- Αγγελική Στεφανίδου
Ο τίτλος της συλλογής διηγημάτων Η αλήθεια είναι πολλές της Κλεονίκης Δρούγκα (εκδ. Νίκας, 2024) από μόνος του προκαλεί και υπονοεί την πολλαπλότητα των βιωμάτων, την υποκειμενικότητα της ανθρώπινης εμπειρίας, αλλά και την αναζήτηση –ίσως μάταιη, ίσως σωτήρια– για την αυθεντικότητα.
Η συλλογή περιλαμβάνει 37 διηγήματα, οργανωμένα σε έξι θεματικές ενότητες: εαυτός, οι άλλοι, έρωτας, οικογένεια, προσφυγιά, μέλλον. Μέσα από αυτές η συγγραφέας χαρτογραφεί το ψυχικό και κοινωνικό τοπίο της σύγχρονης ζωής με λόγο λιτό, άμεσο, αλλά πάντα φορτισμένο με το ποιητικό της βλέμμα, ένα βλέμμα που δεν παύει να στέκεται με ενσυναίσθηση και κατανόηση απέναντι στον Άνθρωπο.
Η πρώτη ενότητα, Εαυτός, είναι μια κατάδυση στον εσωτερικό κόσμο, τις μάχες και τις σιωπές της αυτογνωσίας. Οι ιστορίες αυτής της ενότητας αγγίζουν την πάλη με τις προσωπικές αλήθειες, τα ερωτήματα που αναδύονται από τις σχέσεις, τους αποχωρισμούς, τις επιλογές και τις σιωπηρές υποχωρήσεις. Ο εσωτερικός μονόλογος, η εξομολογητική διάθεση και η υπαρξιακή αγωνία διατρέχουν το κάθε κείμενο, μετατρέποντας τη γραφή σε καθρέφτη του αναγνώστη.
Στη δεύτερη ενότητα, Οι άλλοι, φωτίζεται η επίδραση των άλλων πάνω μας – των σημαντικών και των λιγότερο σημαντικών. Πώς μας καθορίζουν οι σχέσεις, πώς διαχειριζόμαστε τα συναισθηματικά «απορρίμματα» που μας φορτώνουν, πώς ισορροπούμε ανάμεσα στο «δούναι» και το «λαβείν». Η Δρούγκα στήνει χαρακτήρες που μοιάζει να έχουν ξεπηδήσει από τη δική μας καθημερινότητα.
Χαρτογραφεί το ψυχικό και κοινωνικό τοπίο της σύγχρονης ζωής με λόγο λιτό, άμεσο, αλλά πάντα φορτισμένο με το ποιητικό της βλέμμα.
Η ενότητα Έρωτας αποτελεί έναν λυρικό στοχασμό πάνω στη δύναμη, την απουσία ή την απώλεια του έρωτα. Ο έρωτας εδώ δεν είναι εξιδανικευμένος αλλά απογυμνωμένος, με όλες του τις αντιφάσεις: ανεκπλήρωτος, εξ αποστάσεως, κατά φαντασίαν, συμβιβαστικός. Η συγγραφέας αποτυπώνει με ευαισθησία την τρωτότητα της ανθρώπινης καρδιάς, αλλά και τη μοναξιά που συχνά υποκρύπτεται ακόμα και στις πιο «γεμάτες» σχέσεις.
Στην Οικογένεια, η συγγραφέας καταπιάνεται με το πιο οικείο και ταυτόχρονα πιο περίπλοκο πλαίσιο σχέσεων: τη μητέρα και την αμφίθυμη αγάπη της, τους ηλικιωμένους που εγκαταλείπονται, τα αγαπημένα πρόσωπα που απουσιάζουν. Η οικογένεια εμφανίζεται ως θερμοκήπιο αγάπης και, ταυτόχρονα, ως τόπος τραυμάτων, ένα δίπολο που γεννά ισχυρές συναισθηματικές εντάσεις.
Η πέμπτη ενότητα, Προσφυγιά, μεταφέρει το βλέμμα σε εκείνους που έχουν χάσει πατρίδα και ζωή. Οι αφηγήσεις διαποτίζονται από πόνο, αλλά και από μια ακατάβλητη ανάγκη για επικοινωνία και επαφή. Η συγγραφέας δεν καταγράφει απλώς· αφουγκράζεται, μοιράζεται, αναπαριστά.
Στην τελευταία ενότητα, Μέλλον, η ελπίδα και η αγωνία συνυπάρχουν με φράσεις-προβλέψεις που αφορούν όχι απλώς το αύριο, αλλά το βαθύτερο ανθρώπινο αίτημα για ουσία και αλήθεια.
Η γραφή της Κλεονίκης Δρούγκα είναι άρτια και πολυεπίπεδη, κινηματογραφική, γεμάτη εικόνες που μαγεύουν και συναισθηματικά βάθη που ταράζουν. Η γλώσσα της αξιοποιεί το στολίδι όπου υπάρχει ανάγκη: οι φράσεις «Τα νερά τρέχουν από τα μαλλιά της, το χώμα κολλάει στα χείλη της» («Στο Ρελαντί») είναι ενδεικτικές του οπτικού δυναμισμού της αφήγησης. Σε άλλα σημεία, οι λεκτικές κατασκευές μοιάζουν σχεδόν αποστάγματα ποίησης («Νάμα»): «Βλέπει μπροστά της τα φωνήεντα και τα σύμφωνα των λέξεων να τουρτουρίζουν, να αναμιγνύονται άναρχα, να ψάχνουν πετσέτα».
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον τίτλο της συλλογής: «Η αλήθεια είναι πολλές», που υπονοεί όχι μόνο την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας, αλλά και την προσωπική φύση κάθε εμπειρίας. Η συγγραφέας αποδέχεται και αποτυπώνει ότι κάθε άνθρωπος έχει τη δική του αλήθεια, και μέσα από τις ιστορίες της επιχειρεί να τους δώσει φωνή.
Εντέλει, η συλλογή αυτή δεν είναι απλώς ένα λογοτεχνικό επίτευγμα· είναι μια πράξη ευαισθησίας, παρατήρησης, κατανόησης. Η Κλεονίκη Δρούγκα, με την ωριμότητα και την εκφραστική της ευστοχία, μας προσκαλεί σε έναν κόσμο που δεν χαρίζεται στις βεβαιότητες αλλά τολμά να κινηθεί στον χώρο των αντιφάσεων, της τρυφερότητας, της απώλειας, της αγάπης. Ένα βιβλίο που δεν διαβάζεται μόνο· βιώνεται. Και που, όπως κάθε σημαντικό έργο τέχνης, μας αφήνει λίγο πιο πλούσιους και λίγο πιο ανθρώπινους.
«Όλα έχουν λίγη σκοτεινιά, ακόμη και το φως το ίδιο», γράφει ο Antonio Porchia στο μότο που επέλεξε η συγγραφέας. Και πράγματι, μέσα από αυτό το φως και τη σκιά, η Κλεονίκη Δρούγκα μάς προσφέρει μια συλλογή που φωτίζει ακριβώς εκεί που πονάμε – και άρα εκεί που ζούμε αληθινά.
[Η Αγγελική Στεφανίδου είναι φιλόλογος, επιμελήτρια κειμένων.]
Η αλήθεια είναι πολλές
Κλεονίκη Δρούγκα
Εκδόσεις Νίκας
166 σελ.
ISBN 978-960-296-517-7
Τιμή €13,50
https://diastixo.gr/kritikes/ellinikipezografia/25663-alitheia-einai-polles
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου