- Τόνια Μασουρίδου
Ένα από τα πιο αξιόλογα βιβλία των τελευταίων χρόνων είναι, κατά τη γνώμη μου, αυτό που κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάιο από τις Εκδόσεις Γκοβόστη και αναφέρεται στη ζωή και τη δράση του Αμερικανού διπλωμάτη Τζορτζ Χόρτον, ο οποίος ξεχώρισε για το θάρρος και τον ανθρωπισμό του στην καταστροφή της Σμύρνης, όπου υπηρετούσε τη δεύτερη θητεία του ως γενικός πρόξενος.
Το εν λόγω βιβλίο είναι αποτέλεσμα μιας κοπιαστικής και μακροχρόνιας έρευνας του ζεύγους Ismini και Christopher Lamb, οι οποίοι, εκτός από τη μελέτη δεκάδων αρχείων και εγγράφων, ταξίδεψαν σε πολλά μέρη για φωτογραφίες και επιτόπια αναζήτηση υλικού. Την εξαιρετική μετάφραση του έργου στα ελληνικά υπογράφει η Διονυσία Ζάφειρα.
Χαρακτηριστική, επίσης, για το ηθικό ανάστημα του Τζορτζ Χόρτον είναι η αφιέρωση των συγγραφέων, που υπάρχει στην αρχή του βιβλίου· εκτός από την κόρη του Χόρτον, Νάνσι, οι συγγραφείς αφιερώνουν το πόνημά τους «…και στα θύματα των διωγμών ανά την υφήλιο ανεξαρτήτως καταγωγής, θρησκεύματος, χρώματος, ανθρώπους στους οποίους αφιέρωσε τη ζωή του ο Τζορτζ Χόρτον».
Δεν πρόδωσε τη συνείδησή του, αναλαμβάνοντας την ευθύνη να πει «την πραγματική ιστορία της Σμύρνης και της μεγάλης προδοσίας προς την Ελλάδα».
Όμως, πέρα από την έμπρακτη ευαισθησία του προς τον συνάνθρωπο, ο Χόρτον, όπως μαθαίνουμε μέσα από τις σελίδες αυτής της βιογραφίας, διέθετε χαρισματική προσωπικότητα, με ιδιαίτερο ταλέντο στη λογοτεχνία, έναν τομέα όπου διέπρεψε στη χώρα του. Τα ποιήματά του συμπεριλήφθηκαν σε ανθολογίες και σχολικά βιβλία. Εντύπωση προκαλεί η τόλμη του να γράψει ένα ποίημα για τον μεγαλύτερο εν ζωή, τότε, ποιητή της Αμερικής, τον Ουόλτ Ουίτμαν, το οποίο ο ίδιος ο Ουίτμαν χαρακτήρισε πολύ καλό και έστειλε στον Χόρτον μια δερματόδετη έκδοση του Leaves of Grass με αφιέρωση.
Λάτρης της κλασικής αρχαιότητας, ο Χόρτον λαχταρούσε να γνωρίσει την Ελλάδα, θεωρώντας τους μεγάλους κλασικούς ως το πολύτιμο καταφύγιό του. Όταν διορίστηκε πρόξενος στην Αθήνα τελειοποίησε γρήγορα τα νέα ελληνικά του και συνέγραψε πλήθος βιβλίων στα ελληνικά και στα αγγλικά, μερικά από τα οποία έγιναν επιτυχίες και απέσπασαν διθυραμβικές κριτικές. Ο Χόρτον πρόβαλλε, κατά τη διάρκεια της περιοδείας του στην Αμερική των αρχών του 20ού αιώνα, όπου κυριαρχούσαν οι ιεραπόστολοι και οι έμποροι, το αρχέτυπο του Οδυσσέα ως το πρόσωπο του «τυπικού Έλληνα». Περιπλανώμενος, τολμηρός, ευρηματικός, με βαθύ σεβασμό στα Θεία και αγάπη προς την οικογένεια, χαρακτηριστικά που περιέγραφαν και τη δική του προσωπικότητα.
Ο αναγνώστης που θα ταξιδέψει στα τελευταία επεισόδια της οδύσσειας του Αμερικανού προξένου, θα εκπλαγεί από τους αγώνες που έδωσε για να υπερνικήσει τις ψευδείς ειδήσεις, την παραπληροφόρηση και τη συγκάλυψη μαζικών δολοφονιών, καθώς και από τη σθεναρή του στάση προκειμένου να αποδείξει ότι η εκάστοτε εξωτερική πολιτική των κρατών έπρεπε να στηρίζεται σε μια ηθική βάση. Ο Τζορτζ Χόρτον δεν πτοήθηκε από τις πολιτικές δολοπλοκίες της Τουρκίας και των Συμμάχων, που ενδιαφέρονταν για τα κέρδη από τις πλουτοπαραγωγικές πετρελαιοπηγές, και δεν πρόδωσε τη συνείδησή του, αναλαμβάνοντας την ευθύνη να πει «την πραγματική ιστορία της Σμύρνης και της μεγάλης προδοσίας προς την Ελλάδα».
Τελειώνοντας το βιβλίο του ζεύγους Lamb, ο αναγνώστης διαπιστώνει ότι τα ζητήματα που ταλάνιζαν τον Αμερικανό πρόξενο εξακολουθούν να επηρεάζουν τη χώρα μας μέχρι σήμερα.
George Horton
Η Καταστροφή της Σμύρνης μέσα από την οδύσσεια του Αμερικανού Προξένου
Ismini & Christopher Lamb
μετάφραση: Διονυσία Ζάφειρα
Εκδόσεις Γκοβόστη
616 σελ.
ISBN 978-960-606-317-6
Τιμή €33,00
Τόνια Μασουρίδου συγγραφέας και μεταφράστρια
https://diastixo.gr/kritikes/meletesdokimia/25376-george-hortonn
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου