Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026

Martin Vopěnka: συνέντευξη στη Βίκυ Πορφυρίδου

 


Ο Μάρτιν Βόπιενκα είναι Τσέχος συγγραφέας, ποιητής και εκδότης, πρόεδρος της Ένωσης Τσέχων Βιβλιοπωλών και Εκδοτών. Έχει γράψει συνολικά 29 βιβλία για ενήλικες και για παιδιά, πολλά εκ των οποίων έχουν βραβευτεί και εκδοθεί σε πάνω από δέκα γλώσσες. Το παιδικό βιβλίο του Η Σοφούλα και το μυστηριώδες ζωάκι κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Βακχικόν, σε μετάφραση της Άννας Μανωλοπούλου, και μας έδωσε την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη.

Τι σας ενέπνευσε να γράψετε αυτή την ιστορία; Πώς προέκυψε η ιδέα ενός μυστηριώδους ζώου που δεν λέει να ξεμυτίσει από το σπιτάκι του σε έναν ζωολογικό κήπο;

Δεν θα το πιστέψετε. Είχα επισκεφτεί κάποια στιγμή τη μελλοντική μου σύζυγο στο Λονδίνο. Έμενε σε ένα σπίτι με συγκάτοικους κι ένα δωμάτιο το νοίκιαζε ένας δημιουργός ταινιών εικονικής πραγματικότητας. Αγχωνόμουν λίγο μήπως τον συναντήσω στην κουζίνα ή στο μπάνιο, όμως εκείνος δεν βγήκε καθόλου από το υπνοδωμάτιό του για τρεις ολόκληρες μέρες! Ταυτόχρονα, το φως κάτω από την πόρτα του έμενε αναμμένο τη νύχτα. Ένας μυστηριώδης κινηματογραφιστής που δεν χρειάζεται να πάει στην τουαλέτα. Αυτός μου έδωσε την έμπνευση για το μυστηριώδες ζωάκι που δεν βγαίνει ποτέ από το σπιτάκι του.

Το μυστηριώδες ζωάκι έχει έναν συμβολικό ρόλο. Τι αντιπροσωπεύει αυτό το πλάσμα για εσάς;

Η μαγεία του αγνώστου τείνει να εξαφανίζεται από τις ζωές μας. Πηγαίνουμε κάπου, αλλά βρίσκουμε το μέρος εκ των προτέρων στο διαδίκτυο. Με τον ίδιο τρόπο, γκουγκλάρουμε κάποιον πριν τον γνωρίσουμε. Κι όμως, το άγνωστο είναι αυτό που δημιουργεί χώρο για τη φαντασία, για τις επιθυμίες και τα όνειρά μας. Αυτό είναι που μπορεί τελικά να γεννήσει πολύ πιο θαυμαστά πράγματα από όσα συναντούμε στη στεγνή πραγματικότητα.

Το βιβλίο μιλάει για την αποδοχή και την κατανόηση. Τι μήνυμα ελπίζετε ότι θα πάρουν οι μικροί αναγνώστες μετά την ανάγνωσή του;

Θα έλεγα ότι το μήνυμα της ιστορίας είναι η άνευ όρων αγάπη. Στο τέλος, το μυστηριώδες ζωάκι αποκαλύπτεται πως δεν ήταν τόσο όμορφο, τόσο θαυμάσιο και τόσο εκπληκτικό όσο το είχε φανταστεί η Σοφούλα. Παρ’ όλα αυτά, άξιζε την αγάπη και τη φροντίδα της.

Το άγνωστο είναι αυτό που δημιουργεί χώρο για τη φαντασία, για τις επιθυμίες και τα όνειρά μας.

Ποια ήταν η πιο ουσιαστική ή η πιο απρόσμενη αντίδραση που έχει λάβει μέχρι στιγμής από αναγνώστες;

Κάποια παιδιά ρωτούν αν το ζωάκι φοβόταν κάτι και γι’ αυτό παρέμενε κρυμμένο. Αλλά σε μια φιλική οικογένεια, τα παιδιά διασκέδασαν περισσότερο με την πρόταση: «Στο κιόσκι, ο μπαμπάς τής αγοράζει πατάτες τηγανητές με κέτσαπ, παρόλο που δεν είναι υγιεινές», δηλαδή μια ατάκα που μάλλον ακούνε συχνά από τους γονείς τους. Κι αυτό είναι επίσης σημαντικό για την ιστορία μου: να είναι ζωντανή, σύγχρονη, να αντικατοπτρίζει πώς συμπεριφέρονται πραγματικά οι άνθρωποι, πώς αντιδρούν σε κάτι που δεν ήταν προγραμματισμένο.

Αγόρασε online το βιβλίο από το βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ

Γράφετε έργα για παιδιά, εφήβους, ενήλικες, και πολλά διαφορετικά είδη. Τι είναι αυτό που σας κάνει να επιλέγετε να γράψετε ένα παιδικό βιβλίο αντί για ένα βιβλίο ενηλίκων;

Φυσικά, το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου μου το αφιερώνω σε έργα για ενήλικες. Περνώ δύο ή τρία χρόνια από τη ζωή μου πάνω σε ένα μυθιστόρημα, το οποίο για μένα είναι ένα ταξίδι ανακάλυψης πέρα από τη γραμμή του ορίζοντα. Πρέπει να νιώθω ότι κινούμαι μαζί με την ιστορία μου σε περιοχές μέχρι τότε ανεξερεύνητες, πως βρίσκω κάτι νέο, αποκαλύπτω κάτι. Κι έτσι, το να επιστρέφω μετά στη συγγραφή βιβλίων για παιδιά είναι εξαιρετικά αναζωογονητικό. Συντονίζομαι με την παιδική θέαση του κόσμου, κοιτάζω μέσα από τα μάτια τους. Και κάνοντάς το αυτό, μοιράζομαι κι εγώ τον κόσμο τους. Αυτή είναι και η καλύτερη θεραπεία ενάντια στη νοητική γήρανση.

Σκοπεύετε να γράψετε περισσότερες περιπέτειες για τη Σοφούλα ή ιστορίες που εξερευνούν παρόμοια θέματα;

Ναι, εδώ στην Τσεχία η Σοφούλα είναι μια σειρά βιβλίων. Έχει κυκλοφορήσει και το δεύτερο βιβλίο, με τίτλο Η Σοφούλα και η μνήμη των δέντρων, το οποίο αποκαλύπτει στα παιδιά πώς τα δέντρα είναι μάρτυρες της ζωής. Μέσα από αυτό τα φέρνω πιο κοντά στην εναλλαγή των γενεών, στη συνολική ροή του χρόνου από το παρελθόν προς το μέλλον. Για τα επόμενα βιβλία άρχισα να συνεργάζομαι με μια νέα εικονογράφο. Η πρώτη, η Ανέτα Χόλασοβα, είναι εξαιρετική, αλλά δυστυχώς ο ρυθμός της δεν είναι τόσο γρήγορος ώστε να δημιουργηθεί μια σειρά βιβλίων, την ώρα που εγώ κατεβάζω όλο και περισσότερες ιδέες. Έτσι, μια νεαρή, ταλαντούχα και ευαίσθητη εικονογράφος, η Κλάρα Κόζλοβα, εικονογραφεί τώρα το τρίτο βιβλίο, Η Σοφούλα και ο πρώτος πόνος. Όπως φαντάζεστε, σε αυτό προσεγγίζω ένα θέμα που δεν συζητιέται τόσο συχνά με τα παιδιά: πώς να αποδεχτείς τον δικό σου πόνο, πώς να τον αντιμετωπίσεις, πώς να μάθεις από αυτόν και πώς μέσω αυτού να καταφέρεις να δείχνεις κατανόηση και στον πόνο των άλλων. Και η τέταρτη ιστορία, την οποία έχω ήδη γράψει, έχει τίτλο Η Σοφούλα και το είναι του σκύλου, και θα ανοίξει στα παιδιά τον δρόμο για την κατανόηση του σκύλου συντροφιάς, που κάποιες φορές μάς φαίνεται σοφός και γεμάτος κατανόηση –του αποδίδουμε σχεδόν ανθρώπινες ιδιότητες– ενώ άλλες φορές συμπεριφέρεται σαν ένα τρελό ζώο.

 

Η Σοφούλα και το μυστηριώδες ζωάκι
Μάρτιν Βόπιενκα
εικονογράφηση: Ανέτα Φράντισκα Χόλασοβα
μετάφραση: Άννα Μανωλοπούλου
Εκδόσεις Βακχικόν
76 σελ.
ISBN 978-618-231-273-5
Τιμή €12,72

https://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/26118-martin-vop%C4%9Bnka


https://diastixo.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου