- Χρήστος Ιωάννου
«Όλοι ζούμε στην Αμερική, η Αμερική είναι υπέροχη»: Με αυτούς τους στίχους των Rammstein ο Νέσμπο υποδέχεται και καλωσορίζει το αναγνωστικό κοινό στο νέο μυθιστόρημά του, Η ώρα του λύκου (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Εκδόσεις Μεταίχμιο 2025), στην Πολιτεία της Μινεσότα, όπου προσγειώνεται ο Νορβηγός συγγραφέας Χόλγκερ Ρούντι τον Σεπτέμβριο του 2022 για να ερευνήσει μία σειρά από φόνους που έλαβαν χώρα έξι χρόνια πριν (2016) και ερευνήθηκαν από τον Νορβηγοαμερικανό ντετέκτιβ Μπομπ Οζ.
Όμως, η έρευνα αυτή δεν είναι καθόλου απλή. Ο συγγραφέας (δις), τόσο ο Νέσμπο, όσο και το alter ego του στην υπόθεση, επιχειρούν να «φορέσουν» τα παπούτσια του δράστη και να βουτήξουν σε κάτι πολύ βαθύτερο και σκοτεινό: στον ανθρώπινο εγκέφαλο, προκειμένου να κατανοήσουν «τι είναι αυτό που οδηγεί τους καλούς ανθρώπους να γίνονται τέρατα;» και θέτοντας το ερώτημα –προς εαυτόν και αναγνωστικό κοινό– «αν θα μπορούσα να βρεθώ εγώ σ’ αυτή τη θέση».
Κεντρικό πρόσωπο στο ταξίδι της αναζήτησης είναι ο ντετέκτιβ Μπομπ Οζ, αντικομφορμιστής και αυτοκαταστροφικός, ο οποίος όσο πιο πολύ κοιτάζει την άβυσσο –τον δολοφόνο–, τόσο πιο πολύ τον κοιτάζει και αυτή, αναβιώνοντας τη δική του προσωπική τραγωδία και οδηγώντας τον σε μία τρομακτική διαπίστωση: ο δολοφόνος τού θυμίζει τον εαυτό του.
Μοναδική παρηγοριά και συνοδοιπόρος του σε αυτό είναι ο Μάικ Λούντε, ένας ταριχευτής ζώων, ο οποίος επικοινωνεί μαζί του, με αποτέλεσμα οι δυο τους να αναπτύξουν μία ειλικρινή φιλία, βρίσκοντας έτσι έναν χώρο ελεύθερης έκφρασης των συναισθημάτων και των βιωμάτων τους, ενώ παράλληλα μέσω αυτού μάς εισάγει και στην τέχνη της ταρίχευσης και στη φιλοσοφία που κρύβεται πίσω απ’ αυτήν, από τη σκοπιά των επαγγελματιών αλλά και όσων την επιλέγουν ως πελάτες. Μάλιστα, σε ένα σημείο ο χαρακτήρας του Χόλγκερ αναφέρει ότι «και εγώ είμαι ταριχευτής», όντας ένας συγγραφέας που ερευνά παλαιότερες δολοφονίες και άλλες ιστορίες του παρελθόντος.
Ένα έργο δεν θα ήταν γραμμένο από τον Νέσμπο αν δεν έθιγε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα και αν δεν έθετε βαθιά προσωπικά ερωτήματα και προβληματισμούς.
Βρισκόμαστε, λοιπόν, στη Μινεάπολη, μια πόλη που έχει άμεση σύνδεση με τη Νορβηγία λόγω των σκανδιναβικών ριζών μιας μεγάλης μερίδας του πληθυσμού της, με έκδηλη την αντίθεση πλουσίων-φτωχών και την ύπαρξη συμμοριών στο υποανάπτυκτο κομμάτι της περιοχής, η οποία είχε εναποθέσει τις ελπίδες της στην προεδρία Ομπάμα, μετρά τις πληγές της από τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ (2020), περνώντας στην τραμπική εποχή, βασανιζόμενη από τα ρατσιστικά φαινόμενα και την αυξανόμενη οπλοκατοχή.
Η αφήγηση εναλλάσσεται μεταξύ 2022 (παρόν) και 2016 (φλας μπακ), δίνοντας στον Νέσμπο τη δυνατότητα να περιγράψει γεωγραφικά και να σχολιάσει οικονομικά και κοινωνικοπολιτικά την κατάσταση στην Πολιτεία αλλά και στις ΗΠΑ γενικότερα, στρέφοντας τους προβολείς πότε στο παρασκήνιο και πότε στην κεντρική σκηνή της εξέλιξης των γεγονότων, φωτίζοντας τον εκάστοτε ήρωά του.
Οι πιστοί αναγνώστες και οι πιστές αναγνώστριες του Νέσμπο διακρίνουν και στην Ώρα του λύκου μερικά από τα στοιχεία που αποτελούν σήμα κατατεθέν της γραφής του, όπως τους αληθινούς διαλόγους, την αυτοαναφορικότητα, τις πολλές μουσικές και λογοτεχνικές αναφορές, που προέρχονται όχι μόνο από τη συγγραφική του ιδότητα αλλά και από το μουσικό παρελθόν του, καθώς και τη διαχρονική σχέση Νορβηγίας-ΗΠΑ.
Επίσης, ένα έργο δεν θα ήταν γραμμένο από τον Νέσμπο αν δεν έθιγε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα και αν δεν έθετε βαθιά προσωπικά ερωτήματα και προβληματισμούς. Εδώ, στην Ώρα του λύκου, η οπλοκατοχή παίζει καταλυτικό ρόλο στο χτίσιμο και καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «το όπλο που σφυρηλατείς θα στραφεί κάποτε εναντίον σου». Ωστόσο, ο Νέσμπο παρουσιάζει εξίσου και τις δύο όψεις του νομίσματος και αφήνει τα συμπεράσματα για το κοινό.
Αποκορύφωμα όλων αυτών που προαναφέρθηκαν είναι η μοναξιά, ό,τι νιώθουμε «επειδή όλοι είμαστε μόνοι» και απλώς επιθυμούμε κάποιον να μας καταλάβει. Από τον δολοφόνο και τον ντετέκτιβ Οζ μέχρι τον τελευταίο χαρακτήρα της ιστορίας, η μοναξιά είναι όχι μόνο καθολική, αλλά και ο κινητήριος μοχλός για πολλές ανθρώπινες πράξεις.
Κλείνοντας, το μυθιστόρημα Η ώρα του λύκου δεν είναι απλώς ένα κλασικό whodunnit, μια ξεκάθαρη αναμέτρηση του καλού με το κακό, αλλά είναι ένα πολυδιάστατο έργο με έντονο κοινωνικοπολιτικό σχολιασμό και μια εσωτερική ματιά στο πένθος και στη μοναξιά, αποδεικνύοντας ότι μέσα μας υπάρχει και το καλό και το κακό – είναι μία διαρκής μάχη, όπου το περιβάλλον ή τα γεγονότα στη ζωή μας μπορούν να μας οδηγήσουν και στις δύο πλευρές.
Η ώρα του λύκου
Jo Nesbo
μετάφραση: Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη
Μεταίχμιο
472 σελ.
ISBN 978-618-03-4508-7
Τιμή €19,90
Χρήστος Ιωάννου δημοσιογράφος
https://diastixo.gr/kritikes/xenipezografia/25877-i-ora-tou-likou
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου