- Αλεξία Βλάρα
Ο Μάνος Τσότρας είναι σεναριογράφος, συγγραφέας, διασκευαστής θεατρικών έργων και σκηνοθέτης θεάτρου, με πλούσιο έργο στη μικρή οθόνη και τη θεατρική σκηνή. Σενάριά του έχουν προβληθεί στους τηλεοπτικούς σταθμούς ΑΝΤ1, MEGA, ALPHA και STAR, ενώ έχει σκηνοθετήσει και διασκευάσει έργα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λονδίνο και Οξφόρδη. Ως ηθοποιός, έχει συνεργαστεί με κορυφαίους θιάσους και έχει συμμετάσχει σε τηλεοπτικά σίριαλ έως το 2008. Παράλληλα, έχει εργαστεί ως ραδιοφωνικός παραγωγός και δημοσιογράφος σε σταθμούς όπως οι Galaxy 92, Best Radio και London Greek Radio. Σημαντικό επίτευγμά του αποτελεί η ίδρυση της Ελληνικής Ομάδας Θεάτρου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το 2014. Το θεατρικό του έργο Ελλάδα στον αέρα, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αγγελάκη, μας έδωσε την αφορμή για την ακόλουθη συνέντευξη.
Ο τίτλος Ελλάδα στον αέρα παραπέμπει ταυτόχρονα στο ραδιόφωνο και στη σημερινή, συχνά ασταθή, ελληνική πραγματικότητα. Πώς γεννήθηκε η ιδέα του βιβλίου;
Ξεκίνησα να γράφω κάτι απλό, σαν αστειάκια για bar-theater, αλλά ξαφνικά ένιωσα ότι είχα μέσα μου άπειρο υλικό από την εμπειρία μου ως ραδιοφωνικός παραγωγός και δημοσιογράφος αποκλειστικά σε ραδιόφωνα. Μου βγήκε ένας χείμαρρος ιδεών. Το αποτέλεσμα, που είναι αυτό το θεατρικό έργο, λοιπόν, είναι αυθόρμητο. Το bar-theater δεν έγινε, αλλά έγινε μια πολύ δυναμική παράσταση στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο το 2022.
Το ραδιόφωνο είναι στο επίκεντρο της ιστορίας, ένα μέσο που κουβαλά νοσταλγία, αυθεντικότητα αλλά και σύγκρουση με τη νέα εποχή. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς το ραδιόφωνο σήμερα;
Το ραδιόφωνο παραμένει το πιο άμεσο μέσο, ακόμη και από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κυριαρχούν στην εποχή μας. Σου επιτρέπει να επικοινωνείς σε πραγματικό χρόνο την είδηση ή το συναίσθημα με τους ανθρώπους. Έχει προσαρμοστεί στη νέα εποχή με live μεταδόσεις ραδιοφωνικών εκπομπών στο TikTok και στο Facebook. Η νοσταλγία υπάρχει μόνο σε μας που το ζήσαμε στις προηγούμενες εποχές. Για να σου πω την αλήθεια μου, προτιμώ τη φωνή του άγνωστου οπτικά εκφωνητή που «ερεθίζει» τη φαντασία του ακροατή. Σήμερα, δεν είναι μόνο τα live στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που χαλάνε αυτή τη μαγεία, αλλά και οι επιλογές των υπευθύνων των σταθμών να βάζουν πίσω από το μικρόφωνο διάσημους παρουσιαστές της τηλεόρασης ή influencers του TikTok και του YouTube.
Στη «fast food» εποχή μας, η ταχύτητα της ζωής μπερδεύει την αντίληψή μας.
Ο Χρήστος και ο Αλέκος είναι δύο αντίθετοι κόσμοι: ο ένας διακατέχεται από ιδεαλισμό και αγάπη για το έντεχνο, ο άλλος από ρεαλισμό και φιλοδοξία. Τι σας ενδιέφερε περισσότερο να αναδείξετε μέσα από αυτή την αντιπαράθεση;
Η σύγκρουση Χρήστου-Αλέκου είναι βιωματική, την έχω συναντήσει σε όλους τους εργασιακούς χώρους όπου έχω βρεθεί. Έτσι, πιστεύω ότι θα μπορούσε να ταυτιστεί ο καθένας μας. Στο έργο, ο Χρήστος έρχεται σαν απειλή απέναντι στον Αλέκο, όχι γιατί καταπατά τη θέση του, αλλά γιατί αντιπροσωπεύει ό,τι ο Αλέκος ονειρευόταν και πάλευε να κατακτήσει, χωρίς ο Χρήστος να το ξέρει ή να φταίει. Επιλέχθηκε «να κάνει τη δουλειά» γιατί είναι το αντίθετο του Αλέκου και αυτό το πληρώνει με ένα είδος εργασιακού bullying, που δέχεται από κείνον. Στο τέλος γίνεται η ανατροπή, όπου αποκαλύπτεται μια μικρή ενοχή του Χρήστου, η οποία δικαιολογεί τη στάση του Αλέκου. Αφήνω στην κρίση του αναγνώστη ή του θεατή το αν τη δικαιώνει.
Οι ακροατές που τηλεφωνούν στην εκπομπή λειτουργούν σαν καθρέφτες της κοινωνίας. Πώς τους δημιουργήσατε; Είναι φανταστικοί ή βασισμένοι σε αληθινά πρόσωπα και εμπειρίες;
Οι ακροατές είναι σχεδιασμένοι με τους όρους της μυθοπλασίας. Φυσικά, βασίζονται σε αληθινές φωνές και ιστορίες που έχω ακούσει στη ραδιοφωνική μου διαδρομή, αλλά εμπλουτίστηκαν με φαντασία, για να γίνουν χαρακτήρες που αντικατοπτρίζουν τους περισσότερους Έλληνες. Ο καθένας έχει τον τρόπο του να βλέπει τη ζωή, με χιούμορ, παράπονα ή τρέλα... και μέσα απ’ αυτούς βλέπουμε την καθημερινότητα των Ελλήνων με τα μεγάλα ή μικρά θέματα που μας απασχολούν.
Το βιβλίο κινείται ανάμεσα στην κωμωδία και το δράμα, στην ένταση και τη συγκίνηση. Πώς ισορροπήσατε αυτά τα στοιχεία χωρίς να χαθεί η αλήθεια των χαρακτήρων;
Αυτή είναι η πιο δύσκολη ερώτηση. Στην πραγματικότητα, δεν έκανα προσπάθεια να τα ισορροπήσω. Είναι η αλήθεια μου, όπως έχει διαμορφωθεί με τα χρόνια. Η κωμωδία και το δράμα προκύπτουν φυσικά μέσα από τους χαρακτήρες και τις καταστάσεις τους. Πιστεύω ότι η καλή κωμωδία βασίζεται στο δράμα από μια άλλη οπτική γωνία την οποία έχω διαμορφώσει, ίσως, από ένστικτο επιβίωσης. Βέβαια, σε όλα αυτά υπάρχει και η τεχνική μου, την οποία έχω κατακτήσει με τις σπουδές και την εμπειρία μου. Όταν γράφω, όλα τα παραπάνω λειτουργούν ταυτόχρονα, χωρίς να το καταλαβαίνω.
Η ιστορία μοιάζει να θέτει ερωτήματα για το τι σημαίνει «ποιότητα» στη μουσική και στη ζωή. Πιστεύετε ότι η εποχή μας έχει χάσει το μέτρο στο τι θεωρεί ποιοτικό;
Ποιότητα υπάρχει σε κάθε τι που είναι αυθεντικό-αληθινό. Σκεφτείτε τα ρεμπέτικα, τα λαϊκά ή τον ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του ’60... στην αρχή είχαν κατηγορηθεί ως μη ποιοτικά και σήμερα τα εκθειάζουμε. Στη «fast food» εποχή μας, η ταχύτητα της ζωής μπερδεύει την αντίληψή μας. Όμως ό,τι αντέχει στον χρόνο, μιλάει στις καρδιές μας και είναι πραγματικά ποιοτικό. Στο Ελλάδα στον αέρα χρησιμοποιώ τις ταμπέλες «ποιοτικό» και «εμπορικό» για να αναδείξω το γελοίο της κόντρας, χωρίς να δίνω έτοιμη απάντηση... απλώς ειρωνεύομαι τον δημόσιο διάλογο που υπάρχει από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου.
Μέσα από τη σύγκρουση των δύο παραγωγών φαίνεται να αναδύεται και μια σύγκρουση γενεών, αξιών, ακόμα και κοσμοθεωριών. Είναι τελικά η Ελλάδα στον αέρα και μια αλληγορία για τη σημερινή κοινωνία;
Αυτός ήταν ο στόχος μου, που δημιουργήθηκε ενώ έγραφα το έργο. Το ότι με ρωτάτε χωρίς να γνωριζόμαστε, απλώς έχοντας διαβάσει το βιβλίο, σημαίνει ότι κατάφερα να δείξω τον στόχο μου. Ελπίζω να πέτυχα και στις επιλογές των χαρακτήρων, ώστε ο κόσμος να ταυτιστεί μαζί τους. Πάντως, έγραψα με όλη την αλήθεια μου, αφού εκεί οδηγήθηκα αποκλειστικά από το ένστικτό μου.
Το χιούμορ σας είναι λεπτό, συχνά σαρκαστικό, αλλά με ευαισθησία. Πόσο δύσκολο είναι να γράφεις για σοβαρά θέματα μέσα από τον φακό της κωμωδίας;
Όπως προανέφερα, δεν μπορώ να σκεφτώ αλλιώς. Γι’ αυτό έχω επιλέξει να γράφω κωμωδίες ή ρομαντικές κωμωδίες. Γράφω και κάποια δράματα, περιστασιακά, τα οποία αντιμετωπίζω με απόλυτο ρεαλισμό, όμως και πάλι αναδεικνύεται το «γελοίον του πράγματος». Δεν θέλω να το αναλύω πολύ. Για να δώσω μια τελική απάντηση, για μένα είναι ο τρόπος μου… ούτε δύσκολο, ούτε εύκολο.
Αν μπορούσατε να φτιάξετε εσείς την ιδανική ραδιοφωνική εκπομπή, τι μουσική θα παίζατε και ποια φωνή θα θέλατε να σας κάνει παρέα στο μικρόφωνο;
Τη μουσική θα την επέλεγα όπως μου υπαγορεύει το ένστικτό μου, ανάλογα με την ώρα, τη στιγμή και την ενέργεια των ακροατών. Σε μια πρωινή εκπομπή μου στο London Greek Radio έπαιξα Καζαντζίδη. Ο μάνατζερ του σταθμού φρίκαρε, οι ακροατές όμως το λάτρεψαν, γιατί αυτή ήταν η ατμόσφαιρα μεταξύ μας εκείνη τη στιγμή. Πιστεύω στις αυτοσχεδιαστικές εκπομπές, μέσα από την ενέργεια των ακροατών και όχι από κονσέρβα playlists. Όσο για το ποιον θα ήθελα μαζί μου, θα έβαζα τους ακροατές με τηλεφωνήματα στον αέρα ή κάποιον συμπαρουσιαστή που δε μου φέρνει πολλές αντιρρήσεις! (γέλια)
Τελικά, τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο αναγνώστης όταν κλείσει το βιβλίο; Ένα γέλιο, μια νοσταλγία ή έναν προβληματισμό για το πού βαδίζουμε ως άνθρωποι και ως κοινωνία;
Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να γελάσει. Αν προβληματιστεί για το πού βαδίζουμε ως άνθρωποι και ως κοινωνία, θα είναι θετικό. Έγραψα με όλη την αλήθεια μου. Βασίστηκα σε βιωματικές εμπειρίες εμπλουτισμένες από τη φαντασία μου. Άφησα χώρο στον αναγνώστη (ή θεατή) να ταυτιστεί και να συνεχίσει με χιούμορ, στις παρέες του, τη συζήτηση για το τι αξίζει και τι μας αγγίζει πραγματικά στη ζωή.
Ελλάδα στον αέρα
Θεατρικό
Μάνος Τσότρας
Εκδόσεις Αγγελάκη
106 σελ.
ISBN 978-960-616-466-8
Τιμή €10,00
Η Αλεξία Βλάρα είναι πολιτικός επιστήμονας και δημοσιογράφος.
https://diastixo.gr/sinentefxeis/ellines/26054-manos-tsotras-sinenteuxi-stin-alexia-blara
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου