- Τόνια Μασουρίδου
Με έναν στίχο από τον Μεγάλο ερωτικό για τίτλο, κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Φίλντισι ένα ανθολόγιο επιστολών διάσημων ζευγαριών. Το βιβλίο Αν μ’ αγαπάς κι είν’ όνειρο… έχουν επιμεληθεί η Σύσση Καπλάνη και η Πώλα Τσακίρη, ενώ το εξώφυλλο έχει φιλοτεχνήσει η Βασιλική Χρονοπούλου.
Μέσα σε μια καθημερινότητα, στην οποία κυριαρχούν η βία και οι απειλές, ένας τόμος με επιστολές διάσημων ερωτευμένων μεταμορφώνει τα χρώματα της στιγμής και μαλακώνει την αντίληψή μας για τον κόσμο. Και όσο εμβαθύνει κανείς στις σελίδες του, τόσο γνωρίζει αλλιώτικα ψυχικά τοπία γνωστών μορφών της πολιτικής, της επιστήμης και της τέχνης. Μια αίσθηση ήρεμης σαγήνης προσφέρει στον αναγνώστη το εν λόγω έργο.
Στο τέλος του βιβλίου η πλούσια βιβλιογραφία, η οποία χρησιμοποιήθηκε, υπογραμμίζει την προσεκτική έρευνα που απαιτήθηκε για την εκπόνησή του. Γιατί, εκτός από τις επιστολές που παρατίθενται, αναφέρονται και λεπτομερή βιογραφικά στοιχεία των επιστολογράφων. Πρόκειται για μια αναγνωστική διαδρομή μέσα στον χρόνο, όπου ανάμεσα στα ιστορικά γεγονότα αποκαλύπτονται αθέατες πλευρές προσωπικοτήτων, στις οποίες κυριαρχεί το συναίσθημα και η ευαισθησία.
Μέσα σε μια καθημερινότητα, στην οποία κυριαρχούν η βία και οι απειλές, ένας τόμος με επιστολές διάσημων ερωτευμένων μεταμορφώνει τα χρώματα της στιγμής και μαλακώνει την αντίληψή μας για τον κόσμο.
Πόσο μας εκπλήσσει ο τρομερός βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος Η’ (1491-1547), όταν γράφει θερμά ερωτικά λόγια στην Άννα Μπόλεϊν (1502-1536), την οποία αργότερα βαρέθηκε και την καταδίκασε σε θάνατο δι’ αποκεφαλισμού! Ή ο ισχυρός κατακτητής Ναπολέων Βοναπάρτης, που γράφει στην Ιωσηφίνα: «…Ποια τέχνη έμαθες για να αιχμαλωτίζεις τα λογικά μου, να απορροφάς τον χαρακτήρα μου ολάκερο μέσα σου; Είναι μια αφοσίωση ακριβή μου, που θα τελέψει μόνο όταν πεθάνω. “Έζησε για την Ιωσηφίνα”, ιδού ο επιτάφιός μου. Αγωνιώ να είμαι κοντά σου, σχεδόν πεθαίνω από τη λαχτάρα για την παρουσία σου…».
Πίσω, λοιπόν, από την εξουσία και τους πολέμους, πίσω από τις καλλιτεχνικές δημιουργίες και τα επιστημονικά επιτεύγματα, υπάρχει, όπως μας αποκαλύπτουν οι επιστολές, μια ελκτική δύναμη που λυγίζει και τα πιο ατσάλινα προσωπεία με τις δονήσεις της, υποβάλλοντας στις ψυχές την πεποίθηση ότι βρίσκονται σε έναν ιδανικό κόσμο.
Γράφει ο Φραντς Λιστ στην αγαπημένη του, κόμισσα Μαρί ντ’ Αγκού: «Η αγάπη δεν είναι δικαιοσύνη. Η αγάπη δεν είναι καθήκον. Ούτε και ικανοποίηση είναι, μα μυστηριωδώς τα περιέχει όλα αυτά. Υπάρχουν χίλιοι τρόποι για να τη βιώνει κανείς, χίλιοι τρόποι να την εφαρμόζει, μα για εκείνους που η καρδιά τους είναι απόλυτα και απείρως διψασμένη, υπάρχει μόνο ένας, αιωνίως ένας, χωρίς αρχή και τέλος…».
Όμως ο έρωτας, όπως φαίνεται στις επιστολές του Ρίλκε προς τη Λου-Αντρέας Σαλομέ, ανοίγει και δυσπρόσιτα μονοπάτια ανάλυσης της τέχνης. Έτσι, συνεπαρμένος ο ποιητής από τη συνάντησή του με τον Ροντέν, γράφει στην αγαπημένη του: «Ο Ροντέν, που γεννήθηκε μέσα στη φτώχεια και την ταπείνωση, είδε καλύτερα από τον καθένα ότι όλη η ομορφιά που υπάρχει μέσα στους ανθρώπους και τα ζώα και τα αντικείμενα κινδυνεύει από τις σχέσεις και τον χρόνο, ότι είναι μια στιγμή, ένα παλικάρι που έρχεται και φεύγει σε όλες τις ηλικίες, μα δεν κρατάει. Αυτό που τον προβλημάτισε ήταν απλά η όψη αυτού που θεωρούσε απαραίτητο, αναγκαίο και καλό: η όψη του κάλλους. Εκείνος ήθελε να υπάρχει και βρήκε την εργασία του στο να μοντάρει αντικείμενα (γιατί τα πράγματα έχουν αντοχή) μέσα στον λιγότερο απειλητικό, πιο γαλήνιο και πιο αιώνιο κόσμο του χώρου…».
Τελειώνοντας το βιβλίο με τις ερωτικές επιστολές διάσημων ζευγαριών, ο αναγνώστης έχει γνωρίσει τόσες μυστικές ζωές, που τον βοηθούν να ισορροπήσει και τον δικό του εσωτερικό κόσμο, αφού διαπιστώνει πόσο ανθρώπινα τρωτές ήταν οι προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την ιστορία και τον πολιτισμό.
Αν μ’ αγαπάς κι είν’ όνειρο…
Ανθολόγιο επιστολών διάσημων ζευγαριών
Συλλογικό έργο
επιμέλεια: Σύσση Καπλάνη – Πώλα Τσακίρη
Φίλντισι
566 σελ.
ISBN 978-618-5738-46-4
Τιμή €26,50
Η Τόνια Μασουρίδου είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.
https://diastixo.gr/kritikes/diafora/25947-an-m-agapas-ki-ein-oneiro
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου