται στην εσωτερική του κάθαρση.

Στο τέλος, θα αναρωτιέσαι αν τα έζησες ή τα φαντάστηκες όλα αυτά. Κι όμως, θα σου μείνει ζωντανή η ανάμνησή τους, σαν ένα αεράκι που σου χαϊδεύει τα αυτιά και οξύνει τις αισθήσεις σου.

Ένα υπαρξιακό διαμαντάκι που θα σε κεντρίσει από την πρώτη στιγμή. 

 

Παράλληλες ζωές
Κορίνα Γκούμα
Δίαυλος
256 σελ.
ISBN 978-960-531-517-7
Τιμή: 11,00€

Η Αλεξία Βλάρα είναι πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος.

https://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/25544-parallhles-zoes

https://diastixo.gr 

Στέλιος Χουρμουζιάδης: «Το κράτος των σωμάτων»

 

Λίλια Τσούβα

 

  

Η ποιητική συλλογή του Στέλιου Χουρμουζιάδη Το κράτος των σωμάτων (Περισπωμένη, 2024) διαλέγεται με την περίοδο της πανδημίας όπως και με τη χώρα της Βραζιλίας, στην οποία ο ποιητής διαβιούσε όταν ξέσπασε η πανδημία του κορονοϊού. Στον πυρήνα του ποιητικού στοχασμού βρίσκεται το σώμα, με την ερωτική του υπόσταση αλλά και τη φθορά, ο εγκλεισμός, η απομόνωση, η μοναξιά.

Η ποίηση του Χουρμουζιάδη είναι βιωματική, με χρώμα θαλασσινό, εξωτικό (τοπόσημα, κουλτούρα Βραζιλίας, αλλά και Ελλάδας, άλλων τόπων), όπως και έναν συμβολιστικό τόνο, γνωρίσματα του οποίου είναι η υποβολή των συναισθημάτων, η αντιστοιχία ανάμεσα στον ανθρώπινο ψυχισμό και τον εξωτερικό κόσμο.

ΩΡΙΜΑ ΦΡΟΥΤΑ

Στην οργιώδη βλάστηση μιας παραλίας τροπικής
νοτίου ημισφαιρίου σε βλέπω τόσο να προσπαθείς
σχεδόν θέλω να τρέξω εκεί να σ’ αγκαλιάσω.
Να σου πω πως όλα θα πάνε καλά.

Έχει ήλιο μεσήλικα μας αγαπάει κι αυτός.
Εσύ καθισμένη σε μια αμφιβόλου αντοχής
πτυσσόμενη καρέκλα – λίγο η άμμος λίγο η ψάθα
δεν φαίνεται καλά να σε βαστάζει.
Εγώ απ’ την άλλη σε κοιτάζω να παλεύεις.
Και πέρα ο ήλιος να σου ταιριάζει γάντι.
Ζεστός χωρίς να ξεφλουδίζει – σαν έρωτας
μετά τα εξήντα.

Πίνεις κασάσα μαρακουζά[1]
στον παράμεσο μια τουρμαλίνα παραΐμπα
μεγάλη σαν αμύγδαλο.
Ταιριάζεις άψογα σε παραλία τροπική.
Έχεις όσα χρειάζονται για να ’σαι αποδεκτή:
λαγνεία υπερβολή νωχελικότητα ερημιά
μια πλαστική νεότητα την παρακμή του πλούτου.
Θέλω να μοιραστώ τις ίδιες πόζες ξεγνοιασιάς
χαριτωμένα άκαιρης νεότητας.
Αντί για το έντονο μπικίνι αν με ρωτούσες
θα πρότεινα ένα ροζ ολόσωμο απαλό.

Πόσο όμορφη βεβαίως τώρα θα ’σουν
κάποτε.

Σ’ αγαπώ δεν ξέρω αν σ’ το ’χουν πει
ή αν θα περίμενες μια μέρα να τ’ ακούσεις
από έναν ξένο στην ακτή στην άκρη κάποιας ζούγκλας.
(σελ. 58)

Ο Χουρμουζιάδης συμφύρει τον εξωτερικό κόσμο –του συγκεκριμένου– με τον εσωτερικό και δημιουργεί εικόνες που περικλείουν παλμό ευαισθησίας, αλλά και ρεαλιστικής οξύτητας. Οι ομοερωτικές σκηνές κρύβουν έναν ανεπαίσθητο σαρκασμό, μια ήπια πίκρα, μελαγχολία.

ΤΟ ΒΑΛΣ

Όμως η φίλη η Μίκα
με το χαμόγελο πάντα στα χείλη
σήμερα ανέβασε το Βαλς των Χαμένων Ονείρων
και σκέφτηκα τα όνειρα είναι γι’ αυτό: να χάνονται.
Μα μένουν λαμπερά
ευχές πασπαλισμένες άχνη
σαν τη λαμπάδα που δεν έλαβα ποτέ
όπως την ήθελα.

Τα χείλη που πεθύμησα πολύ
ήταν άλλα.
(σελ. 27)

Στην αρχή τα ποιήματα επικοινωνούν μεταξύ τους, έρχονται το ένα ως νοηματική συνέχεια του άλλου, δημιουργώντας την αίσθηση ενός ημερολογίου ή ενός σεναρίου, ενός story, το οποίο λειτουργεί θετικά στον αναγνώστη. Στη συλλογή του Χουρμουζιάδη συστοιχίες (συχνά παράλληλων) εικόνων χαράσσουν τον κύκλο του έρωτα, όπως και της ζωής, με τις συμβάσεις και τις διακρίσεις. Το ποιητικό υποκείμενο με ισχυρή την αίσθηση της απόστασης από την πατρίδα και τους αγαπημένους, με την ανάγκη αυτοφροντίδας, αλλά και την απομόνωση (λόγω και του κορονοϊού), κυριαρχείται από τα καθημερινά: τις οικιακές εργασίες, τους περιπάτους με τον σκύλο στο Σάο Πάολο, τη διαφορά των εποχών στα ημισφαίρια. Προκειμένου να εκφράσει τις διαθλάσεις του συναισθηματισμού του καταφεύγει σε μονολόγους, οι οποίοι διεξάγονται σε πρώτο ενικό ρηματικό πρόσωπο και έχουν τόνο κουβεντιαστό, εξομολογητικό. Συχνά, ωστόσο, απευθύνεται και σε ένα –συνήθως άγνωστο– «εσύ», συνθέτοντας διαλόγους. Μονόλογοι και διάλογοι δίνουν την αίσθηση ενός βηματισμού επί τα ίχνη του βαθύτερου εαυτού.

MAYBE I’M WASTING MY YOUNG YEARS
II

Ήσουν το μελαγχολικό φεγγάρι στα νερά.
Η γλώσσα σου ακατάληπτη
τη συντηρώ με αλάτι.
Ήσουν η θάλασσα η ρηχή
το ντροπαλό το γέλιο
η μέθη της γαρδένιας.

Ήσουν αλήθεια θαλερός
και γελαστός

σαν ψέμα.
(σελ. 45)

Η μοναξιά και η απομόνωση κάνει πιο βασανιστική την απουσία του άλλου, πιο έντονο τον υπαρξιακό φόβο, πιο οδυνηρή την παρουσία της μνήμης, την αναπόληση, την περισυλλογή. Η μνήμη λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στο κενό, εισάγει ωστόσο έντεχνα στο ποιητικό σκηνικό παθήματα και πάθη. Το ποιητικό υποκείμενο, προσπαθώντας να ξεφύγει από την πίεση, μετεωρίζεται ανάμεσα στην πραγματικότητα και στο όνειρο.

Το σώμα και η μνήμη, καθώς επίμονα υπογραμμίζουν την πεισματική τους παρουσία, παγιδεύουν τον αναγνώστη σε ένα ποιητικό παιχνίδι ευαισθησίας και αναζήτησης του άλλου.

I HAD A FARM IN AFRICA

Τα ταξίδια ακόμα προτιμώ να τα ετοιμάζω νοερά.
Να ταξιδεύω μακριά από σένα
στα νησιά του Βερν ή στη Γη του Πυρός
πέρα απ’ την Αφρική στην Κένυα
στις Μαλδίβες ή στο Μάτσου Πίτσου.
Να τρώω ζαμπουτικάμπα
καζού ή καστάνια ντο Παρά.[2]
Δεν τα ετοιμάζω στην εντέλεια:
δεν ξέρω αν θα πάρω αμάξι ή πλοίο
πανιά κουπιά ή καλπασμό. Η διάρκεια αβέβαιη.
Μόνο το πράσινο και το γαλάζιο
καμιά φορά θα σμίγουν.

Δεν τα ετοιμάζω στην εντέλεια.
Αφήνω πάντοτε μια κάποια ελευθερία
ελπίζοντας στο χάδι του αναπάντεχου.

Γιατί απ’ τα χαστούκια του στ’ αλήθεια
είμαι χορτάτος.
(σελ. 57)

Σύμφωνα με τον ποιητή Χουρμουζιάδη, η συγκίνηση της ζωής συγγενεύει με τη συγκίνηση που προκαλεί η μουσική, τις διακυμάνσεις και τις αυξομειώσεις της, ιδιαίτερα η μουσική του Μπαχ.

ΓΑΛΛΙΚΕΣ ΣΟΥΙΤΕΣ

Εδώ και ώρες ξύπνιος σκέφτομαι πως το καλύτερο
συνώνυμο της λέξης ζωή δεν μπορεί να ’ναι άλλο
από τον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ.
Θα σ’ το εξηγήσω – αν και ο Μπαχ φοριέται
σαν σταυρός βαφτιστικός.

Μπαχ θα πει ζωή. Αρχίζει με μάτια κλειστά.
Σαν νήπιο ή παιδί που ψηλαφεί σιγά σιγά
τον κόσμο – μια γραμμή στη νεαρή ζωή του. Η μια φωνή
χρειάζεται τη στήριξη της άλλης. Μετά το πάει με σιγουριά.
Νιώθει πιο δυνατός ν’ αποσιωπήσει τ’ αρχικό του μάθημα.
Η ζωή είναι Μπαχ. Η δύναμη: τα ίδια βήματα
με μαθημένο τρόπο. Ιδού ο κανόνας. Μετά χοροί
ποικίλματα
παραλλαγές και σίγουρα αταξίες. Στην εφηβεία αποτολμά
μια ανατροπή. Θέλει ν’ αντιταχθεί η αντίστιξη.
Μετά ανεβαίνει κατεβαίνει κι αναπτύσσεται με ορμή.
Στην κορυφή όμως στέκεται. Ατενίζει. Και βρίσκει εκεί
το άπειρο.
Θα τραγουδήσει με χαρά θ’ αποθεώσει: χορδαίς και
τυμπάνοις.
Πριν ξεκινήσει την κατάβαση. Της ωριμότητας και της
φυγής.
Της βεβαιότητας του πεπρωμένου. Γιατί η ζωή είναι Μπαχ.
Στα πάθη. Στη συμμετρική της κάθοδο. Που πριν την
τέλεια πτώση
θα ξαποστάσει ν’ αναλογιστεί και ν’ αποχαιρετήσει.
Ήρεμο τελικό στολίδι. Που λίγο αργεί.
Decrescendo diminuendo rubato – η τελευταία αναπνοή.
Γιατί Μπαχ θα πει ζωή.
(σελ. 67)

Στη συλλογή Το κράτος των σωμάτων, το ποιητικό «εγώ» στοχάζεται, δονείται από έλλειψη και πόθο, πλημμυρίζεται από μνήμη. Ενίοτε απογοητευμένο και πληγωμένο, εμφανίζεται να ονειρεύεται, να υποκειμενοποιεί τα άψυχα, να προσδοκά, να νοσταλγεί, να σαρκάζεται. Τα ποιήματα έχουν ύφος αστικού χώρου και ξεδιπλώνονται με λογοπαίγνια, ασύνδετα, επαναφορές. Με βαθείς συναισθηματικούς τόνους ο ποιητής μιλά για τον θάνατο, το γήρας, το σώμα, την ερωτική απώλεια και αναζήτηση. Διόλου τυχαίο ότι ως μότο προτάσσει τα λόγια της Βραζιλιάνας ποιήτριας Hilda Hilst: «Ποιος είσαι; ρώτησα τον πόθο./ Απάντησε: λάβα. Μετά σκόνη. Μετά τίποτα».

ΤΑΞΙΔΙΩΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ

Γύρισα από ταξίδι. Δεν θυμάμαι
αν ήταν φανταστικό ή πραγματικό.
Για μένα αυτό που έχει σημασία είναι η αποδρομή του.
Δεν ξέρω αν τα ταξίδια εδώ διαφέρουν –
εγώ κάνω τα ίδια: καθυστερώ αμελώ υπεκφεύγω.
Τη βαλίτσα μου δεν την ανοίγω μια βδομάδα.
Τη βάζω με στοργή εραστή στον τοίχο.
Αφήνω το ταξίδι ημιτελές και παρατεταμένο.
Όταν την πιάσω από τους ώμους των γωνιών
βγάζω πρώτα τα βιβλία μαζί μ’ ένα πουκάμισο
που δεν ξεκούμπωσαν ποτέ.

Στην αναζήτηση του νέου προτάσσω κάτι γνώριμο
και ισορροπώ ανάμεσα σε προσδοκία κι απομάγευση.
Ήρεμα ταξιδεύω – σας το συνιστώ.
(σελ. 62)

Διακειμενική η ποίηση του Στέλιου Χουρμουζιάδη, με αναφορές στον κινηματογράφο, στην ποίηση, τη μουσική. Υποβλητική επίσης, με αυθεντικότητα. Το σώμα και η μνήμη, καθώς επίμονα υπογραμμίζουν την πεισματική τους παρουσία, παγιδεύουν τον αναγνώστη σε ένα ποιητικό παιχνίδι ευαισθησίας και αναζήτησης του άλλου. Ερωτικές ιστορίες, υπαρξιακοί φόβοι, βασανιστική απουσία, το όνειρο ως διαφυγή. Ένα ποιητικό τοπίο ενδιαφέρον και θελκτικό.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ
[1] Κασάσα μαρακουζά: το αλκοολούχο ποτό της Βραζιλίας στην τροπική εκδοχή του, με χυμό φρούτου που μοιάζει με μεγάλο κίτρινο φρούτο του πάθους.
[2] Ζαμπουτικάμπα, καζού, καστάνια ντο Παρά: εξωτικά φρούτα και ξηρός καρπός, ενδημικά της Βραζιλίας.

 

Το κράτος των σωμάτων
Στέλιος Χουρμουζιάδης
Περισπωμένη
80 σελ.
ISBN 978-618-5739-68-3
Τιμή €14,00

https://diastixo.gr/kritikes/poihsh/25537-to-kratos-ton-somaton

https://diastixo.gr/