- Μαρία Δριμή
Ο Μπέρναρντ Μάλαμουντ γεννήθηκε το 1914 στη Νέα Υόρκη από Ρωσοεβραίους γονείς. Μαζί με τους Σολ Μπέλοου, Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, Φίλιπ Ροθ, Νόρμαν Μέιλερ ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς Αμερικανοεβραίους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Βιοποριζόταν αρχικά από τη διδασκαλία σε διάφορα σχολεία, ενώ αργότερα δίδαξε δημιουργική γραφή σε πανεπιστήμια. Η σύζυγός του, που ήταν Αμερικανοϊταλίδα ρωμαιοκαθολική, δακτυλογραφούσε και διόρθωνε τα χειρόγραφά του. Εξέδωσε οκτώ μυθιστορήματα και τέσσερις συλλογές διηγημάτων. Η πεζογραφία του Μάλαμουντ συγκεντρώνει ένα μωσαϊκό ανθρώπινων χαρακτήρων και γεγονότων με επιρροές από τα μέρη όπου έζησε ο συγγραφέας (Μπρούκλιν, Όρεγκον, Βέρμοντ, Ιταλία). Το 1967 τού απονεμήθηκε του Βραβείο Πούλιτζερ για το μυθιστόρημα Ο μάστορας.
Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν οι δύο τόμοι των διηγημάτων του με γενικό τίτλο Μπέρναρντ Μάλαμουντ – Άπαντα τα διηγήματα. Ο πρώτος τόμος, με τίτλο Το μαγικό βαρέλι και άλλες ιστορίες, κυκλοφόρησε το 2020 σε μετάφραση Σταυρούλας Αργυροπούλου. Τον Οκτώβριο του 2024 κυκλοφόρησε ο δεύτερος τόμος, με τίτλο Το καπέλο του Ρέμπραντ και άλλες ιστορίες, σε μετάφραση Τόνιας Κοβαλένκο.
Στον δεύτερο τόμο των διηγημάτων, Το καπέλο του Ρέμπραντ και άλλες ιστορίες, το συγγραφικό σύμπαν του Μάλαμουντ παρουσιάζεται πολύχρωμο, ηχηρό και συναρπαστικό. Η συλλογή περιέχει ιστορίες πολύ διαφορετικές σε ύφος και πλοκή, ξεκινώντας από έναν στιβαρό ρεαλισμό και αγγίζοντας τα μονοπάτια του μοντερνισμού. O Μάλαμουντ αγαπά τους αντιήρωες, πρόσωπα χαμένα πίσω από τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, που ζουν τις μικρές ζωές τους παλεύοντας με τους δικούς τους δαίμονες. Τον απασχολούν τα αιώνια πανανθρώπινα ζητήματα, ο έρωτας και ο χωρισμός, τα γηρατειά και ο θάνατος, η φθορά του σώματος και της ψυχής, και παράλληλα η τέχνη και η δημιουργία, οι εμπορικές συναλλαγές, ο βιοπορισμός σε δύσκολους καιρούς. Το περιβάλλον όπου εκτυλίσσονται οι ιστορίες είναι κυρίως ο αμερικανικός αστικός ιστός, σπίτια, μικρά καταστήματα, χώροι διασκέδασης, νεκροταφεία.
Πρόκειται για έναν συγγραφέα ιδιαίτερα γενναιόδωρο τόσο απέναντι στους ήρωές του, όσο και απέναντι στον αναγνώστη.
Ο Μάλαμουντ στήνει με μαεστρία τα σκηνικά των δραμάτων του, σμιλεύοντας με ευαισθησία τις μικρές λεπτομέρειες, ενώ δεν διστάζει να πειραματιστεί σκαρώνοντας ήρωες που είναι ζώα και πουλιά με ανθρώπινες ιδιότητες («Το εβραιοπούλι», «Βίοι Παρ-άλογοι»). Ένας άνδρας και μια γυναίκα που πενθούν τους συζύγους τους συναντιούνται στο νεκροταφείο και οι δρόμοι τους ενώνονται για λίγο («Πιο καλή η ζωή απ’ το θάνατο»), ένα μαύρο κοκαλιάρικο πουλί που μιλάει και σκέφτεται σαν άνθρωπος αναστατώνει τη ζωή μιας οικογένειας («Το εβραιοπούλι»), ένας λευκός άνδρας ελεύθερος φυλετικών προκαταλήψεων εξιστορεί τις δυσκολίες και την καχυποψία που αντιμετωπίζει στις σχέσεις του με μαύρους («Το μαύρο είναι το αγαπημένο μου χρώμα»).
Σε τρία διηγήματα («Το δικό του γυμνό», «Ο φυσητής γυαλιού της Βενετίας» και «Απεικονίσεις του καλλιτέχνη») εμφανίζεται ο ίδιος πρωταγωνιστής, ένας ανεπρόκοπος καλλιτέχνης, ο ζωγράφος Φίντελμαν. Στο πρώτο διήγημα, δυο απατεώνες τού αναθέτουν να ζωγραφίσει ένα πιστό αντίγραφο ενός πίνακα του Τισιάνο, ενώ στο δεύτερο τον συναντάμε ως βαρκάρη στη Βενετία, μεγαλύτερο σε ηλικία και έχοντας εγκαταλείψει τη ζωγραφική, να μαγεύεται από μια άγνωστη επιβάτιδα και να αρχίζουν μια σχέση που περιπλέκεται με τη συμμετοχή του συζύγου της γυναίκας. Το τρίτο διήγημα με τον Φίντελμαν, που έχει τίτλο «Απεικονίσεις του καλλιτέχνη», είναι μια περιπλάνηση στο καλλιτεχνικό παρελθόν του ζωγράφου. Εδώ η αφήγηση συχνά αποδομείται από παρεκβάσεις με σκέψεις, αναμνήσεις, περιγραφές έργων, φράσεις περίφημων δημιουργών και σε κάποια σημεία κατακερματίζεται τελείως, σαν να εξερευνούμε το περίπλοκο, ίσως και κάπως διαταραγμένο μυαλό του Φίντελμαν. Όχι μόνο η αφηγηματική τεχνική, με εμφανείς επιρροές από τον μοντερνισμό, αλλά και ο ίδιος ο τίτλος, που θυμίζει το «Πορτρέτο του καλλιτέχνη σε νεαρή ηλικία», παραπέμπουν, τουλάχιστον στη δική μου ανάγνωση, στον Τζέιμς Τζόις, σαν να κλείνει ο συγγραφέας το μάτι στον πρωτοπόρο ομότεχνό του.
Στο διήγημα με τίτλο «Στο Κιου Γκάρντενς», ο Μάλαμουντ αναφέρεται στην άλλη ιέρεια του μοντερνισμού, τη Βιρτζίνια Γουλφ, παρουσιάζοντας πραγματικά και επινοημένα γεγονότα της ζωής της με γνώμονα την ψυχική της διαταραχή. Στο τελευταίο διήγημα του τόμου, με τίτλο «Η Άλμα δικαιώνεται», o Μάλαμουντ ασχολείται με την περιπετειώδη ερωτική ζωή του ζεύγους Γκούσταφ και Άλμα Μάλερ.
Οι ιστορίες του είναι ευφάνταστες, χαρακτηρίζονται από ανατροπές, άλλοτε χιουμοριστικές και άλλοτε τραγικές, περιέχουν ερωτικές σκηνές, φρικώδεις και θανατερές εικόνες, ήρωες απόλυτα συνηθισμένους και καθημερινούς, καθώς και παρίες με περίεργα ήθη και εξεζητημένη συμπεριφορά. Τον Μάλαμουντ τον απασχολεί ιδιαίτερα η θέση των Εβραίων στο ιστορικό συνεχές και η συνύπαρξή τους με τους άλλους λαούς μέσα στο αστικό περιβάλλον, με οπτική περισσότερο ανθρωπολογική παρά πολιτική. Οι ήρωές του είναι επίμονοι μαχητές, αισιόδοξοι ακόμα και μέσα στην αρρώστια και το πένθος, αγωνίζονται για μια καλύτερη επόμενη μέρα. Σε κάποια διηγήματα η ιλαρή ατμόσφαιρα και οι παραιτημένοι χαρακτήρες μού θύμισαν κάτι από τον τσεχοφικό κόσμο. Οι συχνές αναφορές σε λογοτεχνικούς ήρωες, ποιητές, ζωγράφους και άλλους εικαστικούς φανερώνουν την ευρυμάθεια του συγγραφέα και την αγάπη του για το δημιουργικό κομμάτι του ανθρώπινου πολιτισμού. Όλες αυτές οι αναφορές είναι αξιοζήλευτα χωνεμένες στον ιστό των αφηγήσεων, δεν περισσεύουν ούτε κουράζουν τον αναγνώστη.
Ο Μπέρναρντ Μάλαμουντ ένας είναι στιλίστας της μικρής φόρμας. Χρησιμοποιώντας κατά βάση ρεαλιστικές αφετηρίες, απλώνει το σύμπαν των ηρώων του σε μια πολύχρωμη πανανθρώπινη βεντάλια με αναφορές σε μύθους και ιστορικά γεγονότα, στις τέχνες και τους δημιουργούς τους, πάντα με ανθρωπιστική οπτική και ευαισθησία. Πρόκειται για έναν συγγραφέα ιδιαίτερα γενναιόδωρο τόσο απέναντι στους ήρωές του, όσο και απέναντι στον αναγνώστη. Ο δεύτερος αυτός τόμος των διηγημάτων του αποτελεί μια αξιομνημόνευτη αναγνωστική εμπειρία.
Το καπέλο του Ρέμπραντ
και άλλες ιστορίες
Μπέρναρντ Μάλαμουντ
μετάφραση: Τόνια Κοβαλένκο
Εκδόσεις Καστανιώτη
512 σελ.
ISBN 978-960-03-6975-5
Τιμή €24,00
Μαρία Δριμή ιατρός εντατικολόγος και ασχολείται με την πεζογραφία και το θέατρο
https://diastixo.gr/kritikes/xenipezografia/25155-to-kapelo-tou-remprant
.png)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου