.jpg)
- Αγγελική Δημοπούλου
Ο Αμπντουλάι Σιλά είναι μηχανικός, κοινωνικός ερευνητής και συγγραφέας από τη Γουινέα-Μπισάου. Υπήρξε ένας από τους ιδρυτές του πρώτου μη κρατικού εκδοτικού οίκου της χώρας, ο οποίος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της εγχώριας λογοτεχνίας στο εξωτερικό. Έχει γράψει μυθιστορήματα, θεατρικά και διηγήματα. Έργα του έχουν τιμηθεί με σημαντικά βραβεία σε Γουινέα-Μπισάου, Γαλλία και Πορτογαλία. Η Έσχατη τραγωδία είναι το πρώτο βιβλίο της Γουινέα-Μπισάου που μεταφράστηκε στα αγγλικά και το πρώτο μυθιστόρημά του που κυκλοφορεί στα ελληνικά, από τις Εκδόσεις Βακχικόν, σε μετάφραση του Δημήτρη Χατζηκωνσταντίνου.
Το μυθιστόρημά σας Έσχατη τραγωδία κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά. Πώς νιώθετε που το ελληνικό αναγνωστικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να διαβάσει αυτό το βιβλίο;
Νιώθω μεγάλη τιμή και ευγνωμοσύνη για τις Εκδόσεις Βακχικόν για την κυκλοφορία αυτού του μυθιστορήματος σε μια τόσο πλούσια γλώσσα όπως η ελληνική, καθώς και για το ότι δίνει στους Έλληνες αναγνώστες την ευκαιρία να έχουν πρόσβαση σε μια ιστορία από μια χώρα που μπορεί να δείχνει τόσο μακρινή. Όπως είναι ευρέως γνωστό, υπάρχουν όλο και λιγότερες ευκαιρίες για τα λογοτεχνικά έργα Αφρικανών συγγραφέων να φτάσουν στον δυτικό κόσμο, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές χώρες. Σε αυτή την εποχή που λέγονται τόσα για την παγκοσμιοποίηση, αυτό που βλέπουμε στην πραγματικότητα είναι μια μονόδρομη ροή πολιτιστικών αγαθών, ειδικά βιβλίων, κι αυτό αποτελεί μια αντίφαση που πρέπει να αντιμετωπιστεί.
«Μέχρι τα λιοντάρια να αποκτήσουν τους δικούς τους ιστορικούς, οι κυνηγοί θα είναι πάντα οι ήρωες των κυνηγετικών ιστοριών».
Στο βιβλίο σας διαβάζουμε μια ιστορία για την αποικιακή περίοδο στη Γουινέα-Μπισάου. Ποιοι ήταν οι λόγοι που σας οδήγησαν να γράψετε γι’ αυτό;
Υπάρχει μια πολύ δημοφιλής αφρικανική παροιμία, που λέει: «Μέχρι τα λιοντάρια να αποκτήσουν τους δικούς τους ιστορικούς, οι κυνηγοί θα είναι πάντα οι ήρωες των κυνηγετικών ιστοριών». Αυτό ακριβώς συμβαίνει γενικά, όχι μόνο στα βιβλία ιστορίας των πρώην αποικιακών δυνάμεων, αλλά και σε πολλές άλλες αφηγήσεις σχετικά με την αποικιοκρατία. Υπάρχουν ιστορικά ψεύδη που επιμένουν πεισματικά, καθώς και στερεότυπα σχετικά με τη σχέση μεταξύ του αποικιοκρατούμενου και του αποικιοκράτη που όχι μόνο διαστρεβλώνουν την ιστορική αλήθεια, αλλά και ενισχύουν στάσεις και συναισθήματα που συντηρούν αυτό που ονομάζουμε αποικιοκρατική νοοτροπία. Είναι επομένως απολύτως απαραίτητο, στο πλαίσιο της προσπάθειας εξάλειψης αυτής της επίμονης μορφής αποικιοκρατίας, να δημιουργηθεί ένα διαφορετικό είδος αφήγησης, ένα είδος αφήγησης που θα βοηθά επίσης στην αποκατάσταση της αξιοπρέπειάς μας. Το μυθιστόρημα Έσχατη τραγωδία είναι μια προσπάθεια να προσφερθεί μια άλλη εκδοχή της ιστορίας, μια διαφορετική ιστορία που λέγεται από την οπτική γωνία των αποικιοκρατούμενων και προέρχεται από την εμπειρία τους από τη σχέση με τον αποικιοκράτη.
Πόσο μεγάλο μέρος της ιστορίας βασίζεται σε πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα, και πώς εισέρχεται η μυθοπλασία στην ιστορία;
Η πλοκή χτίστηκε γύρω από μερικά πραγματικά γεγονότα, μερικά από τα οποία βίωσε ο ίδιος ο συγγραφέας, αλλά η ιστορία στο σύνολό της είναι μυθοπλασία. Ο πορτογαλικός αποικισμός, σε αντίθεση με ό,τι ισχυρίζονται συχνά τώρα πια σε ορισμένους πολιτικούς κύκλους και ακόμη και στα σχολικά εγχειρίδια, ήταν εξαιρετικά βίαιος και βαθιά καταπιεστικός. Ένα άλλο ψέμα είναι η ιδέα ότι η αποικιοκρατική κυριαρχία έλαβε χώρα χωρίς αντίσταση. Αυτό είναι εντελώς αναληθές – υπήρχαν πολλές μορφές αντίστασης, και μερικές από αυτές, φαινομενικά παθητικές, εμφανίζονται στο μυθιστόρημα, ενσαρκωμένες, για παράδειγμα, από τον αρχηγό ενός χωριού.
Γιατί επιλέξατε την Ντάνι ως πρωταγωνίστρια;
Ιστορικά, οι γυναίκες αυτής της χώρας, και στην πραγματικότητα ολόκληρης της Αφρικής, έχουν υποβληθεί σε δύο μορφές κυριαρχίας: αυτή των Ευρωπαίων αποικιοκρατών και αυτή των ανδρών. Κάνοντας την Ντάνι πρωταγωνίστρια, η ιστορία έχει δύο στόχους: να αποκαλύψει τους μηχανισμούς αυτής της διπλής εκμετάλλευσης και, ταυτόχρονα, να ανακαλύψει τους δρόμους και τις δυνατότητες για τη χειραφέτηση όχι μόνο των γυναικών, αλλά και της κοινωνίας στο σύνολό της.
Είστε συγγραφέας και εκδότης. Ποια θα λέγατε ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια της ενασχόλησής σας με τη συγγραφή και τις εκδόσεις;
Ανήκω σε μια γενιά που είχε το προνόμιο να ζήσει μια μοναδική ιστορική στιγμή: το τέλος της αποικιοκρατίας και την αρχή μιας νέας εποχής. Λόγω της βαθιάς οπισθοδρόμησης –από κάθε άποψη και σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής ζωής– που βιώσαμε κατά την αποικιοκρατική περίοδο, ο καθένας μας έπρεπε να αναλαμβάνει πολλούς ρόλους ταυτόχρονα. Πολλοί άνθρωποι ήταν μαθητές και δάσκαλοι ταυτόχρονα· νοσοκόμοι και αγρότες· δημόσιοι υπάλληλοι και οικοδόμοι, και ούτω καθεξής. Στη δική μου περίπτωση, ως συγγραφέας και εκδότης κατ’ επιλογήν έτεινα να βλέπω τις δυσκολίες περισσότερο ως ευκαιρίες παρά ως οτιδήποτε άλλο. Φυσικά, αν κοιτάξω ό,τι συνέβη με κριτική ματιά, μπορώ να πω ότι η ζωή θα ήταν ευκολότερη αν, για παράδειγμα, μπορούσα να βασιστώ σε πιο έμπειρους κριτικούς λογοτεχνίας, σε περισσότερους διαθέσιμους διορθωτές/επιμελητές ή σε ένα μεγαλύτερο και πιο ποικιλόμορφο αναγνωστικό κοινό.
Έχει αφήσει η αποικιοκρατία το στίγμα της στον τομέα της λογοτεχνίας και πώς έχει επηρεάσει τον κόσμο της τέχνης στο σύνολό του στη Γουινέα-Μπισάου;
Όταν αποκτήσαμε την ανεξαρτησία μας το 1973-74, το ποσοστό αναλφαβητισμού ήταν πάνω από 90%. Αυτό από μόνο του λέει πολλά για την κατάσταση της λογοτεχνίας μας εκείνη την εποχή. Το αποικιακό και φασιστικό καθεστώς που κυβέρνησε τότε, στην Πορτογαλία και στις αποικίες, επέβαλε ένα επίπεδο λογοκρισίας που ξεπερνούσε κατά πολύ οτιδήποτε μπορούμε να φανταστούμε σήμερα. Χωρίς εκπαίδευση και ελευθερία έκφρασης, ολόκληρος ο κόσμος των τεχνών και του πολιτισμού είχε καταπνιγεί.
Ποιες είναι οι σκέψεις σας όταν φαντάζεστε έναν αναγνώστη στο εξωτερικό να διαβάζει αυτό το βιβλίο;
Νιώθω χαρά και ελπίδα. Χαρά, επειδή το να βλέπω έναν ξένο αναγνώστη να διαβάζει το βιβλίο μου εκπληρώνει μια μακροχρόνια επιθυμία: να σπάσουμε, έστω και για μια στιγμή, το φράγμα που κάνει τη λογοτεχνία μας τόσο δύσκολο να έχει πρόσβαση στο εξωτερικό. Και ελπίδα, επειδή η απλή πράξη της ανάγνωσης δείχνει ανοικτότητα στον διάλογο και την αμοιβαία κατανόηση. Εξερευνώντας τις ιστορίες μας, οι ξένοι αναγνώστες κατανοούν καλύτερα ποιοι είμαστε, τι σκεφτόμαστε και τι επιδιώκουμε. Αυτή η σύνδεση βοηθά στην οικοδόμηση στενότερων σχέσεων, που βασίζονται στον σεβασμό και τη φιλία μεταξύ των χωρών μας.
Έσχατη τραγωδία
Αμπντουλάι Σιλά
μετάφραση: Δημήτρης Χατζηκωνσταντίνου
Εκδόσεις Βακχικόν
206 σελ.
ISBN 978-618-231-236-0
Τιμή €13,78
https://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/25872-abdulai-sila
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου