- Ανθούλα Δανιήλ
«Είμαι ένας κανονικός άνθρωπος, που έχει για πατέρα μια ιδιοφυΐα»· έτσι είπε ο Μάρκο Μορικόνε για τον πατέρα, Ένιο, στον δημοσιογράφο Άλντο Κατσούλο που προλογίζει το βιβλίο για τον διάσημο μουσικό, ο οποίος επένδυσε με τις αθάνατες δημιουργίες του θαυμάσιες ταινίες. Κι ενώ για το παγκόσμιο κοινό ο Μορικόνε βρίσκεται στην κορυφή, από τον Πρόλογο προκύπτει πως ο πατέρας και ο άνθρωπος ήταν ακόμα πιο ψηλά.
Έχουν γραφτεί πολλά βιβλία για τον Μορικόνε, αλλά το παρόν έχει νέες και άγνωστες πληροφορίες για τις ιδέες του, τις σχέσεις με τους συναδέλφους του, τους καβγάδες με τον Μποτσέλι και τον Παβαρότι, τα σοκολατάκια, την εμμονή του με τη μουσική σαν καταφύγιο από τον πόλεμο, την αποστασιοποίησή του από τη μοντέρνα μουσική, τα περιστατικά με τον Ρικάρντο Μούτι, την Τζόαν Μπαέζ, τον Κλιντ Ίστουγντ και τον Γουόρεν Μπίτι.
Ο Ένιο διατηρούσε την προφορά του Τραστέβερε, ήταν όμως Ρωμαίος άλλης εποχής. «Είμαι καθολικός, ψήφιζα τους Χριστιανοδημοκράτες, αλλά πάντα θεωρούσα τον Ιησού τον πρώτο κομμουνιστή». «Νιώθω να είμαι με το μέρος των φτωχών, παρόλο που έχω ένα ωραίο σπίτι – αλλά τα χρήματα δεν τα έκλεψα».
Με το ταλέντο έρχεται η επιτυχία, αλλά και με την πολλή δουλειά και την πείρα και την πίστη «στην τέχνη σου, όπως στη γυναίκα σου».
Στα χρόνια του πολέμου δούλευε στο ξυλουργείο ενός θείου του, μετέφερε στον φούρνο πριονίδι και πληρωνόταν με ένα καρβέλι ψωμί. Έκανε και άλλα σαν μικρό παιδί, για να φέρει χρήματα στην οικογένεια. Πήγαινε στο ωδείο και το απόγευμα έπαιζε τρομπέτα για τους Γερμανούς, που χόρευαν βαλς του Στράους με τα κορίτσια. Τότε ήταν που έσκασε και βόμβα στην οδό Ραζέλα. Ύστερα ήρθαν οι Αμερικανοί και ο Ένιο έπαιζε για κείνους και πληρωνόταν με άσπρο ψωμί, σοκολάτα, μαγειρεμένο φαγητό και τσιγάρα. Πουλούσε τα τσιγάρα και έφερνε τα χρήματα στο σπίτι. Μεγάλωσε, γνώρισε τη Μαρία και την παντρεύτηκε. Απέκτησαν τα παιδιά τους: Μάρκο, Τζοβάνι, Αλεσάντρα, Αντρέα. Δόθηκε με πίστη και αγάπη στην οικογένειά του και την τέχνη του. Με το ταλέντο έρχεται η επιτυχία, αλλά και με την πολλή δουλειά και την πείρα και την πίστη «στην τέχνη σου, όπως στη γυναίκα σου». Ο Μορικόνε είναι πολύ πιο σύνθετη προσωπικότητα από όσο ξέρουμε. Παρέμεινε όμως πάντα προσιτός σε όλους.
Οι Μάρκο Μορικόνε και Βαλέριο Καπέλι ξεκίνησαν από μια συνέντευξη στην Corriere della Sera με τίτλο «Ήταν ο πατέρας μου». Και ο Μάρκο αρχίζει από τότε που ήταν πέντε ετών και στεκόταν πίσω από την κλειστή πόρτα του δωματίου όπου εργαζόταν ο πατέρας του. Ένα δωμάτιο γεμάτο από δίσκους, ένα πικάπ, αναρίθμητα βραβεία και τιμητικές διακρίσεις. Τη νύχτα ο μικρός έβλεπε στα όνειρά του τους ήρωες του Σέρτζιο Λεόνε. Ένιωθε δέος για τον σπουδαίο μπαμπά του, που απομονωνόταν στο εργαστήριό του και έκανε τη μουσική στον κινηματογράφο πρωταγωνίστρια.
Στη Λάρισα ο μπαμπάς λατρεύεται σαν θεότητα πλάι στον Σέρτζιο Λεόνε, επειδή ο Κωνσταντίνος Παπακώστας ίδρυσε τον σύλλογο «Φίλοι μουσικής του Ennio Morricone της Ελλάδας», γιατί, σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής του, η μουσική του Μορικόνε ήταν το φάρμακό του.
Στα σαράντα του, ο Μάρκο εγκατέλειψε ό,τι έκανε και ακολούθησε τον πατέρα του σε όλον τον κόσμο. Ο πατέρας δίδασκε «τη στοργική αυστηρότητα και την πειθαρχημένη κυριαρχία στις σχέσεις των γονέων με τα μικρά παιδιά». «Στην αγάπη, όπως και στην τέχνη, η σταθερότητα είναι το παν...». «Έχω το κεφάλι μου γεμάτο από νότες· συγχορδίες· μερικές φορές νιώθω ότι θα εκραγεί».
Η μουσική φτάνει στην καρδιά πριν από το αυτί, έλεγε. Ήταν ταχύτατος στις διασκευές και αξιοποιούσε στις συνθέσεις του τους καθημερινούς θορύβους μέσα στο σπίτι και τον τενεκέ σαν όργανο στην ορχήστρα, το μπαλάκι του πινγκ-πονγκ, τις σφυρίχτρες. Μια μέρα εμφανίστηκε ο δάσκαλος, ο Σέρτζιο Λεόνε. Ο Σέρτζιο και ο Ένιο ήταν συμμαθητές στο δημοτικό και στο εστιατόριο όπου πήγαν για να φάνε και να κουβεντιάσουν, είδαν τη φωτογραφία τους στον τοίχο. Ο εστιάτορας ήταν συμμαθητής τους... Η συνεργασία με τον Λεόνε έφερε μεγάλες επιτυχίες. Ο Σέρτζιο έλεγε πως ο Ένιο με τη μουσική του έκανε τους ηθοποιούς να μιλούν και ότι με τις νότες ήταν ικανός να αναδείξει ένα βλέμμα ή ένα πλάνο.
Από μετακόμιση σε μετακόμιση, βρέθηκαν στην Πιάτσα Βενέτσια σε ένα σπίτι του 1585, δημιουργία του πρωταγωνιστή του ιταλικού μπαρόκ Τζιάκομο ντέλα Πόρτα. Από αυτό το σπίτι πέρασαν πολλοί ηθοποιοί, σκηνοθέτες και εκεί συνέθεσε πολλά από τα έργα του. Ακολουθούν ιστορίες με τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, την απειλή απαγωγής της κόρης του κι άλλα πολλά. Στο ταξίδι του Μάρκο με τον πατέρα του στη Μόσχα, όμως, συνέβη το καταπληκτικό:
Πριν επιβιβαστούμε για Ρώμη, μου έδωσε στο χέρι την τσάντα του με τις παρτιτούρες. Ήταν γι’ αυτόν το πιο πολύτιμο πράγμα στον κόσμο. Ήταν η δική του τιάρα από διαμάντια. Έμεινα ενεός, με μια έκφραση γεμάτη ευγνωμοσύνη. Κοιταχτήκαμε στα μάτια χωρίς να πούμε λέξη. Ήταν το σημάδι ότι είχε αποφασίσει να εναποθέσει την εμπιστοσύνη του σε μένα.
Η Μαρία ήταν φανταστική σύντροφος. Διάβαζε τα σενάρια και μετέφερε στον Ένιο το περιεχόμενο. Ήταν το πρώτο του χειροκρότημα, είχε καθοριστικό ρόλο, αν και σιωπηλή και πειθήνια. Εκείνος την έβαζε να ακούσει τα πάντα από πριν. Εκείνη έδινε τη δική της οπτική: «Κράτα αυτό, πέτα εκείνο». Ο Ένιο τη θεωρούσε εκφραστή της κοινής γνώμης. Επίσης, δεν επιτρεπόταν στο σπίτι να ακούγεται άλλη μουσική, για να μην επηρεάζεται.
Κομμάτια του Μορικόνε έχουν χρησιμοποιηθεί από πολλά μοντέρνα συγκροτήματα, όπως και από τον Σπρίνγκστιν – τις τέσσερις νότες με φυσαρμόνικα από το Κάποτε στη Δύση. Εκείνος ο ήχος ήταν ένα σύμβολο για τη μνήμη του θεατή. Τον αγαπούσαν οι Αμερικανοί ηθοποιοί. Ο Παζολίνι τού είχε δώσει λευκή επιταγή: «Κάντε όπως νομίζετε».
Ο Ένιο Μορικόνε συμμετείχε και σε μέτριες ταινίες, αν μπορούσε να βοηθήσει. Εκτός από τη μουσική, αγαπούσε και το σκάκι, το έβλεπε σαν παρτιτούρα. Το σκάκι είναι συγγενής των μαθηματικών και τα μαθηματικά αντίστοιχα της μουσικής. Επίσης, είχε γοητευτεί από τον Χένρι Μουρ και τον Πικάσο... του άρεσε ο Μάλερ, ο Στραβίνσκι, ο Παλεστρίνα, ο Μοντεβέρντι, ο Μπαχ, ο Ραβέλ, ο Ντεμπισί. Δημιούργησε τη μουσική σε πέντε ταινίες του Μπερτολούτσι, έκανε πολλές σημαντικές συνεργασίες, απέρριψε άλλες, ήρθε σε επαφή με όλους τους μύθους του σινεμά, αλλά δεν δούλεψε κυνηγώντας την επιτυχία. Το 2007 τού απονεμήθηκε το βραβείο Όσκαρ για τη συνολική του προσφορά στη μουσική για τον κινηματογράφο. Το 2016 πήρε ένα ακόμα Όσκαρ – και τα δύο τα αφιέρωσε στη μαμά μου. Ακολούθησαν πολλές και μεγάλες τιμές, αναγνώριση και αγάπη από όλους και εκείνους που τον είχαν αρνηθεί, μέχρι που έπεσε και χτύπησε... «Ο μπαμπάς μου είναι ζωντανός στο σπίτι, όλα μιλούν για κείνον, δεν έφυγε ποτέ».
Το βιβλίο είναι γραμμένο απλά και συγκινητικά από έναν τρυφερό θαυμαστή γιο κι έναν φίλο του δημοσιογράφο για έναν σπουδαίο άνθρωπο και πατέρα. Στο εξώφυλλο, ο Ένιο Μορικόνε στο κόκκινο βελούδο...
Ennio Morricone
Η ιδιοφυΐα, ο άνθρωπος, ο πατέρας
Marco Morricone – Valerio Cappelli
Πρόλογος: Aldo Cazzullo
Μετάφραση: Στέλλα Αναστασοπούλου – Ιωάννα Καραμαλή
Μετρονόμος
192 σελ.
ISBN 978-618-5748-81-4
Τιμή €16,96
Ανθούλα Δανιήλ δρ Φιλολογίας, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας, μέλος της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών και μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.
https://diastixo.gr/kritikes/diafora/25189-ennio-morricone
.png)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου