Φυτούλα Βακανά: «Πώς να σώσετε μια σχολική εφημερίδα»

 

Κατερίνα Ζαμαρία

 

 

O Δημοσιογραφικός Όμιλος βρίσκεται σε απόγνωση. Η επισκεψιμότητα της ηλεκτρονικής σχολικής εφημερίδας έχει πέσει στα τάρταρα. Κι εκεί που όλα μοιάζουν χαμένα, η χρυσή σφαίρα που φέρνει στο σχολείο ο Γρηγόρης, μαθητής του Γ3, κάνει φτερά! Και δεν είναι μια οποιαδήποτε χρυσή σφαίρα… είναι η αυθεντική, από το στούντιο στα γυρίσματα της ταινίας του Χάρι Πότερ. Για τους –ελάχιστους– μη μυημένους στον φανταστικό κόσμο του Χάρι Πότερ, το κουίντιτς είναι το εθνικό σπορ των μάγων που παίζεται στον αέρα, με σκουπόξυλα και 4 ιπτάμενες μπάλεςː μία κόκκινη, δύο μαύρες και τη χρυσή.

Η είδηση εκτοξεύει τον αριθμό των επισκέψεων στην ιστοσελίδα της εφημερίδας κι η αρχισυντάκτρια δεν μπορεί να κρύψει τη χαρά της. «Αυτή η κλοπή ήρθε σαν απρόσμενο δώρο. Αγαπάει ο Θεός τον κλέφτη, αλλά αγαπάει και τον δημοσιογράφο», είπε η Κατερίνα. Η Άντρεα και ο Πυγμαλίωνας, δύο από τα μέλη του ομίλου, αναλαμβάνουν να διερευνήσουν την υπόθεση. Έτσι κάνουν όλοι οι καλοί δημοσιογράφοι, άλλωστε. Κι ας γράφουν απλώς για μια σχολική εφημερίδα...

Η Φυτούλα Βακανά στήνει μια ιστορία μυστηρίου και περιπέτειας στον οικείο και αναγνωρίσιμο για τους αναγνώστες χώρο του σχολείου. Με βασικό άξονα την προσπάθεια επίλυσης του μυστηρίου της κλοπής της σφαίρας και αξιοποιώντας στοιχεία πλοκής των αστυνομικών ιστοριών, κάτι που εξάπτει τη φαντασία των παιδιών, η ιστορία κυλάει με γρήγορο ρυθμό, διατηρώντας –χάρη στις συνεχείς ανατροπές– αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Τα πρόσωπα της ιστορίας, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, αποτελούν ένα καλειδοσκόπιο χαρακτήρων, μέσα από τους οποίους η συγγραφέας αγγίζει, με λοξή αλλά καίρια ματιά, ζητήματα που άπτονται της δημοσιογραφικής δεοντολογίας την εποχή των fake news, αλλά και ζητήματα που έχουν να κάνουν με την –υπό διαμόρφωση– ταυτότητα στην προεφηβική ηλικία.

Συνδυάζοντας το χιούμορ με την περιπέτεια και τη σάτιρα, θα κερδίσει ακόμα και εκείνους τους μικρούς αναγνώστες που η σχέση τους με τα βιβλία δεν είναι ιδιαίτερα θερμή.

Η Κατερίνα, η αρχισυντάκτρια, ένας εξαιρετικά ενδιαφέρων χαρακτήρας, λειτουργεί ως σάτιρα της σύγχρονης δημοσιογραφίας. Μολονότι συγκροτημένη, η αγωνία της για τα «νούμερα» και την επισκεψιμότητα την οδηγεί σε αντιδράσεις που ίσως και να ξαφνιάζουν, θυμίζοντας πόσο εύκολα μπορεί κανείς να εκτραπεί στο όνομα του clickbait. Ωστόσο, είναι ο δυναμικός χαρακτήρας της που κρατά την ομάδα σε εγρήγορση, που ωθεί την Άντρεα και τον Πυγμαλίωνα να ερευνήσουν την εξαφάνιση της χρυσής σφαίρας. Χωρίς τη δική της επιμονή, το μυστήριο ίσως να μην είχε λυθεί.

Στον αντίποδα, η Άντρεα και ο Πυγμαλίωνας, οι βασικοί ερευνητές, λειτουργούν ως η φωνή της λογικής, ενσαρκώνοντας την κριτική σκέψη. Επιμένουν στη διασταύρωση των πληροφοριών, δεν αρκούνται στο προφανές. Ως αληθινοί ρεπόρτερ, αντιπροσωπεύουν την παραδοσιακή, ερευνητική δημοσιογραφία. Δεν αρκούνται στις φήμες αλλά αναζητούν στοιχεία, κάνουν ερωτήσεις και διασταυρώνουν πληροφορίες. Και, παρόλο που δουλεύουν μαζί, ο καθένας φέρνει κάτι διαφορετικό. Η συνεργασία τους δείχνει στα παιδιά ότι η ομαδικότητα αποτελεί βασική παράμετρο στην επίλυση προβλημάτων. Το δίδυμο των πρωταγωνιστών αναδεικνύει τη θέση ότι η αλήθεια απαιτεί υπομονή και συνεργασία. Αντιστέκονται στον εντυπωσιασμό, κρατούν ισορροπίες, παραμένουν προσηλωμένοι στην αλήθεια, αναγνωρίζουν και δημόσια παραδέχονται τα λάθη τους.

Μαζί τους και ο Γρηγόρης, που δεν είναι απλώς το πρόσωπο-κλειδί, αφού η δική του απώλεια γίνεται το θέμα που χρειάζεται η εφημερίδα. Είναι και το πρόσωπο μέσα από το οποίο θα αναδειχτούν και άλλα θέματα, όπως η ανάγκη για εντυπωσιασμό, η σημασία τήρησης των υποσχέσεων, το πόσο η συμπεριφορά κάποιου εκθέτει κάποιον άλλο… αλλά και μέχρι πού μπορεί να φτάσει η δημοσιογραφία στο όνομα της αποκάλυψης της αλήθειας.

Ο Βασίλης, η Αναστασία, η Στέλλα, ο Στυλιανός, ακόμα και η «αρκούδα»-Λευτέρης είναι πρόσωπα που όχι μόνο συμπληρώνουν την πλοκή, αλλά αναδεικνύουν στοιχεία της πολύπλοκης προσωπικότητας των παιδιών αυτής της ηλικίας. Ταυτόχρονα, αναδεικνύεται και το γεγονός ότι το σχολείο πρέπει να είναι ανοιχτό στην κοινωνία. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να προσποιούμαστε ότι όλα κυλούν ομαλά στην πόλη μας, όταν κάποιοι ζουν χωρίς τα βασικά», λέει ο Πυγμαλίωνας και με αφορμή έναν άστεγο η Κατερίνα θα προτείνει: «Να εμπλέξουμε την κοινότητα! Κοινωνική δράση του Ομίλου με βασικό όργανο την εφημερίδα!». Η ανάρτηση, λοιπόν, ενός άρθρου με θέμα τον εθελοντισμό θα οδηγήσει σε μια ευρύτερη κινητοποίηση του σχολείου… γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο χώρος παροχής γνώσης αλλά και χώρος διαμόρφωσης αξιών, συλλογικής συνείδησης και ευαισθητοποίησης.

Αλλά και ο Δημοσιογραφικός Όμιλος, ως εκπρόσωπος του συνόλου, λειτουργεί ως μικρογραφία της κοινωνίας. Μέσα από την ομάδα βλέπουμε πώς η συλλογική προσπάθεια μπορεί να επιφέρει μεγάλες αλλαγές. Η μεταβολή της κατάστασης, από την απόγνωση στην επιτυχία, έρχεται όταν το κοινό όραμα υπερβαίνει τις ατομικές φιλοδοξίες.

Σημαντική παράμετρος στο βιβλίο είναι το γεγονός ότι οι χαρακτήρες εξελίσσονται, μέσα από αυτά με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι. Αποτελεί, μάλιστα, αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό ότι η έννοια του αρνητικού ήρωα, που αποτελεί μοτίβο στα παραμύθια, δεν αποδίδεται σε ένα πρόσωπο αλλά σε συμπεριφορές και καταστάσεις που δυσκολεύουν την αλήθεια. Και μπορεί εκείνος που έκλεψε τη σφαίρα να είναι ο κλασικός ανταγωνιστής των παραμυθιών, που βάζει την ιστορία σε κίνηση, όμως οι ψίθυροι, οι κατηγορίες χωρίς αποδείξεις, η τάση να βγάζουν βιαστικά συμπεράσματα, να κρίνουν με βάση την εξωτερική εμφάνιση κάποιου, αποδεικνύουν πως πραγματικός «εχθρός» είναι το ψέμα και η τάση για υπερβολή. Γι’ αυτό και η κάθαρση έρχεται όταν η Άντρεα και ο Πυγμαλίωνας αποκαλύπτουν την αλήθεια νικώντας τον πραγματικό εχθρό, το σκοτάδι της παραπληροφόρησης.

Με χιούμορ, με παραστατικότητα, με λόγο σπιρτόζικο, με έξυπνες ατάκες και γρήγορους διαλόγους που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον, κάνει τον αναγνώστη να αισθανθεί ότι είναι παρών σε όσα διαβάζει. Χρησιμοποιώντας τη σάτιρα για να αναδείξει τις υπερβολές, αλλά και όρους οικείους στη σημερινή ψηφιακή γενιά, το κείμενο γίνεται απόλυτα επίκαιρο και πειστικό. Ταυτόχρονα, οι μικρές, σύντομες προτάσεις που συμπυκνώνουν κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, εγκιβωτισμένες στην αφήγηση, λειτουργούν ως moto οδηγιών για επίδοξους δημοσιογράφους – αλλά και για κάθε αναγνώστη, που οφείλει να είναι πιο υποψιασμένος απέναντι στην πληροφόρηση που του παρέχεται. «Η πρώτη αρχή της δημοσιογραφίας είναι η αλήθεια… Ο δημοσιογράφος πρέπει να είναι ανεξάρτητος. Φιλίες και συμπάθειες δεν τον επηρεάζουν!».

Ο εγκιβωτισμός μέσα στην ιστορία των άρθρων που αναρτώνται στη σχολική εφημερίδα λειτουργεί ως επιβράδυνση, που διακόπτει ευρηματικά τη ροή της αφήγησης επιτείνοντας την αγωνία των αναγνωστών. Στα υπέρ του βιβλίου και η ανατροπή των έμφυλων στερεοτύπων· η συγγραφέας τοποθετεί τα κορίτσια σε θέσεις ευθύνης και ορθολογισμού (για παράδειγμα, η Κατερίνα ως αρχισυντάκτρια είναι το πρόσωπο που έχει τον πλήρη έλεγχο και κατευθύνει την ομάδα, μια δυναμική προσωπικότητα που ορίζει την ατζέντα και το όραμα της εφημερίδας, ενώ η Άντρια –η φωνή της λογικής– αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και λειτουργεί ως ισότιμη και, ίσως, πιο συγκροτημένη συνεργάτιδα με τον Πυγμαλίωνα). Ταυτόχρονα, παρουσιάζει τα αγόρια ως υποστηρικτικά και συνεργάσιμα μέλη μιας ομάδας, σπάζοντας τα παλιά πρότυπα του «δυνατού αγοριού» και του «ευαίσθητου κοριτσιού». Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ρόλος του Πυγμαλίωνα βασίζεται στην ενσυναίσθηση και την ομαδικότητα, στοιχεία που παραδοσιακά δεν αποδίδονταν σε ανδρικούς χαρακτήρες.

Η εικονογράφηση της Λίλιας Γκούνη Σοφικίτη χάρη στην απουσία χρώματος δημιουργεί την απαραίτητη ατμόσφαιρα μυστηρίου γύρω από την εξαφάνιση της χρυσής σφαίρας. Ταυτόχρονα, η ασπρόμαυρη επιλογή αποδίδει και τη λογική της ασπρόμαυρης εφημερίδας. Οι χαρακτήρες της είναι εκφραστικοί, με μια καρτουνίστικη διάθεση που καταφέρνει να «εγκλωβίσει» οπτικά ακόμα και τη σατιρική προσέγγιση των χαρακτήρων.

Ένα βιβλίο απολαυστικό που, συνδυάζοντας το χιούμορ με την περιπέτεια και τη σάτιρα, θα κερδίσει ακόμα και εκείνους τους μικρούς αναγνώστες που η σχέση τους με τα βιβλία δεν είναι ιδιαίτερα θερμή. Και που δίνει στα παιδιά μια εικόνα τού τι σημαίνει δημοσιογραφική δεοντολογία και κριτική σκέψη.

 

Πώς να σώσετε μια σχολική εφημερίδα
Φυτούλα Βακανά
εικονογράφηση: Λίλια Γκούνη Σοφικίτη
Εκδόσεις Πατάκη
128 σελ.
ISBN 978-618-07-0766-3
Τιμή €8,80

Η Κατερίνα Ζαμαρία είναι φιλόλογος και κριτικός βιβλίου για παιδιά και νέους.

https://diastixo.gr/kritikes/paidika/26358-pos-na-sosete-mia-sxoliki-efimerida

https://diastixo.gr/ 

Γιώργος Σκαρβελάκης: «Μουσικοθεατρικός διάλογος: Από το αρχαίο δράμα στη σύγχρονη όπερα»

 

 Αλεξία Βλάρα 

Το πόνημα του Γιώργου Σκαρβελάκη με τίτλο Μουσικοθεατρικός διάλογος: Από το αρχαίο δράμα στη σύγχρονη όπερα  αποτελεί μια γενναία προσπάθεια να χαρτογραφηθεί η αδιάλειπτη συνέχεια του ελληνικού πνεύματος μέσα στους αιώνες. Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορική αναδρομή, αλλά για μια ζωντανή, παλλόμενη απόδειξη ότι η αρχαία ελληνική τραγωδία δεν υπήρξε ποτέ ένα στατικό μουσειακό είδος, αλλά ένας διαρκώς μεταμορφούμενος οργανισμός που βρήκε τη φυσική του συνέχεια στις μεγαλειώδεις σκηνές της παγκόσμιας όπερας.

Η αφήγηση του συγγραφέα ξεκινά με μια βαθιά κατάφαση στη δύναμη της μνήμης. Κατορθώνει να αναδείξει πώς η «απολλώνεια» διαύγεια και η «διονυσιακή» μέθη, οι δύο αυτοί πυλώνες της νιτσεϊκής σκέψης, λειτούργησαν ως το DNA όπου βασίστηκε το οικοδόμημα της λυρικής τέχνης. Από την Αναγέννηση και τις πρώτες απόπειρες της Φλωρεντινής Καμεράτας να αναστήσει το αρχαίο μέλος, ο Σκαρβελάκης παρακολουθεί με οξυδέρκεια τη ροή του χρόνου. Μας οδηγεί από το Μπαρόκ και τον Μοντεβέρντι στη στιλπνότητα του Γκλουκ και την ευφυΐα του Μότσαρτ, αποδεικνύοντας ότι κάθε σπουδαία όπερα φέρει μέσα της το αρχέτυπο ενός αρχαίου μύθου.

Το βιβλίο διακρίνεται για τη σπάνια ικανότητά του να συνθέτει την ιστορία της μουσικής με την ιστορία του πνεύματος. Καθώς ο χρόνος κυλά, ο συγγραφέας μάς μεταφέρει στο επίκεντρο του Ρομαντισμού, εκεί όπου το πάθος του Βέρντι και ο μυστικισμός του Βάγκνερ συναντούν την υπαρξιακή αγωνία των αρχαίων ηρώων. Η αναφορά σε έργα-σταθμούς, όπως τα: Ναμπούκο, Μάκμπεθ, Ριγκολέτο  και Τραβιάτα, δεν γίνεται με όρους στεγνής παράθεσης, αλλά ως μια ανάλυση της ψυχολογικής εμβάθυνσης που προσέφερε η όπερα στον ανθρώπινο πόνο, ακολουθώντας τα χνάρια του Ευριπίδη και του Σοφοκλή. Η Νόρμα του Μπελίνι, ο Φάουστ του Γκουνό, η Κάρμεν του Μπιζέ και η Τόσκα του Πουτσίνι αναδεικνύονται ως κρίκοι μιας αλυσίδας που συνδέει την αρχαία αγορά με τα σύγχρονα λυρικά θέατρα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η οπτική του συγγραφέα για τη διαδρομή του δράματος κατά τους «σκοτεινούς χρόνους». Με μια γραφή που ρέει αβίαστα, ο Σκαρβελάκης φωτίζει τον ρόλο των Αλεξανδρινών γραμματικών και την πνευματική αντίσταση της Αναγέννησης απέναντι στη λήθη. Το κείμενο αποκτά μια συγκλονιστική δυναμική καθώς φτάνει στον 20ό αιώνα, όπου η ψυχανάλυση και οι νέες μορφές τέχνης δίνουν νέα πνοή στο αρχαίο υλικό.

Μια γενναία προσπάθεια να χαρτογραφηθεί η αδιάλειπτη συνέχεια του ελληνικού πνεύματος μέσα στους αιώνες.

Ο επίλογος του έργου λειτουργεί ως μια ισχυρή κατακλείδα και μια υπόσχεση για το μέλλον. Ο Σκαρβελάκης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο «μίτος της μνήμης» παραμένει άκοπος. Η όπερα δεν είναι μια ξένη τέχνη, αλλά η «μελοδραματική» εκδοχή της τραγωδίας, ένας χώρος όπου ο λόγος, η μουσική και η σκηνική δράση ενώνονται σε μια καθολική εμπειρία. Η κριτική ματιά του συγγραφέα είναι γεμάτη αισιοδοξία: η αρχαία τραγωδία ζει μέσα από τις άριες, τα ρετσιτατίβα και τις μεγαλειώδεις ενορχηστρώσεις, υπενθυμίζοντάς μας ότι οι ανθρώπινες αξίες και τα πάθη είναι διαχρονικά.

Η εμβληματική τετραλογία «Ο Μίτος της Μνήμης» του Γιώργου Σκαρβελάκη ολοκληρώνεται ιδανικά με αυτό το βιβλίο, το οποίο λειτουργεί ως ένα πολύτιμο συμπλήρωμα στον τέταρτο τόμο, σφραγίζοντας μια συνολικά προσεγμένη δουλειά. Με πλούτο ουσιαστικών πληροφοριών και βαθιά γνώση του αντικειμένου, το έργο αυτό δεν αποτελεί απλώς έναν ιστορικό οδηγό, αλλά την ίδια την ουσία της μουσικοθεατρικής μας κληρονομιάς, καθιστώντας την ανάγνωσή του μια επιβεβλημένη εμπειρία για κάθε σκεπτόμενο αναγνώστη που επιθυμεί να κατανοήσει το παρελθόν ως ζωντανό παρόν.

 

Μουσικοθεατρικός διάλογος: Από το αρχαίο δράμα στη σύγχρονη όπερα
Γιώργος Σκαρβελάκης
Ιδιωτική έκδοση
192 σελ.
ISBN 978-618-86141-8-5
Τιμή 5,30€
Κεντρική διάθεση: ΚΑΤ & ΑΡΙΑ ΙΚΕ, τηλ.: 6955.973617, email: kat.aria.ike@gmail.com

Η Αλεξία Βλάρα είναι πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος.

https://diastixo.gr/kritikes/meletesdokimia/26359-giorgos-skarvelakis-mousikotheatrikos-dialogos-apo-to-archaio-drama-sti-sygchroni-opera

https://diastixo.gr/ 

Ανδρέας Καρκαβίτσας: «Ο Ζητιάνος»

 

Ανθούλα Δανιήλ

 

 

Η εκτενής και εμπεριστατωμένη Εισαγωγή με τον τίτλο «Η οριακή δεκαετία του 1880 και η ομόλογη γενιά. Ένας νέος διαφωτισμός αρχίζει», που δίνει εν εκτάσει τα χαρακτηριστικά της γενιάς του 1880, ανήκει στον καθηγητή Γιάννη Παπακώστα, ο οποίος έχει και τη συνολική εποπτεία της σειράς του Συλλόγου προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων με τα έργα του Ανδρέα Καρκαβίτσα. Ο καθηγητής θεωρεί ότι στη δεκαετία του 1880 επήλθαν πολλές σημαντικές αλλαγές, και στα πολιτικά και στα πολιτισμικά πράγματα της χώρας, που επέτρεψαν μια νέα εξόρμηση. Οι συγγραφείς αυτής της γενιάς απομακρύνθηκαν από τα ρομαντικά και πομπώδη πρότυπα της Ευρώπης και, κυρίως, της Γαλλίας, και στράφηκαν προς τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα και τα προβλήματά της. Ο Δημαράς είδε το φαινόμενο σε απόλυτη αντιστοιχία με τις κοινωνικές εξελίξεις και ως καινούρια ελληνική εξόρμηση.

Για τη σύνταξη αυτής της Εισαγωγής ο Γιάννης Παπακώστας στηρίχτηκε σε πρωτογενείς πηγές, ημερήσιο και περιοδικό Τύπο, αλλά και στον δημόσιο διάλογο. Φορέας αυτής της εξόρμησης ήταν ο Τύπος, ημερήσιος και περιοδικός, όπου διαμορφώθηκαν οι νέες τάσεις και τα λογοτεχνικά ρεύματα με τα οποία συνδέθηκε ο αφηγηματικός λόγος, και ειδικά το διήγημα. Ονόματα των συγγραφέων και τίτλοι έργων κατατίθενται προς επαλήθευση. Ανάμεσα στα περιοδικά που συνέβαλαν σ’ αυτή την εξόρμηση ξεχωρίζει η Εστία, την οποία ο Παπαδιαμάντης ονόμαζε «μονάκριβον περιοδικόν», μέσω του οποίου από τη σατιρική δημοσιογραφία περάσαμε στη σοβαρή λογοτεχνία, όπως έλεγε ο Γεώργιος Δροσίνης, και από τις στήλες του παρήλασαν οι καλύτεροι της λογοτεχνικής παραγωγής. Και το διήγημα αναδείχτηκε ως το καταλληλότερο είδος για την απεικόνιση ρεαλιστικών και νατουραλιστικών σκηνών.

Στο επίσης εκτεταμένο Επίμετρο, ο Λάμπρος Βαρελάς, που έχει επιμεληθεί και το κείμενο και έχει συνθέσει το γλωσσάρι, θα μας δώσει μια εμπεριστατωμένη μελέτη. Ο Βαρελάς θεωρεί τον Ζητιάνο  ως το καλύτερο μυθιστόρημα του Καρκαβίτσα, που κυκλοφορήθηκε μετά τα Διηγήματα  (1892) και τη Λυγερή (1896) και για την ολοκλήρωσή του απαιτήθηκε μακρά κυοφορία και επεξεργασία. Παρουσιάστηκε σε 54 συνέχειες στην Εστία  το 1896. Ο Καρκαβίτσας εμπνεύστηκε την ιστορία από τη θητεία στην Άμπλιανη, όπου εργάστηκε ως γιατρός. Με δεδομένο τον ατυχή πόλεμο του 1897 και τους πρόσφυγες που βρήκαν καταφύγιο στην Αθήνα, ο Ζητιάνος  θύμισε στο αναγνωστικό κοινό «οικεία κακά». Οι κολίγοι της Θεσσαλίας κατάντησαν ζητιάνοι στην Αθήνα μετά την εθνική ήττα και ο Ζητιάνος  απέκτησε έναν σημαντικό συμβολισμό. Η κριτική υποδέχτηκε το έργο με επαίνους, συνέκριναν τον Καρκαβίτσα με τον Ζολά, ύμνησαν τη δημοτική γλώσσα, ενώ άλλοι έκριναν πως βαραίνει το λαογραφικό στοιχείο στη λογοτεχνία.

Στο βιβλίο παρουσιάζεται η άθλια ζωή των κολίγων και η άγρια εκμετάλλευσή τους από τους τσιφλικάδες που πήραν τη γη από τους αποχωρούντες Τούρκους· έτσι, το έργο απέκτησε επικαιρότητα, και λόγω των πολιτικών προτάσεων εκ μέρους βουλευτών για τα θεσσαλικά θέματα, τα οποία προτάθηκαν για τη βελτίωση της ζωής των αγροτών του θεσσαλικού κάμπου. Ωστόσο, οι αντιδράσεις ήταν πολλές από τους έχοντες συμφέροντα, είτε γιατί οι ίδιοι ήταν μεγαλοκτηματίες είτε γιατί πιέζονταν από μεγαλοκτηματίες. Και, φυσικά, το πολύ ενδιαφέρον θέμα είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι, οι Κραβαρίτες ή ζητιάνοι, οι οποίοι εκπαιδεύονται στη ζητιανιά. Ο Βαρελάς κάνει εξαντλητική μελέτη πάνω στις πηγές, στα αληθινά γεγονότα αλλά και σε ξένους συγγραφείς που αναφέρουν παρόμοιες ανθρώπινες συμπεριφορές.

Έγραψε αυτό το έργο όχι για να περιγράψει τη δύσκολη ζωή των κατοίκων του θεσσαλικού κάμπου, αλλά για να μιλήσει για την κακοδαιμονία του Έλληνα.

Ο ήρωας του έργου, ο Τζιριτόκωστας, είναι γέννημα του τόπου του. Υποστηρίζεται σοβαρά ότι «ο τόπος και το φυσικό περιβάλλον διαμορφώνουν τον άνθρωπο», αντίληψη την οποία ασπάζεται και ο Καρκαβίτσας και την υπερασπίζεται με έμφαση στον Ζητιάνο. Στατιστικές μελέτες αποδεικνύουν τον ρόλο της κληρονομικότητας. Η Τζίνα Πολίτη διάβασε τον Ζητιάνο δαρβινικά, μίλησε για φυσική επιλογή και επιβίωση των ικανοτέρων. Ο μελετητής βεβαίως αναφέρει κάθε σχετική θεωρία και διαδομένη αντίληψη. Το φυσικό περιβάλλον μιας περιοχής, ναι, διαμορφώνει τον χαρακτήρα, γι’ αυτό οι Κραβαρίτες του Καρκαβίτσα «έχουν μακριά χέρια και δάχτυλα από τη συνήθεια των προγόνων τους να τα τεντώνουν και να επαιτούν». Οι επιστημονικές θεωρίες της επίδρασης της φύσης –η Φύση είναι Θεός– κυκλοφορούσαν ευρέως τον 19ο αιώνα.

Τι είναι τελικά ο Ζητιάνος και γιατί γίνεται αυτός ο κεντρικός ήρωας του έργου; Τι ήθελε να πει ο Καρκαβίτσας; Τον θεώρησε αντιπροσωπευτικό σύμβολο του Νεοέλληνα, που νοιάζεται μόνο για το προσωπικό του συμφέρον και δεν διστάζει προ ουδενός, ή είναι μετάλλαξη του ομηρικού έξυπνου και πανούργου Οδυσσέα; Ο άλλος ήρωας, ο Βαλαχάς, είναι μόρφωμα της κομματοκρατίας στην Ελλάδα. Φαίνεται, συμπεραίνει ο Βαρελάς, πως ο Καρκαβίτσας έγραψε αυτό το έργο όχι για να περιγράψει τη δύσκολη ζωή των κατοίκων του θεσσαλικού κάμπου, αλλά για να μιλήσει για την κακοδαιμονία του Έλληνα και να ενισχύσει τις απόψεις του με τις φυσιοκρατικές ιδέες που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή. Συμπεραίνει ακόμα ότι ο Καρκαβίτσας απεχθάνεται ό,τι δεν μπορεί να υπηρετήσει την εθνική ιδέα και ότι ο μεγαλοϊδεατισμός του τον κάνει να βλέπει χωρίς συμπάθεια τους κατοίκους του κάμπου που δεν αντιστάθηκαν στους Τούρκους, όπως έκαναν οι άλλοι αγωνιστές που ανέβηκαν στα βουνά. Εξ ου και η αγάπη του για τα βουνά, σύμβολα εθνικής αντίστασης και ελευθερίας, ενώ ο κάμπος είναι συνδεδεμένος με την υποταγή…

Ο Τζιριτόκωστας, λοιπόν, ο Ζητιάνος, είναι δάσκαλος της ζητιανιάς. Δεν παραιτείται, δεν δείχνει φόβο παρά μόνο κακομοιριά για να τον λυπηθούν. Έχει σχολή με παιδιά πολλά, τα οποία εκπαιδεύει πώς το καθένα να έχει και ένα σωματικό ελάττωμα. Ο ίδιος από δεκάχρονος ακόμη είχε εφεύρει νέους αλλόκοτους βηματισμούς για τον κουτσοκουλόσταυρο χορό, είχε μάθει ζητιάνικα τραγούδια, είχε κρεμασμένα στο σπίτι του τα μπαστούνια της ζητιανιάς, καθένα και μια ιστορία «καλύτερη από το δόρυ του Αχιλλέα». Κι ο Τζιριτόκωστας, ποντάροντας στην αφέλεια των αγράμματων ανθρώπων, με μάγια, με μαντζούνια, με σκόνες, με πλασματική αναπηρία, κατάφερνε να γεμίζει με χρυσάφι το μπαστούνι του, που το είχε μετατρέψει σε ασφαλέστατο κινητό θησαυροφυλάκιο.

Η συμφορά που θα προκαλέσουν ο Βαλαχάς από τη μια και ο Ζητιάνος από την άλλη, η άγνοια, η προκατάληψη και η αφέλεια των χωρικών, το συμφέρον και η εκμετάλλευση των ισχυρών, θα μοιάζει με τη συντέλεια του κόσμου. Στο τέλος, ο Τζιριτόκωστας θα εξαφανιστεί μέσα στη θαλερή φύση: «Η κοιλάδα πρόθυμη εδέχτηκε τον ζητιάνο στους υγρούς και μαλθακούς κρυψώνες της, όπως δέχεται τόσα πανούργα ερπετά και παράσιτα… ίση δείχνοντας αγάπη και στου Κάη τους καρπούς και στα πρωτοτόκια του Άβελ».

Ο Ζητιάνος, από τη σειρά «Ανδρέας Καρκαβίτσας»,με την εμπεριστατωμένη γενική Εισαγωγή του έχοντος την εποπτεία καθηγητή Γιάννη Παπακώστα, το αφήγημα του Καρκαβίτσα με το γλωσσάρι του και το εξονυχιστικό Επίμετρο του Λάμπρου Βαρελά, ανανεώνει το ενδιαφέρον μας για την παλαιότερη πεζογραφία με την επιμελημένη εικόνα του από τις ιστορικές εκδόσεις του Συλλόγου προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων.

 

Ο Ζητιάνος
Ανδρέας Καρκαβίτσας
Επιμέλεια κειμένου – Επίμετρο – Γλωσσάρι: Λάμπρος Βαρελάς
Φιλολογική εποπτεία – Εισαγωγή: Γιάννης Παπακώστας
Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων
368 σελ.
ISBN 978-618-5683-26-9
Τιμή €18,00

Η Ανθούλα Δανιήλ είναι δρ Φιλολογίας, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας, μέλος της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών και μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

https://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/26343-andreas-karkavitsas-o-zitianos

https://diastixo.gr/ 

Don DeLillo: «Κυνηγόσκυλο»

 

Σαπφώ Καρδιακού

 

 

«Αφού πιάσουν τον πονηρό λαγό, βράζουν το κυνηγόσκυλο». Κινέζικη παροιμία.

Πόσο σχετικό με την εποχή μας μπορεί να είναι ένα συνωμοσιολογικό, νουάρ πολιτικό θρίλερ του 1978; Αν αναφερόμασταν σχεδόν σε οποιοδήποτε άλλο θρίλερ, η απάντηση θα ήταν «ελάχιστα». Το Κυνηγόσκυλο  του Ντον ΝτεΛίλο, όμως, διανύει με άνετες δρασκελιές την απόσταση σαράντα οκτώ ετών, αψηφώντας το πέρασμα του χρόνου.

Ο πρωτότυπος τίτλος, Running dog, παραπέμπει σε προηγούμενο βιβλίο του συγγραφέα και είναι το όνομα αντεργκράουντ –πάλαι ποτέ ριζοσπαστικού– περιοδικού στο οποίο εργάζεται η ρεπόρτερ Μολ Ρόμπινς. Η δημοσιογράφος πέφτει επάνω σε ένα φημολογούμενο «άγιο δισκοπότηρο»: για καιρό υπονοείται σε κάποιους κύκλους πως περισώθηκε μία μπομπίνα φιλμ πορνογραφικού περιεχομένου, μια ταινία γυρισμένη το 1945 στο Βερολίνο, στα υπόγεια της Καγκελαρίας του Ράιχ.

Ανάμεσα σε όσους αναζητούν το φιλμ είναι ο Λάιτμπορν, στην γκαλερί Κοσμικός Ερωτισμός του οποίου η Μολ μαθαίνει για την ύπαρξη του ντοκουμέντου. Εκεί όμως βρίσκεται και ο μυστηριώδης Γκλεν Σέλβι, που πραγματοποιεί συναλλαγές εκ μέρους ενός ανώνυμου εργοδότη. Παρ’ όλα αυτά, είναι κοινό μυστικό πως εργάζεται σαν διοικητικός υπάλληλος στο γραφείο του γερουσιαστή Πέρσιβαλ. Η δολοφονία του Γερμανού κατόχου της ταινίας ενεργοποιεί τις κεραίες της Ρόμπινς, η οποία ερευνά επίσης τις δραστηριότητες του γερουσιαστή. Ο Πέρσιβαλ, που κατέχει μία μεγάλη συλλογή έργων τέχνης erotica αποθηκευμένη σε μια κρυψώνα στο σπίτι του, υποψιάζεται πως η κρατική υπηρεσία Συμβουλευτική Επιτροπή Προσωπικού, Γραφείο Αρχείων και Πληρωμών είναι βιτρίνα ύποπτων χρηματοδοτήσεων. Οι ωφελούμενοι από τη διπλή δραστηριότητα της επιτροπής χρησιμοποιούν τον Σέλβι –ο οποίος στην πραγματικότητα είναι ειδικά εκπαιδευμένος πράκτορας– σαν κατάσκοπο, θέλοντας να εκβιάσουν τον γερουσιαστή με αποδείξεις των προκλητικών και αμφιλεγόμενων αποκτημάτων του, ώστε να εγκαταλείψει την έρευνα. Γιατί η συμβουλευτική επιτροπή εκτείνεται σε έναν μυστικό βραχίονα με την επωνυμία Radial Matrix: μια φαινομενικά συμβουλευτική εταιρεία, κατά βάση όμως μηχανισμός χρηματοδότησης μυστικών επιχειρήσεων εναντίον κυβερνήσεων και κομμάτων του εξωτερικού, εκείνων που εναντιώνονται στα συμφέροντα της αμερικανικής κυβέρνησης.

Με συγγραφείς σαν τον μέγιστο Ντον ΝτεΛίλο κοιτάζουμε πάντοτε πέρα από τα γράμματα στο χαρτί – πέρα από τη δεξιοτεχνική πρόζα, τις ζωντανές εικόνες και τους παραστατικούς ήρωες με δεύτερο επίπεδο και αμφισβητήσιμα κίνητρα. Στις σελίδες του Κυνηγόσκυλου  η πένα του γίνεται νυστέρι και τεμαχίζει τα καρκινώματα της Αμερικής των ’70s. Μιας Αμερικής που αρχίζει να συνειδητοποιεί τις επιπτώσεις του Πολέμου στο Βιετνάμ (είχε λήξει τέσσερα χρόνια πριν από την κυκλοφορία του βιβλίου) και το βάθος του κρατήρα που άνοιξε το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ στο έδαφος της λαϊκής εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πολιτιστικό και τεχνολογικό μεταίχμιο και αποπειρώνται να χειραγωγήσουν την εμμονή στο αποθεωμένο παρελθόν και την αβεβαιότητα του μέλλοντος. Με τη δηκτικά πολιτική γραφή του, ο ΝτεΛίλο στήνει το περίτεχνο γαϊτανάκι του γύρω από ένα ειρωνικά στημένο τοτέμ: το φιλμ, η εφεύρεση που άλλαξε δραστικά τη φύση της Τέχνης και της Τεχνολογίας, καταντά ντροπιαστικό ντοκουμέντο. Η πορνογραφική ταινία από τα υπόγεια της Καγκελαρίας όχι μόνο υποσκάπτει την γκροτέσκα μανία συλλογής war memorabilia, αλλά επιπλέον ασκεί κριτική στην έννοια της ιστορικότητας που επικολλάται σε κάθε τεχνούργημα γεννημένο από τη φρικαλεότητα της ανθρώπινης φύσης. Η πλοκή εκτυλίσσεται, ενόσω η τεχνολογία επεμβαίνει στην καθημερινότητα των Αμερικανών εξίσου όσο τη διευκολύνει:

Οι ήρωες θυσιάζουν και θυσιάζονται σε μια μάχη που μεταφέρθηκε από το θέατρο του πολέμου στα παρασκήνια. Διαγωνίζονται για τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα σενάριο φαινομενικά γραμμένο για κείνους, αγνοώντας ότι θα διασκευάζεται ξανά και ξανά για νέους θιάσους.

«Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, οι άνθρωποι αρχίζουν και νιώθουν σαν εγκληματίες», είπε. «Κάποιος είναι στα ίχνη σου – ίσως οι υπολογιστές, η αστυνομία των μηχανών. Δεν μπορείς να ξεφύγεις από τον έλεγχο. Έχουν συλλέξει ή συλλέγουν κάθε στοιχείο για εσένα και τη ζωή σου. Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, οργανισμοί πιστοληπτικής αξιολόγησης, φοροελεγκτές, γραφεία διαβατηρίων, υπηρεσίες πληροφοριών, αστυνομία, πράκτορες. Κάπου εδώ κολλάει κι αυτό που έλεγα πριν· οι μηχανές μάς κάνουν πειθήνιους. Αν εκτυπώσουν ένα έγγραφο που λέει ότι είμαστε ένοχοι, τότε είμαστε ένοχοι. Κι όμως το ζήτημα έχει βαθύτερες προεκτάσεις, έτσι δεν είναι; Και μόνο η ύπαρξη όλου αυτού του τεχνολογικού υπερπλεονάσματος αρκεί για να μας κάνει να νιώθουμε σαν εγκληματίες. Τόσο ευρέως διαδεδομένες είναι αυτές οι μηχανές επεξεργασίας, σάρωσης και ταξινόμησης, που είναι αδύνατο να μη νιώθεις ότι εγκληματείς. Το βάρος τεράστιο, τα προγράμματα περίπλοκα, και δεν υπάρχει κανείς να μας δώσει μια εξήγηση».

Νιώθουν τη ζωή τους ανοχύρωτη απέναντι στην επέλαση κάτι απαρατήρητου πλην πανταχού παρόντος, μιας οντότητας επικρεμάμενης στο περιθώριο της όρασης:

«Μπαίνεις σε τράπεζα, σε βιντεοσκοπούν», είπε ο Λάιτμπορν. «Μπαίνεις σε πολυκατάστημα, το ίδιο. Όλο και χειροτερεύει η κατάσταση. Πας στο δοκιμαστήριο, κάποιος σε παρακολουθεί πίσω από τον καθρέφτη. [...] Δοκίμασε να πας κάπου, οπουδήποτε, με το αμάξι σου. Σε παρακολουθούν με ραντάρ, έχουν υπολογιστές συνδεδεμένους με κάμερες κυκλοφορίας».

Η Αμερική του Κυνηγόσκυλου  δείχνει αχνά σημάδια συνειδητοποίησης πως πρέπει να κατεβάσει τον διακόπτη της πολεμικής μηχανής παραγωγής στρατιωτών. Οδεύοντας προς τα ’80s, δυσκολεύεται να απορροφήσει το μετέπειτα, την υπερχείλιση αποφοίτων μιας τεχνογνωσίας άχρηστης ή, έστω, μη απαραίτητης, ειδικών σε τεχνικές πολέμου, εξόντωσης, παρακολούθησης και αναχαίτισης. Ο Γκλεν Σέλβι περιφέρεται και διατρέχει την πλοκή σαν απομεινάρι των παραπάνω. Πέρασε από εξαντλητική εκπαίδευση, διδάχτηκε εξειδικευμένες πρακτικές που αντικατέστησαν την καθημερινότητά του, πέρασε εξετάσεις και δοκιμασίες χωρίς ξεκάθαρο τελικό στόχο, με ένα θολό αντικείμενο στο τέλος της διαδρομής – μιας διαδρομής που συνέχεια μακραίνει: η άφιξη συνεχώς παρατείνεται, μέχρι και ο ίδιος να αντιληφθεί πως πρόκειται για έναν κύκλο· πως όλα ξεκίνησαν εκεί που έμελλε να τελειώσουν.

Αν η μυθοπλασία μπορεί να εννοηθεί σαν αναπαράσταση της ζωής, στο Κυνηγόσκυλο  τα όρια μπλέκονται και οι ρυθμοί ανεβαίνουν. Οι χαρακτήρες επιδίδονται στο κυνήγι ενός μυθεύματος με πραγματικές προεκτάσεις ή ενός αντικειμένου με μυθικές διαστάσεις. Τα όρια ανάμεσα στην επιδίωξη και την προσκόλληση θολώνουν, οι ήρωες θυσιάζουν και θυσιάζονται σε μια μάχη που μεταφέρθηκε από το θέατρο του πολέμου στα παρασκήνια. Διαγωνίζονται για τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα σενάριο φαινομενικά γραμμένο για κείνους, αγνοώντας ότι θα διασκευάζεται ξανά και ξανά για νέους θιάσους, όσο υπάρχουν πολεμοκάπηλοι.

Χάρη στη μετάφραση του Αποστόλη Πρίτσα, η ατμόσφαιρα της γραφής και της εποχής μεταφέρεται ατόφια στο σήμερα, γίνεται αναπόσπαστο μέρος της αναγνωστικής εμπειρίας.

[Η Σαπφώ Καρδιακού είναι σύμβουλος εκδόσεων και δημιουργός podcast.]

 

Κυνηγόσκυλο
Don DeLillo
μετάφραση: Αποστόλης Πρίτσας
Gutenberg
381 σελ.
ISBN 978-960-01-2711-9
Τιμή €20,00

https://diastixo.gr/kritikes/xenipezografia/26342-don-delillo-kynigoskylo

https://diastixo.gr/ 

Σταύρος Τζίμας – Μαρίνα Γούσια: συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

 

 Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης

 

 

Ο Σταύρος Τζίμας γεννήθηκε στον Αυλότοπο Σουλίου Θεσπρωτίας και είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Εργάστηκε στις εφημερίδες Τα Νέα, Το Βήμα, Το Ποντίκι  και υπήρξε συνεργάτης της σουηδικής ραδιοφωνίας. Σήμερα είναι επικεφαλής της Διεύθυνσης Μακεδονίας του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων και αρθρογραφεί στην Καθημερινή. Η Σφαγή της Κεφαλονιάς και ο εφτάψυχος Ιταλός, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Επίκεντρο, είναι το τέταρτο βιβλίο του και το έγραψε μαζί με τη Μαρίνα Γούσια, η οποία γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1984 και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, όπου και σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΑΠΘ. Από το 2010 ζει και εργάζεται στην Ιταλία.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του βιβλίου Η σφαγή της Κεφαλονιάς και ο εφτάψυχος Ιταλός;

Η ιδέα για τη συγγραφή του βιβλίου ξεκίνησε όταν, έχοντας ακούσει την ιστορία του Ιταλού Μπρούνο Μπερτόλντι, συνειδητοποιήσαμε ότι τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στην Κεφαλονιά κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι άγνωστα στο ευρύ κοινό τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ιταλία. Επίσης, η απίστευτη ιστορία της ζωής αυτού του ανθρώπου έπρεπε να καταγραφεί, όμως στην Ελλάδα κανείς δε γνώριζε την ύπαρξή του.

Πότε ακούσατε πρώτη φορά για τον Μπρούνο Μπερτόλντι;

Για τον Μπρούνο Μπερτόλντι ακούσαμε το φθινόπωρο του 2018 στο ιταλικό ραδιόφωνο, σε μια εκπομπή αφιερωμένη στα εκατοστά του γενέθλια. Η ιστορία του μας κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον και επικοινωνήσαμε μαζί του. Συναντήσαμε έναν πρόσχαρο άνθρωπο, διαθέσιμο να διηγηθεί την ιστορία του και να δώσει όσες πληροφορίες χρειάζονταν για την καταγραφή της.

Η απίστευτη ιστορία της ζωής αυτού του ανθρώπου έπρεπε να καταγραφεί, όμως στην Ελλάδα κανείς δε γνώριζε την ύπαρξή του.

Γιατί τον επιλέξατε ως ήρωα του βιβλίου σας;

Ο Μπρούνο Μπερτόλντι είναι ένας αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων της Κεφαλονιάς ακόμη εν ζωή, μπορούσαμε να καταγράψουμε τη μαρτυρία του και να συζητήσουμε μαζί του τα γεγονότα της εποχής. Η περιπέτειά του από τη στιγμή που κατατάχτηκε στον στρατό και έφυγε για την Κεφαλονιά ως τη στιγμή που γύρισε στο σπίτι του περιλαμβάνει τα περισσότερα κεφάλαια της ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: την Ιταλία του Μουσολίνι, την επίθεση στην Ελλάδα, τις φρικαλεότητες των Γερμανών και τις πολύ άσχημες συνθήκες αιχμαλωσίας στη Ρωσία και, από εκεί και πέρα, σε προσωπικό επίπεδο, την αστείρευτη θέληση για ζωή και το ένστικτο της επιβίωσης σε συνδυασμό με αρκετή τύχη.

Τι σας εξομολογήθηκε για τη Μεραρχία Άκουι στην Κεφαλονιά, όπου υπηρετούσε;

Ο Μπερτόλντι, μέσω της δικής του ιστορίας, μας διηγήθηκε τη διαδρομή της Μεραρχίας Άκουι από τη στιγμή που εντάχθηκε σ’ αυτή στο νότιο Τιρόλο ως εκπαιδευτής οδηγών, μέχρι τη σφαγή της από τους Γερμανούς στην Κεφαλονιά. Όταν πλέον η Μεραρχία μεταφέρθηκε στο αλβανικό μέτωπο και από εκεί στην Κέρκυρα και την Κεφαλονιά, ο Μπερτόλντι υπηρετούσε ως λοχίας με καθήκοντα οδηγού του ταξίαρχου Γκέρτσι. Εκεί ζούσαν σαν να μην υπάρχει πόλεμος. Είχαν καλές σχέσεις με τους Έλληνες και τους βοηθούσαν στην καθημερινότητά τους. Οι ιστορίες που άκουγαν από άλλα μέτωπα τους φαίνονταν ξένες. Μέχρι που στο νησί έφτασαν οι Γερμανοί.

Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, τι αποφάσισε ο Γερμανός διοικητής της Κεφαλονιάς για τους Ιταλούς της Μεραρχίας Άκουι, που δεν μπορούσαν να φύγουν από το νησί;

Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, οι Γερμανοί ζήτησαν τον αφοπλισμό και την παράδοση του στρατού της άνευ όρων. Όσο οι Ιταλοί προσπαθούσαν να κερδίσουν χρόνο ελπίζοντας ότι θα κατέφθανε βοήθεια είτε από την Ιταλία είτε από τους συμμάχους, οι Γερμανοί ενίσχυαν τις δυνάμεις τους στο νησί, με αποτέλεσμα την επονομαζόμενη σφαγή της Κεφαλονιάς.

Γιατί υπήρχε διαφωνία στη διοίκηση των Ιταλών για το τι θα πράξουν;

Οι Ιταλοί είχαν διχαστεί για το αν έπρεπε να παραδώσουν τα όπλα ή όχι, διότι δεν πίστευαν ότι οι Γερμανοί θα τηρούσαν τον λόγο τους και θα τους έστελναν πίσω στην πατρίδα τους. Η ευθύνη των ανωτέρων για τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων ήταν τεράστια.

Τελικά τι συνέβη ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Ιταλούς;

Τελικά οι Ιταλοί μέσω άτυπης ψηφοφορίας αποφάσισαν να μην παραδώσουν τα όπλα και να πολεμήσουν ενάντια στους –εχθρούς πλέον– Γερμανούς. Η ιταλική άμυνα όμως απέναντι στον εμπειροπόλεμο γερμανικό στρατό δεν άντεξε και χιλιάδες Ιταλοί στρατιώτες εκτελέστηκαν επιτόπου από τους Γερμανούς ως προδότες ή πνίγηκαν, καθώς τα γερμανικά πλοία με τα οποία μεταφέρονταν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης βυθίστηκαν από τους συμμάχους.

Γιατί υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τις τελευταίες δεκαετίες;

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, οι γενιές που υπέφεραν άμεσα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο γέρασαν, οι περισσότεροι πλέον έχουν πεθάνει. Ήταν η τελευταία ευκαιρία να γίνει καταγραφή μαρτυριών τόσο παγκοσμίως όσο και ειδικά στη χώρα μας για την αντίσταση που επέδειξε στις δυνάμεις του Άξονα. Τώρα πια τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν μπορούμε να τα βρούμε μόνο σε ιστορικές καταγραφές ή διαστρεβλωμένα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ελπίζοντας να μην επαναληφθούν ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας. Δυστυχώς, η πολιτικοκοινωνική κατάσταση των τελευταίων ετών προμηνύει το αντίθετο.

 

Η Σφαγή της Κεφαλονιάς
και ο εφτάψυχος Ιταλός
Σταύρος Τζίμας – Μαρίνα Γούσια
Πρόλογος: Ezio Peraro
Επίκεντρο
184 σελ.
ISBN 978-618-20-4604-3
Τιμή €12,00

Ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης είναι συγγραφέας.

https://diastixo.gr/sinentefxeis/ellines/26355-stauros-tzimas-marina-gousia-sinenteuxi-elpidoforo-intzempeli

https://diastixo.gr/ 

Λίνα Μενδώνη: «Αρχαίες και σύγχρονες δημιουργίες, συναντιούνται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στην έκθεση του William Kentridge»

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο καλλιτέχνης William Kentridge

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε την ατομική έκθεση «Imitate the Sleep of Stones» («Μιμήσου τον ύπνο των λίθων»), του διεθνούς φήμης Νοτιοαφρικανού καλλιτέχνη William Kentridge, στο Hellenic National Archaeological Museum / Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Η έκθεση, η οποία παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό, συνδιαλέγεται με αρχαιότητες από τις πλούσιες συλλογές του Μουσείου με σύγχρονα έργα του δημιουργού, αντλώντας έμπνευση από τον μύθο της καθόδου του Ορφέα στον Κάτω Κόσμο για την επαναφορά της Ευρυδίκης.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «(...)Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τον William Kentridge, έναν από τους πλέον καταξιωμένους δημιουργούς της εποχής μας, παρουσιάζοντας στο ελληνικό κοινό μια έκθεση που συνδέει τον αρχαίο ελληνικό κόσμο με τη σύγχρονη δημιουργία. Αρχαίες και σύγχρονες δημιουργίες συναντιούνται, συνομιλούν, προσφέροντας ένα πανόραμα τέχνης χιλιετιών. (...)».

Ο καλλιτέχνης William Kentridge δήλωσε: «(...) Όλο αυτό κατέστη εφικτό χάρη στη γενναιοδωρία της Υπουργού Πολιτισμού να φανταστεί ότι θα ήταν δυνατόν να συνυπάρξει το σύγχρονο έργο με τις αρχαιότητες του συγκεκριμένου μουσείου. Θα υπήρχαν πολλοί Υπουργοί Πολιτισμού που θα έλεγαν “Όχι σύγχρονο έργο στην καρδιά της κλασικής Αθήνας”. Επομένως, είμαι βαθιά ευγνώμων στην Υπουργό, καθώς μέσω της στάσης της, παρείχε την υποστήριξη γι' αυτό το εγχείρημα».

https://www.culture.gov.gr/.../Inf.../SitePages/view.aspx...

Υπουργείο Πολιτισμού 

Το έργο Bird I, του William Kentridge «συνομιλεί» με αντίστοιχες αρχαιότητες του ΕΑΜ

Άποψη εκθεμάτων του William Kentridge στο ΕΑΜ

Το έργο «Dance I» του W. Kentridge ανάμεσα σε αρχαιότητες στο ΕΑΜ

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο William Kentridge

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο William Kentridge δίπλα στο έργο Jacket

Ελεφαντοστέινη λύρα (ΕΑΜ) 14ος - 13ος αι. π.Χ. - Θολωτός τάφος Μενιδίου και Drawing for L’Orfeo, (2025) - Κάρβουνο και κόκκινο μολύβι σε χαρτί

Tower (2026) - Ανοξείδωτος χάλυβας με βαφή σκουριάς

Diorama for L’Orfeo, 2026 - Διόραμα με δικάναλη προβολή HD βίντεο και σκηνογραφία

Επίδοση Διαπιστευτηρίων Πρέσβεων της Ελλάδας

 

Η Πρέσβης της Ελλάδας στη Βουλγαρία, Δέσποινα Κουκουλοπούλου, επέδωσε τα διαπιστευτήριά της στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, Iliana Iotova.

| Ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Ουγγαρία, Σπυρίδων Βούλγαρης, επέδωσε τα διαπιστευτήριά του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, András Baka.

| Ο Πρέσβης της Ελλάδας στη Φινλανδία, Μιχαήλ Αγγελόπουλος, επέδωσε τα διαπιστευτήριά του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, Alexander Stubb.

| Η Πρέσβης της Ελλάδoς στη Νότια Αφρική, με παράλληλη διαπίστευση στη Ναμίμπια, Ευθαλία Κακιοπούλου, επέδωσε τα διαπιστευτήριά της στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Ναμίμπια, Netumbo Nandi-Ndaithwah.

Το Υπουργείο Εξωτερικών εύχεται στους Πρέσβεις κάθε επιτυχία στο έργο τους.

Embassy of Greece in Bulgaria - Посолството на Гърция в България | Greece in Hungary | Greek Embassy in Finland | Greece in South Africa

Greek Ministry of Foreign Affairs | Η Ελλάδα στον Κόσμο